Tôi phê bình. Bị ném đá, nhà phê bình có sợ, có nên rụt cổ không?

Theo tôi, sợ thì có sợ, còn rụt cổ thì không.

1. Thời gian qua, trong sinh hoạt văn học, người sáng tác hay có động thái tác động đến nhà phê bình khiến cho nhà này không ít lần thay đổi ý kiến về tác phẩm mình. Đây là một trong những nguyên do làm cho nền phê bình Việt Nam khó vượt qua tình trạng èo uột. Có thể mãi thế không?

Lên tiếng về Dự án Nhà máy ĐHN Ninh Thuận, tôi bị vài người quen biết đang quan văn ở tỉnh nhà xa lánh. Hội nghị cuối năm, không ai ghé tôi bắt tay, là điều chưa từng xảy ra trước đó. Các anh sợ liên lụy, tôi biết, và không trách.

Bị ‘bỏ rơi’ thế, tôi có nên thay đổi quan điểm không? – Không. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

Đọc hậu hiện đại. Tác phẩm 14. “Ở nơi ấy, hảo hảo hảo” của Inrasara

[nhà thơ tuyển thơ mình]

Bài thơ được viết trong giai đoạn Sự kiện Hoàng sa-Trường Sa kì 1, 12-2007, để ủng hộ “Chuyên đề Viết cho Hoàng Sa & Trường Sa” do Tienve.org khai mào. Có thể coi đây là sáng tác theo phong trào “thi đua yêu nước hậu hiện đại”. Bài thơ sau đó được Đài radio.sbs.com.au, (Australia) chọn đọc, phỏng vấn và bình vào lúc 19 giờ, ngày 29-12-2007. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Đọc hậu hiện đại. Tác phẩm 12. “Khóc Văn Cao” của Bùi Chát

1. Văn Cao mất, hàng trăm bài điếu Văn Cao xuất hiện, nhưng có lẽ có rất ít bài được người đời nhớ. Không phải nó không hay mà, bởi nó “nhảm”! Nhảm này có gốc gác từ mĩ học: chúng chìm khuất giữa bao “khóc” khác. Nếu tại đó có cái mới, chúng chỉ có mặt như thể vài nhấp nháy kì khu đầy toan tính của mánh khóe cũ. “Khóc Văn Cao” của Bùi Chát là biệt lệ. Biệt lệ vì nó đi ra khỏi quỹ đạo của lối thơ điếu như lâu nay chúng ta được biết. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Câu chuyện Tagalau 3. Chủ biên & Cộng tác viên

DT-Miennui-1996

TiaSang-2006

* Hai trong số những tạp chí về Cham/ do các tác giả Cham cộng tác do Inrasara tổ chức bài vở.

Từ thuở lỡ bước bước vào thế giới chữ nghĩa, không ít lần tôi bị gán “số 1 Cham”, nói bô bô ngoài cõi người cả chữ in giấy trắng mực đen. Dù tôi mấy bận cất công đính chính, thế mà mới đây vẫn có bạn “tái phạm”. Có Number One gì đâu mô! Ngay chủ xị Tagalau tôi còn né tránh nỗi “chủ biên” mà. Các bạn và các bác thấy đó, nhận, là do thế buộc. Rồi sau 6 kì, tôi đã đánh tiếng ới hỡi để làm cuộc chia li màu xám. Ở bài trả lời phỏng vấn: “Tagalau, 7 năm nhọc nhằn và kiêu hãnh”, tôi nói rõ ý đó: Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Đọc hậu hiện đại. Tác phẩm 9. “Anh phải sống” của Lê Thị Thấm Vân

ANH PHẢI SỐNG

 

Nước biển ùa vào miệng

mặn chát, nghẹt thở

nắm chặt thanh củi

như mọi người

 

tôi muốn sống

 

Sóng biển đen ngòm

lạnh căm, tàn khốc

trên trời trăng sao

vẫn hiền hoà

(đời nghèo mà vui…) Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Câu chuyện Tagalau 2. Chuyện tên, chủ biên & Akhar thrah

