HIỂU BIẾT ĐỂ SỐNG SÓT, LÀM VIỆC & SÁNG TẠO

Hãy ngưng mọi than thở, trách móc
Vứt bỏ mấy đố kị nhỏ nhoi, ném hết mấy tranh giành hèn mọn
Nhìn lại mình, dõi theo từng động tĩnh tế vi nhất diễn ra nơi tâm thức mình.

Đừng phán xét, nếu ta không muốn bị phán xét
Nhận định, mà không phải phán xét; nhận định thì có phân tích, có giải minh, gợi mở.

Cham không cần đoàn kết, nếu đoàn kết chỉ mang tính thỏa hiệp hình thức, thậm chí là thứ chiêu bài
Bạn chỉ cần thức nhận mình là Cham, dù đang cư trú bất kì đâu – là đủ. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

NGOẢNH LẠI 4 DIỄN TỪ GIẢI THƯỞNG

22 năm làm chữ nghĩa, tôi được 20 giải thưởng các loại. Bởi vài nguyên do khác nhau, tôi chỉ 4 lần hiện diện. Có lần tôi nhờ bà xã đến nhận, có giải được phát ở quán ăn, có cái tôi nhận qua bưu điện, cũng có bận người ta mang đến tận nhà. Phong phú và đa dạng đáo để.
Nỗ lực của mình được bà con công nhận là điều vui. Về nỗi công nhận kia, có 3 vụ tôi nghe sướng, vì nghĩ nó xứng đáng. 1. Về sáng tác: Giải HNV & ĐNÁ dành cho tập thơ Lễ Tẩy Trần Tháng Tư, sướng – bởi tôi cho nó ít nhiều có sáng tạo. 2. Về nghiên cứu: Giải Phan Châu Trinh dành cho bộ Văn Học Cham cũng vậy, ở đó tôi đã diện trình với thế giới khuôn mặt văn học Cham khá chỉnh tề mà trước tôi chưa ai làm được. 3. Về phê bình: Giải Văn đoàn Độc lập cho 19 Hồ Sơ Biên Bản So Sánh khoái bởi cách nhìn mới về văn học. Chỉ tiếc là nó chưa vuông tròn, ví mà cả 40 biên bản được bày ra đủ đầy thì hay biết bao.
4 “diễn từ” [tạm kêu thế cho oai chút] thuộc 4 tổ chức khác nhau ở 4 thời điểm khác nhau thể hiện tâm thế khác nhau, nhưng ý hướng vẫn là một. Thử ngoảnh lại như cách ôn kỉ niệm buồn vui. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Đỗ Tấn Thảo: GẶP GỠ/ HÒN ĐẢO VÀ HỐC ĐÁ

GẶP GỠ

Cỗ máy rã nát
Từng đống ốc vít hoen gỉ
Trò chuyện về vi trùng uốn ván

Cống rãnh nghẹt rác rưởi
Từng đống xác súc vật lềnh bềnh
Buổi trưa nhiệt đới hầm hập trò chuyện mùi xú uế Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

khaly chàm: hiện thực của thời gian

người già thường cẩn trọng
đôi khi quán tính nhắc nhớ
rồi tưởng tượng những khớp xương đang thổn thức
và nghi ngờ sự bình tâm đã chắc gì vâng với dạ
khi mùa gió bấc mang hơi lạnh ngấm vào thân thể làm tê buốt Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Trần Quốc Toàn: BÀI THƠ CỦA ĐỨA TRẺ KHÔNG NHÀ/ LINH GIÁC TRẮNG

BÀI THƠ CỦA ĐỨA TRẺ KHÔNG NHÀ

Ôm quả trứng gà lăn qua cơn mưa
Ê a, nhái bén gọi giấc mơ trên trời
Giấc mơ trần gian, chiếc lá khoai đựng hạt buồn

Em, không quê hương, em chạy tìm con còng gió lưu lạc
Nước mắt em thấm vào đời bụi bặm
Con phố không đèn hoe vàng
Đó là hẻm cụt, ổ chuột
Nơi em tìm thấy những bờ rào kẽm gai Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

TÌNH CHỈ ĐẸP KHI CÒN DANG DỞ

1990-Conduong Votan
Nhà thơ Hồ Dzếnh thì vậy, chớ tôi chả có nổi mảnh tình dang dở nào được gọi là đẹp. Ở đó hoặc là tôi được, hoặc mất – mất theo thể cách buồn cười không biết cất vào đâu.
Riêng vụ dang dở về chữ nghĩa, thì khác: cực đẹp. Bởi nó buộc ta nhớ nhung, tơ tưởng mà không thể chắp nối. Chắp nối, nó mất đi cái đẹp của thuở ban đầu lưu luyến ấy.

