Sau Trại truyền thống vòng tay bè bạn lần thứ 7/2012, diễn ra tại palei Palau (Hiếu Thiện, Thuận Nam, Ninh Thuận) để lại dư luận. Mọi quan tâm được đổ dồn về Lễ hội Rija Nưgar tổ chức ở huyện Cần Giờ, TP.HCM vào ngày 12-13/5 vừa qua Continue reading
(Comment được chuyển sang bài chính)
Ndalin viết một lượt 5 phản hồi liên tục trên vài bài khác nhau. Điều này nói lên là bạn ấy lâu lâu mới ghé website này. Tôi đoán thế thôi. Hay bạn có ý mới bất đồ hiện ra trong đầu nên viết một lượt liên tù tì như thế.
Tôi nghĩ bạn ấy còn trẻ. Xin đừng nghĩ tôi phân biệt già trẻ ở đây, hay cho là tôi xoa đầu trẻ Continue reading
(chuyên đề Hôn nhân ngoại tộc)
Trong xã hội ngày nay, người Chăm hay người Việt có gì khác nhau? Nói ở nhiều mặt khác nhau thì đúng là nó có những vấn đề và quan niệm khác nhau, nhưng chúng ta có cần phải xem xét từng chi tiết như vậy không?. Continue reading
(chuyên đề Hôn nhân ngoại tộc)
Đối tượng 1.
- Xin hỏi, cậu có suy nghĩ gì về nguồn gốc của mình không?
– Nguồn gốc gì ạ?
– Về dòng máu Chăm của cậu đó mà.
– Dạ, không ạ. Continue reading
Mấy ngày rày Pangdurangga mưa bão. Cũng may bão đi chệch về hướng nam nên xóm làng không thiệt hại gì nhiều! Dạo này cứ mưa là lũ, lại thêm gió to nên lúa nằm rạp xuống nền ruộng bê bết đất bùn. Lúa mới trổ thì không kết hạt được, còn lúa sắp chín thì phải thuê người gặt tốn công hơn lại rơi vãi nhiều thất thu là cái chắc! Đời nông dân một nắng hai sương, bán mặt cho đất bán lưng cho trời để kiếm sống qua ngày nên dân ngu khu đen là hiển nhiên. Có miếng ăn đã là may mắn, còn đầu óc tối tăm hay cái khu có đổi màu gì cũng không quan trọng bằng việc sinh tồn. Đời sống khó khăn vất vả là thế nhưng họ chỉ cầu mong được sống an lành. Nếu có chính sách hỗ trợ để xóa đói giảm nghèo thì đó là ước mong thiết thực của nông dân. Continue reading
Từ 1-3-2012, Paxeh Lược và Inrajaka có chuyến hành hương sang Ấn Độ dự Hội thảo, gặp gỡ và trao đổi hiểu biết về thế giới Ấn Độ giáo với tinh thần bao dung đậm sắc thái dân tộc Ấn.
Inrasara.com đăng vài hình ảnh sinh hoạt cho bà con, anh chị em và độc giả xem vui, ngày cuối tuần.
* Sông Hằng, con sông linh thiêng của người Ấn Độ. Continue reading
Trưa nay, 30-3, tôi vừa nhận được email của một “Độc giả thơ Inrasara” gửi, với tiêu đề “Xin đừng làm tình hình phức tạp thêm”. Nội dung như sau:
- Cảm phục Inrasara vì dám nói thẳng quan điểm của mình về ĐHN Ninh Thuận.
- Diễn đàn bị vài người lợi dụng để phát ngôn tùy tiện, nói xấu những người có trách nhiệm.
- Inrasara cần cân nhắc khi tiếp tục bàn về vấn đề này, vì nó đã được Quốc hội thông qua.
Tôi đã có thư trả lời cho “độc giả” yêu thơ Inrasara ấy. Nhận thấy nội dung trao đổi dù có tính riêng tư, nhưng động cập đến vấn đề chung, nên xin đăng lên ở đây cho bạn đọc Inrasara.com cùng hiểu. Continue reading
Văn hóa Champa là văn hóa đùa vui
Chịu chơi cả trong đau khổ.
Inrasara, Lễ Tẩy trần tháng Tư, 2002
* Patuw Tablah Đá Chẻ ở Chung Mỹ – Photo Inrajaya.
1. Pangdurangga là khu vực địa lí lịch sử cực nam trong 4 khu vực thuộc vương quốc Champa. Suốt chiều dài lịch sử đầy biến động của vương quốc, khu vực này luôn chịu thiệt. Về mọi mặt. Xa trung tâm văn hóa lớn là vùng Amaravati thời Champa hưng thịnh, nó ít được ưu ái; không biết bao lần bị đoàn quân Khmer xâm lăng mà nó phải đơn thương chống cự, rồi sau đó khi vương quốc suy yếu, một mình Pangdurangga phải chịu trận để thay mặt cả dân tộc mà tồn tại. Tồn tại theo đúng tính cách của người Pangdurangga. Vị trí địa lí cùng hoàn cảnh sống buộc nó tự trang bị tinh thần độc lập. Tinh thần độc lập cùng sự đề kháng được tôi luyện thế hệ này qua thế hệ khác làm nên sức chịu đựng đến lì lợm. Continue reading
* Một góc làng Văn Lâm – Photo Inrajaya.
Người Việt có thành ngữ: “[nơi] chôn nhau cắt rốn” để chỉ quê cha đất tổ.
Chăm có khác. Ông bà ta nói: “[nơi] chôn nhau đặt viên gạch” (Dar thauk ppadauk kiak). Chôn nhau thì chỉ mới liên quan đến máu mủ, còn “đặt viên gạch” [dựng tháp] là đặt nền móng cho đời sống tâm linh.
Sau đây là Bhum bhauk dar thauk ppadauk kiak của người Chăm ở Ninh Thuận. Continue reading
Theo yêu cầu của vài bạn đọc, tôi xin đăng lại phần 1 của trường ca “Quê hương” (in trong tập thơ Tháp nắng, 1996). Trường ca khởi viết vào năm 1984 tại Phan Rang, được gợi hứng từ làng Bal Riya Bính Nghĩa – Ninh Thuận, hoàn chỉnh vào năm 1992 tại Sài Gòn.
*
Ôi, Quê hương! Quê hương
Quê hương gầy, quê hương xanh xao
Quê hương không có rặng dừa thơ mộng của ca dao
Quê hương không có cánh cò xa, không có bản tình ca thôn dã
Mây trắng. Mặt trời. Gió trùng dương. Đất. Đá Continue reading
