Inrasara: “Thư gửi Tổng thống Barack Obama và Chủ tịch Raúl Castro” là bài thơ hậu hiện đại lớn

(thân tặng bạn thơ Lê Vĩnh Tài)

Lớn, không phải vì nó nổi tiếng, mà là lớn ở tự thân.
Lớn, lạ là chưa có nhà phê bình chuyên nghiệp nào động bút bàn về nó. Nhà phê bình Việt Nam cần thời gian để ngoảnh lại cho chắc cú chăng? Dẫu sao, theo tôi – đây là bài thơ hậu hiện đại lớn, lớn thật sự.

Tôi gọi “Bức thư” là bài thơ, không phải vì nó được viết nên bởi các nhà thơ, mà – bởi bên cạnh sự cô đọng của câu chữ rất cổ điển (ít có thỉnh nguyện thư nào cô đọng hơn thế) đựng chứa bao nhiêu ngôn từ đẹp, nên thơ: “như là một cơ hội để đem lại hòa bình, hiểu biết, và sự tôn trọng lẫn nhau”, văn bản còn làm cuộc phi tâm hóa thể loại giữa văn xuôi và thơ, giữa văn hành chánh và chữ nghĩa văn chương, và nhất là ở tầm lãng mạn rất siêu thực của nó.
Đó là thủ pháp dễ nhận ra nhất ở một sáng tác hậu hiện đại. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Nguyễn Chế Đôn: Minh triết Chăm

Tagalau 16, NXB Văn học, 2014.

Trong bối cảnh toàn cầu có nhiều biến động, xung đột, bạo loạn giữa các tôn giáo, quốc gia, sự ô nhiễm môi trường xét theo nghĩa rộng vật chất lẫn tinh thần, nhất là nền văn minh Internet đang xâm chiếm đến tận làng mạc hẻo lánh, sự có mặt của chương trình Minh triết nói chung và Minh triết Chăm nói riêng là việc làm đầy tính sáng tạo, trí tuệ và thiết thực.
Với tư cách là một nhà văn, nhà thơ Chăm, Inrasara có một lối suy tư toàn cầu, hành động địa phương đã khai thác, soi sáng một di sản văn chương, văn hóa, vận dụng khá linh hoạt, nhuần nhuyễn tạo thành Minh triết Chăm trong cuộc sống của con người. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

Trần Tuấn: TƯỚI VÔ MẮT NHÀ THƠ

Tặng Inrasara

nhà thơ bị con phù du đâm vô mắt
khi tôi xe máy chở ông ngang qua tiệm thuốc tây số 2b đường lê lợi
đà nẵng lúc 19h35 tối ngày tháng năm ngoái
cả hai đương mơ màng nói những chuyện trần đời
nhà thơ kêu tôi dừng xe Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

THẾ NÀO LÀ NỀN VĂN HỌC TỰ DO 5&6

5. Một nền văn học không thể nào tự đầy đủ cho nó. Nó cần biết đến thế giới bên ngoài, giao lưu và tương tác. Trở ngại ngôn ngữ đòi hỏi đến dịch thuật. Thế kỉ XIX trở về trước, dịch thuật đóng vai trò quan trọng trong việc thay đổi một đất nước, một vùng lãnh thổ. Không tiếp cận nền văn hóa khác [trong đó có văn học] thì không thể có cái mới. Đất nước mãi ở lại với cũ kĩ và lạc hậu.
Cả ở thời hậu hiện đại, dù ngoại ngữ đã thành quen thuộc trong vài bộ phận công chúng của nhiều đất nước, nhưng đại đa số vẫn không khả năng đọc nguyên tác, cho dù tiếng Anh phần nào đó trở thành ngôn ngữ quốc tế, và đại bộ phận tác phẩm, các công trình khoa học giá trị được diễn đạt qua ngôn ngữ này, công việc dịch thuật vẫn rất cần thiết. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

THẾ NÀO LÀ MỘT NỀN VĂN HỌC TỰ DO 3&4

3. Tự do xuất bản và in ấn
Thế nhưng, tự do sáng tạo để làm gì, nếu nền văn học đó không nhận được sự tự do in ấn, xuất bản? Tác giả có thể tự do muốn viết gì viết, cả tự do post lên mạng, in photocopy tặng văn thi hữu, ôm bản thảo chạy ra nước ngoài, hoặc giả cứ chạy giấy phép in để bị thu hồi, hay thậm chí – chịu tù tội. Hoặc, tác phẩm xong cứ cất trong ngăn kéo, sau đó kẻ sáng tạo tiếp tục dấn tới, chờ đợi thế hệ độc giả tương lại mơ hồ nào đó đón nhận.
Hỏi kẻ sáng tạo hôm nay, ai còn đủ tự tin và kiên nhẫn chờ đợi sự công nhận ở tương lai mơ hồ đó? Và để làm gì, cái sự tự do chờ đợi đến kiếp sau kia? Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

