Cúc Đường: Nửa kia của danh hiệu

Mison04 NVTPHCM- Sự hân hoan hứng khởi là điều dễ nhận thấy nhất trong giới nghiên cứu di sản những ngày này. Nó gắn liền với việc Ví dặm Nghệ tĩnh được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới trong những ngày cuối cùng của tháng 11. Nhưng nếu nói rộng ra, tâm lý ấy cũng không phải quá xa lạ, khi đều đặn trong hơn chục năm gần đây, Việt Nam mỗi năm vẫn nhận về một, hai danh hiệu ở cấp này. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Tròn 15 năm nhận danh hiệu Di sản Thế giới: Hãy cùng cứu thánh địa Mỹ Sơn!

Tròn 15 năm nhận danh hiệu Di sản Thế giới: Hãy cùng cứu thánh địa Mỹ Sơn!

Đằng sau niềm tự hào về một Di sản Thế giới, nỗi lo lắng và những nỗ lực để cứu Mỹ Sơn là câu chuyện song hành với số phận của Thánh địa này trong những năm qua. Một chút hi vọng được đưa ra trong thời điểm Mỹ Sơn tròn 15 năm được UNESCO công nhận: Vào cuối tháng 10 vừa qua, trong chuyến thăm Ấn Độ, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã chứng kiến lễ ký biên bản ghi nhớ về bảo tồn và trùng tu các công trình kiến trúc Chăm tại Mỹ Sơn. Khi di sản Việt Nam trở thành di sản của thế giới, chúng ta cũng có thể đặt thêm hy vọng về sự chung sức gìn giữ “tài sản chung” từ những người bạn quốc tế như vậy.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

TỪ MỘT HẠT BỤI Ý TƯỞNG ĐIÊN RỒ BAY LÊN…

 Lời giới thiệu tập truyện Trinh nữ Ma-nơ-canh của Lê Anh Hoài, NXB Trẻ, 2014

trinh_nu_ma_no_canh

Một sự kiện lớn, ảnh hưởng cả đời người hay quyết định số phận một dân tộc, một đất nước lắm khi có một xuất phát điểm quá ư tầm phào. Một quyết định nông nỗi, một ý nguyện vô lí, một nguyên do không đâu vào đâu, thậm chí chỉ là một nhầm lẫn đầy sơ hốt. Sự kiện lịch sử hay tác phẩm văn chương, chẳng khác nhau là mấy.

Lê Anh Hoài mở đầu truyện “Công ty Khai thác và Phát triển ngôn ngữ” với ý tưởng điên rồ và vô lí như thế. Của nhân vật Mr. T: Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Câu chuyện Tagalau 8. Đối thoại ngắn: Tagalau có ngon không?

Cận Tết 2005, với bạn thân lâu ngày gặp lại trong một quán bia hơi, tôi thao thao về Tagalau. Về những cây bút đầy triển vọng của Tagalau và về tôi. Hi vọng Cham và kì vọng tôi. Chìm dưới tuyệt vọng đen rồi trồi lên đầy dũng mãnh của tôi, tiếng xấu về tôi và lời khen tặng tôi, văn chương và văn hóa, hiện tại với tương lại… Đột ngột, anh bạn ngắt lời tôi:

- Mầy chớ tưởng mình ngon, Tagalau không có gì ghê gớm lắm đâu! Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Thư gửi anh Ysa Cosiem & các bạn

Sang Tong Jaka – Chakleng, 22-11-2014

Anh chị em thân mến!

Tôi với anh Ysa là thân thiết, dù thân thiết nhưng bởi khoảng cách không gian, có hiểu lầm chút đỉnh là bình thường. Thư trước là thư riêng cho anh Ysa, khi biết anh có tâm sự buồn. Viết để tâm sự, và giúp nhau giải tỏa nỗi niềm. Thư riêng, lẽ ra chỉ gửi riêng, nhưng tôi nghĩ biết đâu qua kinh nghiệm riêng tư đó, nó có lợi cho cộng đồng. Thư riêng, khi đăng lên web thì đã thành chung, và mọi người đều có quyền bàn luận. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Inrasara: Harak ka xa-ai Ysa Cosiem – Thư gửi anh Ysa Cosiem

Sang Tong Jaka – Chakleng, 20-11-2014

Xa-ai Ysa Cosiem ranam!

Tôi nghe tin anh chán xã hội Cham, khi đang trên đất chòi Jaka. Gió bấc mạnh thổi bạt những hạt mưa đầu đông, mạnh như muốn làm tốc mái tranh mới lợp. Chiều trời bên ngoài se lanh, nghe tin rầu từ anh, lòng càng lạnh hơn.

Tôi mới nghe bạn kể anh viết trên FB, chứ chưa đọc, bởi ở đây không có mạng. Nghe thôi, nhưng tôi đã viết vội, bởi có thể nói, tôi hiểu anh, rất hiểu nỗi niềm anh. Tôi nhiều lần trải nghiệm nó, đã suy nghiệm nhiều về ý hướng và thái độ bỏ cuộc, rút êm này.

1984-BanBiensoan* Một buổi họp đầu tuần tại Ban Biên soạn sách chữ Chăm, tại Phan Rang –  Thuận Hải, 1984.

1. Ba câu chuyện. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Câu chuyện Tagalau 7 & 8. Sự cố

Tagalau07

Nếu “Mĩ Sơn đường về” của Trà Vigia ở Tagalau 2 làm cho Tagalau điêu đứng, thì “Thực trạng xã hội Chăm, một số giải pháp chính” của Nguyễn Văn Tỷ đăng trên Tagalau 4 làm cho chính bản thân chủ biên khốn đốn.

Đây là hai cây bút hỗ trợ tôi nhiều nhất. Thầy Tỷ: về kinh nghiệm xã hội, Trà về thông tin ngoài lề. Nhưng chính họ lại là người khiến tôi gồng mình tháo gỡ rắc rối để cứu Tagalau. Website Chamyouth – trang mạng tôi góp bài nhiều nhất và là nơi tôi trách nhiệm điều tiết bài vở trong một thời gian – liên tục nhận phản hồi gay gắt với tác giả. Có bạn còn kêu chủ biên phải chịu trách nhiệm về vụ ông Tỷ đăt điều “nói xấu” Cham.  Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Trần Anh Nguyễn: Inrasara đi dây giữa quá khứ và tương lai

Báo Tiền phong, 16-11-2014 

Sara-NgXuanHoang

* Inrasara by Nguyễn Xuân Hoàng.

TP – Inrasara nói với tôi rằng truyền thống sáng tác văn chương của người Chăm là khuyết danh. Người Chăm tin các sáng tác không phải là sản phẩm của con người mà “ông Trời” mượn tay con người để viết ra những tác phẩm.

Những năm 1950 về trước, người Chăm vẫn chưa đề tên dưới các sáng tác của mình, bởi vậy chỉ khi bỏ việc kinh doanh để đi sưu tầm nghiên cứu văn hóa, anh Inrasara mới biết một tác phẩm nổi tiếng của người Chăm đã do chính ông ngoại viết nên. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)