Đặng Dùng: Những địa danh Chàm cổ dọc hai bờ sông Cu Đê

Đà Nẵng cuối tuần, 18-9-2016

Sau khi chinh phục Chiêm Thành năm 1471, vua Lê Thánh Tôn lập Quảng Nam Thừa tuyên đạo. Từ ngày “vâng mệnh vua để tuyên dụ đức hóa” trên vùng đất mới này, hai dân tộc Việt – Chăm với bản chất hiền hòa, nhờ “đức hóa” đã trở nên thuần hậu, cộng cư hòa thuận với nhau. Nơi hai bờ sông Cu Đê, trải qua hơn 500 năm lịch sử với nhiều biến động… người dân hai dân tộc đã cùng sống cùng ở, cùng làm ăn, cùng chia sẻ với nhau từng gian khó, cùng truyền cho nhau những kinh nghiệm sản xuất, nghề nghiệp ruộng đồng sông biển cho cuộc sinh tồn. Họ hòa nhập rồi hòa tan vào nhau một cách tự nhiên trong tôn thờ tín ngưỡng tâm linh của nhau không một chút mặc cảm khi kính mộ những thần linh ngoại lai…
Những tên động cổ của người Chăm tồn tại song song với địa danh làng Việt ở hai bên bờ sông Cu Đê từ thượng nguồn ra đến cửa biển đến tận ngày nay. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

CHUYỆN HỌC 2. HỌC & KHÔNG CHỊU HỌC

[3 kĩ thuật siêu đẳng của người Cham mà Việt không chịu học, và…]
Tau QuangTrungCham
Xin nói về Cham không học từ Việt [từ Tàu, đúng hơn] trước. Đó là chuyện tổ chức thi [từ đó] cử người tài ra giúp nước (Maspéro: 1928, 103).
Kế đến là kĩ thuật in ấn, điều kiện cần thiết cho phát triển, vậy mà Cham không chịu học, để mãi gần cuối thế kỉ XX vẫn còn cắm đầu chép tay.

Còn Việt [trong khi chiếm, và sau đó nuốt chửng Champa] đã không chịu học ở Cham, để cho các kĩ thuật thất truyền, tạm kê 3 thứ:
1. Kĩ thuật xây tháp, sau đó nó chìm vào quên lãng, để hôm nay các nhà khoa học cứ đặt hết giả thuyết này đến giả thuyết khác, vẫn chưa xong. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Giải mã tấm bia ký trên tượng Phật Lồi

báo Bình Định, 15-8-2016.
Chùa Linh Sơn thuộc thôn Hội Thành, xã Nhơn Hội, TP Quy Nhơn, có một pho tượng đá cổ Champa, được chuyển từ thôn Hải Giang, xã Nhơn Hải đến, dân gian gọi là tượng Phật Lồi. Trước đây, khi chưa dịch được nội dung trên bia ký và giải mã về các biểu tượng trên pho tượng, giới nghiên cứu chưa xác định được đây là tượng gì. Những kết quả nghiên cứu gần đây cho biết, đây là tượng thần Shiva, một trong ba vị thần tối cao của Ấn Độ giáo.
ĐỌC Ở ĐÂY

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Mohd Mansour Halim: Làng Chăm giữa phố thị Bangkok

TTXVA BIÊN TẬP, 16-3-2015
Kampung-Cham-in-Bangkok-City-1
Kampung-Cham-in-Bangkok-City-2
Vua Thái Lan là Rama I (1782 – 1809) đã cấp đất cho người sắc tộc Chăm tại Baan Krua để cảm ơn nhóm sắc tộc này giúp vua chống lại quân Miến Điện.
Người Chăm tự gọi nơi này là Kampung Cham (Làng Chăm), ngôi làng được bao bọc bởi những tòa nhà chọc trời. Không xa chợ Pathum Wan, Quảng trường Xiêm. Baan Krua nằm cạnh con kênh nổi tiếng Mahanak.
Giữa làng có một ngôi thánh đường gỗ rất cổ với nhiều vết chạm khắc hoa lá rất tinh xảo. Tuy nhiên, thánh đường đã không còn được sử dụng và thay vào đó là ngôi thánh đường kiên cố bằng xi măng xây trước cổng làng. Nhưng người già nơi đây đều có thể nói được tiếng Chăm, người trẻ thì không, nhưng một số người trẻ có học Agama thì có thể nói được tiếng Malaysia. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Dấu Chăm xưa trên đất Hương Quế