1.
Mùa Đông 1990, buôn bán thất bại te tua từ miền Nam, tôi quy hồi cố hương làm lại từ con số âm, để nuôi sống gia đình 7 miệng ăn thời buổi giá-lương-tiền. Làm hàng xáo, trồng rau muống, chích heo, câu cá… tranh thủ giờ phút rỗi, viết. Trên tập kẻ ngang vàng ố dưới ánh điện leo lét cuối palei. Lại đụng tiểu thuyết sử thi, mới ớn.
CON ĐƯỜNG VÔ TẬN, 3 phần 9 tập, dự tính hơn ngàn trang. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

TINH THẦN HỌC

Không bạo động, bạo động tất chết! Không trông người nước ngoài, trông người nước ngoài tất ngu! Đồng bào ta, người nước ta, ai mà ham mến tự do, tôi xin có một vật rất quý báu tặng cho đồng bào, là “Chi Bằng Học” (Phan Châu Trinh, 1933).

Muốn Tự do cần: HỌC.
Vậy mà tôi biết rất nhiều Cham và nhà văn Việt Nam, tự do thì thèm, nhưng không [chịu] học.
Chuyện kể.
– Đầu thập niên 1990, Viện KHXH xuất bản cuốn Văn hóa Chăm rất bề thế. Tôi mua 2 cuốn tặng 2 trí thức Chakleng là người thân cận với tôi. Trong khi một vị lật qua trang mục lục, kêu lên: Hay quá, bà con Cham có cái để mà tra cứu; còn vị kia: Chú được họ tặng một bản rồi, mấy đứa Việt [dôm ban Yôn] này mà nghiên cứu nỗi gì, đọc đến chỗ họ viết “đàn bà thì 9 miếng xương trán còn đàn ông Cham 7 miếng để chuẩn bị vào Kut”, chú không thèm đọc nữa!
Ẹ vậy đó. Một công trình có mỗi chi tiết sai mà vứt cả khối, thì thôi học rồi còn gì. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 6.2/10 (9 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 3 votes)

Trần Quốc Toàn: NHỮNG NGÓN TAY CÓ MẮT/ ĐỐT THUỐC

NHỮNG NGÓN TAY CÓ MẮT

Tôi biết bạn ở đó
Như lúc bài thơ nở trứng trên đồi hoang
Đôi mắt chúng ta như con chim điên đang hát một bài ca của lá ma.

Chúng ta ít bạn
Lẻ loi
Thức trắng để thấy tóc bay ra khỏi cái đầu bướng bỉnh
Trán dồ
Như con cá da nhám sần gân nổi đen u ám dọc ngang lũng đồi Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 5.4/10 (9 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 2 votes)

BẢN TÍNH KHÓ DỜI

Đây là định kiến có vẻ đúng, nhưng sai.
Giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời – ông bà ta nói thế. Nhưng với nỗ lực lớn, ta vẫn có thể dời được, từ chuyện lớn, nhỏ, cho đến nhí. “Gieo hành vị, bạn sẽ gặt thói quen; gieo thói quen, bạn sẽ gặt tính cách; gieo tính cách, bạn sẽ gặt số phận”. TÍNH CÁCH = BẢN TÍNH.

Tôi thử nhặt ra 3 sự vụ của chính mình:

1. Hồi thiếu niên, con trai ưa mắc ngứa vùng kín. Ngứa thì phải gãi, gãi mãi thành quen, thành ghiền. Ngó lại, thấy vừa mất lịch sự, vừa thành vết sẹo rất ẹ. Hiểu đó là thói tật xấu, và quyết tâm… không gãi.
Cuối cùng mình vượt qua nó, sau… 3 năm phấn đấu miệt mài. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 5.6/10 (8 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: -2 (from 2 votes)