Chuyện văn nghệ Việt Nam 8. NỖI NIỀM THUYẾT TRÌNH

Trong các buổi thuyết trình, tôi đoán trúng 95% câu hỏi từ khách thính. 5% còn lại thì trật, thường thì do người nghe hỏi… lạc đề.

Năm 2006, Hội VHNT một tỉnh lẻ về Sài Gòn đón ba chúng tôi đi nói chuyện, mỗi vị một buổi. Khoảng 40 người nghe: Trình độ khác nhau, lứa tuổi khác nhau, cả lĩnh vực hoạt động văn học nghệ thuật cũng khác nhau nốt.
Lê Ngọc Trà giảng bài, có nghỉ giải lao giữa giờ, rồi vào giảng tiếp. Xong, lên xe về thành phố ngay trưa hôm đó. Nhật Chiêu nói chuyện có duyên, có lí có tình và, mọi người vui vẻ. Đến phiên tôi, tôi thuyết ý tôi, kiểu tôi, tự gây hứng thú cho chính mình.
Ở buổi lai rai chiều hôm ấy, Chủ tịch Hội và vài vị tin cho hay: Nhiều người bảo không thích ông Sara, ở đó không ít người bị sốc. Tôi nói:
– Tôi về đây đâu phải nhiệm vụ làm vui lòng mọi người. Nói là nói khác với quán tính của họ, ngược với quan điểm thâm căn của họ, buộc họ suy nghĩ và, đối thoại. Còn chuyện ai thích hay không, tùy. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

MINH TRIẾT CHAM DẠY TÔI CƯ LƯU TRÊN MẶT ĐẤT NÀY ĐẦY THƠ MỘNG

27-MinhtrietCham-01
Bình Thuận cuối tuần, 22-4-2016
[Đọc Minh triết Cham, nhà xuất bản Tri Thức, 2016, của Inrasara]

Một công trình quan trọng bậc nhất của nhà thơ, nhà nghiên cứu văn hóa Chăm Inrasara. Bởi như anh cho biết, sau cuốn sách này, anh không còn mặn mà với việc chủ động in tác phẩm riêng nữa.
Quan trọng, nhưng nó khác xa so với các tác phẩm trước đó, độ dày Minh triết Cham khá khiêm tốn: chỉ có 216 trang in kể cả hơn trăm hình ảnh tư liệu minh họa cho công trình. Điều đó đủ cho ta thấy được độ nén của tác phẩm.
Inrasara không cho người đọc biết về nghĩa hàn lâm của minh triết, mà qua sự luận giải của mình, đã đưa chúng ta vào cõi minh triết Chăm với hàm lượng hiểu biết vô cùng phong phú. Anh viết ngay ở phần “Mở”:
Minh triết có thể được đúc kết từ câu chuyện thực của đời sống thường nhật, từ kho tàng tục ngữ hay châm ngôn, từ truyện ngụ ngôn, huyền thoại hay huyền sử; có thể rút ra từ các sinh hoạt lễ tục – lễ hội, quan điểm và sinh hoạt tôn giáo – tín ngưỡng, nhất là từ tác phẩm văn chương xuất sắc, từ tư tưởng của bậc trí giả qua các thời đại lịch sử…
Nhưng dù gì thì dù, minh triết phải được tinh luyện qua lò thời gian nhuần nhị và vi tế đến không thể nhìn ra, như không khí; để mọi tầng lớp của cộng đồng đó có thể thở, ứng xử mỗi ngày; biết là nó có đó, nhưng vẫn khó gọi tên
.” Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Đỗ Tấn Thảo: OAN HỒN

Yêu tổ quốc tôi những oan hồn rên xiết
Lời thơ bay lẫm liệt với nước non
Máu tiếp máu trên khăn quàng em đó
Huyền sử ơi thắm đỏ quốc vong này

Yêu tổ quốc tôi từng tấc đất ngọn cây
Từng tiếng thét phơi bày điều ô nhục
Đàn cừu non sẽ không còn chui rúc
Trên quê hương chất độc… rải khắp nơi Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Mai Văn Phấn: NHÀ THƠ INRASARA, NGƯỜI KHAI HOANG ÁNH SÁNG