Đà Nẵng, 11-7-2015
Mặc dầu ngày nay, Hương Quế chỉ còn là một phế tích nhưng những gì còn sót lại trên mảnh đất này chứng tỏ ngày xưa nơi đây đã từng tồn tại một công trình kiến trúc tôn giáo kỳ vĩ…
Từ thế kỷ VII đến thế kỷ X là thời kỳ ổn định và phát triển nhất về kinh tế lẫn văn hóa của vương quốc Chămpa, đánh dấu bằng việc hình thành những phong cách kiến trúc Chămpa độc đáo, mà điển hình nhất là những công trình kiến trúc tồn tại đến ngày nay trên vùng đất Quảng Nam – Amaravati xưa như: Khu di tích Chăm Mỹ Sơn, phế tích Phật viện Đồng Dương, tháp Bằng An, khu tháp Chăm Chiên Đàn, khu tháp Chăm Khương Mỹ và hàng chục phế tích khác rải rác ở khắp địa phương trong tỉnh, trong đó có khu phế tích Hương Quế.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 7.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Đường cao tốc ‘đụng’ di tích Chăm

Tấn Tài, báo Pháp Luật, Thứ Năm, 30-4-2015
http://phapluattp.vn/thoi-su/duong-cao-toc-dung-di-tich-cham-550671.html

(PL)- Một đoạn đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi đang tạm ngưng thi công do phải chờ kết quả khảo cổ di tích Triền Tranh.
Viện Khảo cổ học Việt Nam phối hợp với tỉnh Quảng Nam đang khẩn trương hoàn thành việc khai quật di tích Triền Tranh để báo cáo Hội đồng di sản (Bộ VH-TT&DL). Do vướng di tích này, tiến độ thi công đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi đang chậm lại.

Di tích “có một không hai”. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Inra Jaya – chàng trai lưu giữ vẻ đẹp Chăm qua ảnh

Thegioivanhoa.com.vn, 29-3-2015
Tình yêu mãnh liệt dành cho văn hóa Chăm và sở thích nhiếp ảnh đã thôi thúc Inra Jaya (Phú Tuệ Tri) thực hiện những hành trình khám phá và ghi lại những nét đẹp văn hóa Chăm qua hình ảnh

Tự vẽ lối đi riêng cho mình

Inra Jaya là một nhiếp ảnh gia người Chăm. Anh sinh năm 1988 tại làng Mỹ Nghiệp thuộc thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận. Năm Jaya lên 3 tuổi, cả gia đình anh chuyển vào TP. HCM sinh sống.
[xem hết bài ở đây http://thegioivanhoa.com.vn/phong-cach-song/song-dep/50686501/inra-jaya-chang-trai-luu-giu-ve-dep-cham-qua-anh/?fb_action_ids=10155367073430581&fb_action_types=og.shares]

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Bimong Cham pak Hue

Tháp Chàm ít người biết đến ở Huế
http://vietbao.vn/The-gioi/Tan-muc-tan-tich-thap-Cham-it-nguoi-biet-o-Hue/150465645/162/
http://vietbao.vn/The-gioi/Tan-muc-tan-tich-thap-Cham-it-nguoi-biet-o-Hue/150465645/162/

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Inrasara: TÌM HẢI SỬ VIỆT NAM Ở ĐÂU?

1-Bia Võ Cạnh-Nhatrang-192

* Bia Võ Cạnh ở Nha Trang – tk II.

Lần đầu tiên, bài báo “Tìm nền hải sử Việt Nam ở đâu?” đăng báo Tiền phong chủ nhật, ngày 23-3-2014; rồi báo Bình Thuận cuối tuần đăng lại ngày 28-3-2014. Sau đó bài được post lên Inrasara.com và nhận được bao nhiêu là phản hồi.

Việt Nam không có văn hóa biển, vậy đâu là nền hải sử Việt Nam? Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 4 votes)

‘Trí / Thức’ giới thiệu – ‘Encounter’ presents Inrasara – 01

SanArt 8-4.09

(Việt Nam, nhìn từ huyền thoại ít được biết đến)

 01. Sự bí ẩn Chăm, một hành trình cổ xưa – The mystery of Cham, an ancient journey

Mở

Việt Nam sở hữu nhiều huyền thoại, huyền thoại của và về Việt Nam. Từ huyền thoại cổ xưa đến huyền thoại mới toanh, huyền thoại lịch sử đến huyền thoại văn chương: huyền thoại “mở cõi” hay “Việt Nam là nước thơ” là một; từ huyền thoại lớn đến huyền thoại nhỏ, ở đó huyền thoại “lục bát là thể thơ thuần Việt” rất điển hình Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 7.7/10 (7 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +4 (from 4 votes)