Tagalau01

Xin nói ngay là, toàn bộ bài vở từ Tagalau 1 cho đến Tagalau 14 đều do tôi tổ chức, chọn, biên tập, sắp xếp; sau đó – lắng nghe dư luận bà con, anh chị em mà điều tiết, chớ hoàn toàn không ai can thiệp. Cũng có vài bài của tác giả lạ do Trà Vigia, Nguyễn Văn Tỷ biên tập và gửi đến tôi, nhưng tôi là người quyết tất cả. Do đó, nếu có trắc trở gì, tôi là người chịu trách nhiệm đầu tiên. Chỉ thời gian gần đây, nhà xuất bản có vài ý kiến, hay cắt bài này bài nọ, rất ít; còn lại 99% bài vở đều OK. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 8.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Tôi phê bình. Phê bình Lập biên bản 07. Tôi đã lập biên bản những gì?

Riêng về thơ, cả “3 loài” đều được tôi lập trình để “lập biên bản”, từ loài thơ câu lạc bộ, loài thơ tiếp hiện, cho đến loài thơ khai phá. Hơn trăm tác giả được ghi nhận. Tạm sơ kết: 34 nhà thơ khuynh hướng mới trong đó có 11 nhà thơ hải ngoại, 31 nhà thơ tiếp nối hơi thở truyền thống, 25 nhà thơ nữ, 20 nhà thơ dân tộc thiểu số.

Về tác giả hay tác phẩm, tôi bám sát nguyên tắc: “Diễn đạt bằng ngôn từ giản đơn nhất có thể các quan điểm sáng tác, qua đối chứng với chính sáng tác phẩm của họ đặt trong tiến trình phát triển thơ Việt”. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Câu chuyện Tagalau. Trước & quanh Tagalau

01.

[Lão Tử: Vì ta không tranh với thế gian, nên thế gian không ai tranh nổi với ta.]

1977-SinhvienCham02[Thời sinh viên Vijaya - 1977]

Chắc chắn người có công dắt tay tôi vào hội hè chánh thống chính là Phú Văn Hẳn. Đó là năm 1993, tôi vừa làm dân thành phố đúng một năm. Hẳn mời một lô anh chị em Cham quen biết đang ở Sài Gòn tụ hội trong hội trường Viện Khoa học Xã hội TPHCM, nơi Hẳn làm việc. Đủ thành phần. Có cả cháu gái vào ôn thi, cả ông anh đang làm việc tại công ty kinh doanh. Hội Văn học Nghệ thuật các Dân tộc Thiểu số TPHCM, tôi mù tịt về Hội này. Thấy mọi người vào thì vào. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Đồng Chuông Tử là con bài của an ninh VN?

[Muốn đánh chết một con chó, cứ bảo nó là chó dại]

2013-8-Pajai.05[ở nhà thi sĩ Diễm Sơn, Pajai 8-2013]

Sáng nay, 11-10-2014, một bạn trẻ Cham cho tôi đường link một website, yêu cầu [thế buộc] “Cei Sara đọc và phải trả lời”, bởi bài này có liên quan đến một bài viết của ĐCT đăng trên web cei. Tôi đọc:

“Đồng Chuông Tử “tuyên truyền thuê cho CS VN”… là người hai mặt, vừa ủng hộ cho lối tuyên truyền của CSVN vừa kích động người Chăm để gây rối cộng đồng… là con bài của an ninh Việt Nam tung ra để nã pháo vào cộng đồng Chăm hải ngoại”.

Tôi trả lời bạn trẻ: Sara không “trả lời” đâu, mà viết theo cách thế khác: tâm sự.

TẠI SAO KHÔNG TRẢ LỜI? Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

Đọc hậu hiện đại. Tác phẩm 8. Cắt của Lê Anh Hoài

Cat-LeAHoai-1

Trong Ngày thơ Việt Nam ở Văn Miếu, năm 2007, nhà thơ hiện đại Dương Tường đã quấn giấy vệ sinh khắp người trình diễn trên sân khấu, để một nhà thơ nữ cởi từng vòng giấy cho lộ nguyên hình hài nhà thơ, một “nhà thơ như thực”, không trang trí, không mặt nạ. Quá ư là lãng mạn. Hay! Nhưng đó là cái hay hiện đại(1). Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)