Phan_Daddy
[bản chỉnh sửa]
“Nhưng nhà văn phải nhìn thấy mọi biến động của dân tộc mình”(1)
INRASARA

1. Lời dẫn
Inrasara, trước khi xuất hiện với danh xưng nhà thơ, ông là nhà nghiên cứu và sưu tầm văn hóa Chăm uy tín. Tên tuổi Inrasara không chỉ gắn với quá trình đổi mới, cách tân thơ Việt sau 1975, mà ông còn được ghi danh là người có công lớn trong việc khôi phục và bảo tồn những giá trị vật thể và phi vật thể của văn hóa Champa.
Dân tộc Chăm có nền văn hóa rực rỡ và phong phú, từng ghi dấu thời hoàng kim trong lịch sử. Văn hóa Champa ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ, là nơi gặp gỡ với các nền văn minh lớn như Trung Hoa, Ấn Độ, Java… Đây là một trong ba cội nguồn văn hóa lớn nhất trên lãnh thổ nước ta từ xa xưa. Văn minh Champa có nguồn gốc từ văn hóa Sa Huỳnh. Văn minh Đại Việt bắt nguồn từ văn hóa Đông Sơn. Và văn minh Phù Nam, tập trung là văn hóa Óc Eo có nguồn gốc từ văn hóa Đồng Nai. Qua thời gian, văn hóa Champa tồn tại như vỉa quặng quý hiếm ít được khai thác, ngày càng bị chìm khuất. Có nhiều giá trị văn hóa độc đáo, giàu bản sắc dân tộc còn có nguy cơ bị hư hại, mai một.
Nhà thơ Inrasara là người dấn thân quyết liệt để phá hoang, khai khẩn chính miền đất ông đang sinh sống nhằm khôi phục những giá trị quý báu của dân tộc Chăm. Ông là người đưa văn hóa Chăm hòa nhập với đời sống hiện đại, làm phong phú thêm nền văn hóa đa dạng, giàu bản sắc của cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Chuyện văn nghệ Việt Nam [& Cham] 7. NỔ, BỪA & HỐ

1. Ra Hà Nội, tôi được một bạn văn dẫn đến gặp một nhà thơ nữ trẻ thời danh.
– X đây, – anh bạn kêu, rồi sải bước ra ngoài nghe phone.
Tôi vừa ngồi thì liền bị tràng la-phanh công phá: Thơ hiện đại cần có quãng tám, tiết nhịp,; nhà thơ phải biết đâu là dấu lặng, là cao trào…
– Ờ, thơ cũng ghê nhỉ… – tôi nói.
– Thi sĩ hiện đại phải dám thể hiện mình, phải là chính mình…
Anh bạn bước vào: – Í quên, giới thiệu với em là ông anh Inrasara của anh đây…
Nhà thơ nữ trẻ chợt tắt ngúm, như thể bị té trâu.
[Bạn thơ nếu đọc phải bài này, xinchớ kêu tôi làm văn chương ám chỉ nhé. Đây chỉ kể chuyện văn chương VN]. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Kiều Trang: ẤN TƯỢNG MINH TRIẾT CHAM CỦA INRASARA

Tiếp nối mạch nguồn văn hóa Cham từ Văn học Chăm khái luận, Văn học dân gian Chăm, Trường ca Chăm, Sử thi Akayet Chăm, Văn hóa – xã hội Chăm, nghiên cứu và đối thoại, đến Minh triết Cham, ngòi bút Inrasara vẫn sung sức bền bỉ trên nền văn hóa dân tộc, “dẫn dụ” người đọc đến những tri thức văn hóa Cham độc đáo.
Theo Inrasara:
Minh triết có thể được đúc kết từ câu chuyện thực của đời sống thường nhật, từ kho tàng tục ngữ hay châm ngôn, từ truyện ngụ ngôn, huyền thoại hay huyền sử; có thể rút ra từ các sinh hoạt lễ tục – lễ hội, quan điểm và snh hoạt tôn giáo – tín ngưỡng, nhất là từ tác phẩm văn chương xuất sắc, từ tư tưởng của bậc trí giả qua các thời đại lịch sử…”. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Chuyện văn nghệ Việt Nam 6. NỖI NIỀM CHẤM GIẢI

