18 MẸO BIẾN CON THÀNH THIÊN TÀI

Hơn nửa đời hư, chờ mãi chả thấy thiên tài Cham đâu! Thiếu món thiết yếu nào chăng? Qua tìm học và quan sát, tôi mạo muội ghi ra đây vài mẹo, biết đâu gợi hứng được cho tuổi trẻ nào đó ứng dụng, để thành… thiên tài.

1. Ngủ: trước 10g, dậy trước mặt trời mọc [Cham mỉa: ‘đih tôk gon ia harei’]

2. Sáng: trà xanh, cà-phê đen 1 tiếng sau đó

Continue reading

Sống triết lí Cham-48. SỰ THẬT KHÔNG SỬ GIA NÀO NÓI VỚI BẠN

[Đất, mỹ nhân & tù binh]

Đó là sử chính thống, chớ ngoại sử thì có nhưng không đủ, mà chỉ nhà văn. Văn chương bổ khuyết cho lịch sử, là vậy. Sự thể chiếm hữu trong xung đột giữa Champa và Đại Việt, là một.

Ở tút “Phong cách Chế Bồng Nga” tôi có lần bàn qua, nay cụ thể hơn.

[1] Không tham đất

Continue reading

Trò chơi-5. TÌNH YÊU NHƯ LÀ TRÒ CHƠI

Yêu, không chỉ yêu con người, mà còn yêu khả tính của người yêu để cả hai cùng làm cho khả tính kia khai mở.

Tôi không hiểu làm sao người đàn ông xem vợ như ô-sin hay máy đẻ mà tối xuống có thể ôm ấp nàng được; càng không hiểu đàn ông nhiệt với gái, trong khi họ chưa từng biết mặt. Nếu cái trước là thứ tình ích kỉ chỉ biết có mình, thì cái sau đích thị sự vong thân, hai sinh linh tìm đến nhau để giải quyết vấn đề riêng trong thoáng chốc.

Continue reading

Trò chơi-3. CÕI VĂN CHƯƠNG

[Bàn tròn Văn chương, Cà-phê thứ 7, Ra mắt sách…]

Nơi cõi Văn chương, dính chuyện thị phi ngoài lề, tôi cực “nhẹ roi” ‘njôl hawei’. Nhận vai Chủ tịch Hội đồng Thơ, Trần Mạnh Hảo, Đông La, Đỗ Hoàng mới nhá xèng, tôi đã chạy mất giày; chớ chuyên môn, tôi lì đòn phải biết. Cứ xem tôi ứng xử với Hậu hiện đại cũng đủ biết.

Từ chối con đường mòn – Đi vào cõi văn chương là phiêu lưu vào thế giới bất khả đoán với nhiều bất ngờ, thế mới vui.

Continue reading

Trò chơi-02. TAGALAU

[hay. Tôi đã chơi Tagalau như thế nào?]

Lướt qua “Lời mở” đặc san Tagalau-1 ra mắt mùa Katê 2000, yut Quảng Đại Thoang phản hồi: Làm bài bản thế, sao Inrasara cho là “tạo sân chơi”?

Mùa Đông năm 2005, ở Trại Sáng tác Đại Lải, tặng Tagalau-6 cho hai bạn thơ Tày, bạn kêu: Chúng tôi sẽ làm như Sara. Tôi nói: Không thể đâu. Tại sao ư, bởi các bạn chưa chuẩn bị cho cuộc chơi.

Và các bạn đã không thể thiệt.

Continue reading

LÀM SAO CÓ THỂ VIẾT HẾT, MÀ…

LÀM SAO CÓ THỂ VIẾT HẾT, MÀ…

Làm sao có thể viết: Về tất cả vấn đề u uẩn của văn học, mọi góc tối của xã hội, về kinh tế hay tôn giáo, về tình yêu và tình dục, liên tưởng cùng tưởng tượng điên rồ nhất, về mọi khía cạnh của đời sống… mà chẳng chút run tay;

Làm sao có thể phô diễn mọi quan điểm, suy nghĩ thoáng qua hay định kiến thâm căn cố đế của ta: Về cá nhân, nhóm hay tổ chức nào đó… một cách công khai, mà không nhuốm chút ác ý;

Continue reading

Sống triết lí-46. TU, DỄ & KHÓ

Tu,

Như đạo sĩ Minh Tuệ, dễ. Dễ, bởi 13 hạnh Đức Phật đề ra, theo đó mà làm, chẳng cần sáng tạo thêm. Buông, ông bộ hành để hành Nhẫn, xả bỏ cái thân tứ đại; gặp mọi người để hành Định tâm xao động.

Ông thử lửa, ông giữ giới và ông vượt qua, nhẹ nhõm.

Tu,

Như đạo sư Krishnamurti, khó hơn. Không vợ con, không đồ đệ, ông một mình tự do tự tại giữa bề bộn đời thường. Không CHẤP về y áo, về danh hiệu các thứ. Đâu mời thì ông đến ngồi và nói, không khoa trương, chẳng cầu sự hấp dẫn. Rồi đi, như có như không.

Continue reading

Chuyện đời thường-8. TẮT LỬA LÒNG

Với việc hay người, dù lớn dù nhỏ, tôi đều: “Yêu”, “đầy lửa” và “hết mình & tới cùng”. Khi bên kia mất nhiệt, tôi: “Rồi một ngày hơi thơ anh/ tắt lịm”.

Cuối năm, kể 5 điển hình tiên tiến hầu bạn đọc.

[1] ChamM-1. Bạn, thân nữa là khác, có khả năng văn chương. Tôi ủng bằng vật chất, quan hệ và nhiều món khác cho khả năng ấy phát lộ, để có thể dồng hành. Đang ngon trớn không dưng ấy quay sang xuyên tạc kẻ ơn nghĩa, rất tệ.

Continue reading

Chuyện đời thường-7. THỔ CẨM, 3 BƯỚC CHUYỂN QUYẾT ĐỊNH

[hay. 3 Bí thuật kinh doanh của tôi]

Đúng hơn, đây tôi chỉ vận dụng bài học từ cổ nhân.

Làm ăn kinh doanh, tiến đều đều là cần, nhưng chính bước đột phá mang tính quyết định. Ở Cty Thổ cẩm, Hani là giám đốc, tôi: Chủ tịch Hội đồng quản trị. Kể 3 câu chuyện tôi làm cú đột phá cho anh chị em làm bài học.

[1] “Có gan mới được làm giàu”: Từ hàng thô đến chế tác mẫu mã

Continue reading

Chuyện đời thường. LỬA & KHÓI

[giải huyền thoại chân lí dân gian: “Không có lửa làm sao có khói”]

“Chỉ có hai điều là vô hạn: vũ trụ và sự ngu xuẩn của con người, và tôi không chắc lắm về điều đầu tiên [chớ điều sau thì cực chuẩn!]” – một phát ngôn khá… tai tiếng của Einstein.

Tờ Huffington Post nổi tiếng của Mỹ làm cái khảo sát vui. Rằng “mặt trời xoay quanh trái đất”, “vé số là cách đầu từ tốt nhất…”, vô lí vậy mà có đến 20% con người tin. Vụ này được cho là “Quy luật “1/5 của sự ngu dốt”, cũng nổi tiếng không kém.

Continue reading