THẾ NÀO LÀ MỘT NỀN VĂN HỌC TỰ DO 1&2

01. Tự do sáng tạo
Ở đó người viết có toàn quyền sáng tạo. Hắn đi xuống tận cùng nỗi cô đơn của sáng tạo: tầng cô đơn thứ ba. Cô đơn trước, trong khi viết, cô đơn cả sau khi tác phẩm đã ra đời.
Bước vào bàn giấy, hắn không để bị tên tuổi lớn nào đó ngáng đường qua tâm thế nhún nhường đáng thương hại. Không có Nguyễn Du hay Tolstoi, không có Kafka, Char hay Dos ở đó. Trước và sau hắn là khoảng trắng mênh mông đầy bất trắc. Mình hắn cô độc đối diện với vấn đề cùng sự mù mờ của tác phẩm sắp hình thành. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Inrasara: Hứa hẹn gì về quảng bá văn học Việt Nam?

đã đăng Tiền Phong Chủ nhật, 8-3-2015, với tít: “Không đương đại, không người trẻ”
2015-HoangKimĐang03
Ngày thơ Việt Nam năm nay có đổi mới đáng kể. Đáng kể, bởi nó kết hợp được cả ba: Liên hoan Thơ châu Á – Thái Bình Dương với Hội nghị Quốc tế quảng bá Văn học Việt Nam. Công cuộc kéo dài đến cả tuần lễ, khởi từ ngày đầu tháng 3-2015 tại nhiều địa bàn khác nhau thuộc Hà Nội, Quảng Ninh và Bắc Ninh. Quy tụ 151 đại biểu quốc tế đến từ 43 quốc gia và các vùng lãnh thổ; các nhà văn, nhà thơ, dịch giả tiêu biểu đến từ khắp các vùng miền trên cả nước đến với Festival, không là chuyện nhỏ. Nhưng ta đã làm được gì? Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

5 THÓI TẬT TRONG TRANH LUẬN

1. Định kiến.
Nếu có ai đó khác ý ta, ta không phản bác lại bằng lập luận với chứng cứ, mà chỉ thuần phán xét. Tranh luận là tranh thắng bằng lí luận, chứ không phải bằng phán xét mang tính chụp mũ. Ta ưa gom các khuyết điểm trước đó của đối phương lại, và phán: nịnh bợ, chó săn, phản động hay gì gì khác.

2. Chân lí luôn về ta. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Đêm thơ LỬA TÌM KIẾM lần II: 1 cảm ơn & 3 nhắc nhở

Nhà văn Nguyễn Đình Chính tạo ra LỬA TÌM KIẾM là cần thiết. Nhất là trong môi trường văn học Việt Nam còn đơn điệu và ảm đạm, đây là nỗ lực rất đáng trân trọng. Cần hỗ trợ và khích lệ, cho nên xin được nói lời CẢM ƠN anh.
Khởi đầu, xảy ra bất cập hay lầm lạc, là chuyện thường tình. Chỉ xin góp với bạn văn vong niên ý kiến nhỏ.
Bổn phận của MC không làm gì khác ngoài 3 chữ: GỢI HỨNG, nêu hội trường chán nản; GỢI Ý, nếu người thuyết trình/ người nghe túng ý, và CẮT, nếu ai đó lạc đề hay ngoài lề. Nhà văn Nguyễn Đình Chính do chưa kinh nghiệm điều tiết chương trình văn học, nên anh đã không biết [quyết, dám] cắt ý kiến lạc đề thành ngoài lề, cái đêm hôm đó. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 1.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Inrasara: Đêm thơ LỬA TÌM KIẾM lần II đã thất bại như thế nào?

[sự khác biệt về thái độ văn chương ở hai đầu đất nước: Hà Nội & Sài Gòn]
Demtho-Tanhinhthuc01
LỬA TÌM KIẾM lần II thất bại, qua câu kết luận đầy buồn bã của diễn viên chính – Trần Trung Hiếu: “Tôi nghĩ Tân hình thức sẽ không bao giờ phát triển [ở đất này] được; bởi các bạn không muốn nghe [cái khác lạ] và không biết hỏi”.

Lửa Tìm Kiếm II do nhà văn Nguyễn Đình Chính chủ trì, diễn ra tại LACA café, 24 Lý Quốc Sư – Hà Nội. Chương trình gồm 4 mục:
1. Phong trào Thơ Mới: 19h30-20h, nhà thơ Trần Ninh Hồ phụ trách.
2. Thơ Tân hình thức: 19h30-20h, bạn thơ Trần Trung Hiếu
3. Đối thoại Thơ Tân hình thức: 20h-21h
4. Trình diễn thơ: 21h-22h, dành cho các bạn yêu thơ và các nhà thơ.

A. Chương trình là vậy, nhưng diễn biến rất khác. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 6.0/10 (3 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)