Năm 2007, tôi được một tỉnh lớn nọ mời chấm giải thưởng 5 năm của Tỉnh. Nếu tôi nhớ không lầm, nhà văn Lê Văn Thảo phụ trách bên văn xuôi; tôi: thơ.
Mỗi tác giả nộp tập thơ sáng giá nhất xuất bản trong vòng 5 năm dự giải. Ở đó có vài bạn thơ quen biết, khá vai vế trong Tỉnh nữa. Tôi chấm: Một bạn giải C, một bạn giải B, giải cao nhất tôi dành cho tập thơ của một cây bút vô danh. Vô danh và trẻ.
Bút sa gà chết. UB Tỉnh phát giải theo đúng ý Ban Giám khảo.
Sau đó tôi bị méc: Ông Inrasara đâu còn uy tín ở Hội Nhà văn Việt Nam [tên tui trên bìa tập thơ rành rành kia, sao mi dám!]. Từ đó tôi hết là khách mời của Tỉnh đó. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

MINH TRIẾT CHAM, GÓC NHÌN TỪ BÊN TRONG

Gặp gỡ & đối thoại với nhà văn, nhà nghiên cứu Inrasara
Tại Trường ĐHKHXH&NV, Đại học Quốc gia Hà Nội
14h00-16h30, Thứ Ba ngày 26-4-2016

Tổ chức: Khoa Văn học của Trường & Nhà xuất bản Tri Thức
Diễn giả: Inrasara
Chủ trì GS.TS. Trần Ngọc Vương
MC: Giảng viên Lư Thị Thanh Lê
2016-4-MinhtrietCham-
2016-4-MinhtrietCham-012016-4-MinhtrietCham-172016-4-MinhtrietCham-21

Bắt đầu đúng giờ, là nét tiến bộ ở một bộ phận Việt Nam thời gian gần đây. Thính phòng 40 ghế, có đến 52 người về dự, xếp thêm ghế: hấp dẫn đấy chứ. Trong khi hiện đang là ngày tháng cuối niên học, sinh viên hết hứng thú với chữ nghĩa. Thay vào đó là những: Nguyễn Thanh Giang, Cao Chi, và nhiều tên tuổi lớn khác của đất thủ đô.
Giới thiệu, anh Vương “dọa”: “để bạn tôi biết mình đang đối thoại với những ai”.
Nhận định sơ bộ: Sôi động mà nghiêm túc, câu hỏi chất lượng. Tôi học được nhiều từ đối thoại thẳng thắn và bất ngờ. Đối thoại gay cấn đến cuộc gặp gỡ kéo dài thêm 20 phút. Vui.
Xin cảm ơn tất cả.
Vài hình ảnh từ buổi này…

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

TỪ PHÊ BÌNH LẬP BIÊN BẢN ĐẾN PHÊ BÌNH KHAI PHÓNG

Cà phê thứ Bảy – Văn học
TỪ PHÊ BÌNH LẬP BIÊN BẢN ĐẾN PHÊ BÌNH KHAI PHÓNG
Truyết trình: nhà thơ – nhà phê bình Inra Sara
Chủ trì: Lê Ngọc Phương
9g ngày 9-4-2016 – Lầu 1 – 19B Phạm Ngọc Thạch, quận 3-TP Hồ Chí Minh…

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Chuyện văn nghệ Việt Nam 5. YÊU NÊN TỐT, GHÉT NÊN… TỆ

Sáng hôm qua tôi đưa một bài thơ mới toanh kí tên một nhà thơ cách tân nổi tiếng Th. cho ông anh là nhà phê bình cấp tiến, ông nhìn liếc qua tờ giấy A4, vỗ đùi cái bốp:
– Thơ thế mới là thơ chứ… thiên tài… thiên tài…
– À, quên. Không phải của Th. mà là sáng tác mới của anh Ch. vừa đưa…
– Thằng này lâu lâu cũng làm bài đọc được chứ hỉ… nhưng đến câu kết thì hỏng rồi… mi xem nè…
Chuyện Cham. Cháu tôi đưa cho bạn nó bản dịch Ariya Glơng Anak, có câu:
“Ra caik ulik daok pakhik phun darang
Di grep tapien ra pawang, pa-mbuk pajaih nan ka drei” Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)