Giới thiệu tiểu thuyết Hoang tâm của Nguyễn Đình Tú, đã đăng tạp chí Nhà văn, số 5-2013

Văn chương bổ khuyết cho khoảng thiếu, trắng của lịch sử. Lịch sử chỉ có thể ghi chép các sự kiện, diễn biến, những con số cùng phản ứng của các bên liên quan mang tính toàn cục. Tác phẩm văn chương ngược lại, thể hiện biến động tâm sinh lí, suy nghĩ cùng sinh hoạt cục bộ và đơn lẻ của cá nhân trong sự biến ấy. Thế nhưng chính cái cục bộ và đơn lẻ mang tính cá thể kia nói được rất nhiều. Bởi nó đụng chạm đến phần cốt tủy nhất của con người. Chính là con người. Continue reading →

Đọc Rừng cổ tích, trường ca của Đặng Bá Tiến, NXB Hội Nhà văn, 2012

* Inrasara, Đặng Bá Tiến, Trần Can, Lê Vĩnh Tài - chụp tháng 2-2013 tại Ban mê.

Rừng cổ tích, tác phẩm văn học hiếm hoi của một nhà báo gạo cội đang cư trú đất Tây Nguyên – Đặng Bá Tiến – là một trường ca. Trường ca gồm chín “khúc” với một “vĩ thanh” bố trí theo trật tự thời gian: hồi tưởng quá khứ, cái nhìn hiện tại và viễn cảnh tương lai. Nghĩa là khá cổ điển. Thế nhưng với con mắt hiện đại, Đặng Bá Tiến đã ban cho trường ca đầu tay của mình những cái nhìn phản tỉnh đáng trân trọng. Continue reading →

Đọc Một milimét, tập thơ Nguyễn Thị Thanh Long, NXB Văn học, 2011

Báo Văn nghệ Thành phố, 30-8-2012

Một milimét vậy thôi. Một kỉ lục cũ bị vượt qua, kỉ lục mới sẽ được thiết lập. Một milimét thôi, vận động viên nhảy cao kia sẽ giật được tấm huy chương để làm phong phú phòng trưng bày thành tích. Một milimét thôi, tay chạy nước rút này đành tuột mất huy chương cả thời gian dài khổ luyện. Thua cuộc, vận động viên trở lại làm người bình thường. Continue reading →

Tạp chí Thơ 5-2012

* Thi sĩ Ngô Thị Hạnh (thứ 3 từ phải sang) tại Bàn tròn Văn chương 2007.

Trong tiến trình của thơ Việt đương đại, thơ của người làm thơ nữ thập niên qua đã làm cuộc nhập thế đầy tự tin. Nó là một phần không thể thiếu, khi thơ và người làm thơ ý thức góp phần mình vào việc giải trung tâm các sự thể trong cuộc sống hướng văn chương phát triển theo hướng dân chủ. Trong đó, sự phi tâm hóa giới là một yếu tố cực kì quan trọng. Continue reading →

Báo Thể thao & Văn hóa cuối tuần, 27-4-2012

Tập thơ Mảnh mảnh mảnh (NXB Văn học, 4-2012) của Lê Anh Hoài đã chủ động dịch ra tiếng Khmer, K’Ho, Lô Lô và cả chữ Nôm, điều mà có lẽ ít nhà thơ đương đại nào dám nghĩ đến. Từ chủ kiến của mình, nhà thơ-nhà nghiên cứu Inrasara cắt nghĩa về cách làm tưởng chừng như ngược đời này. – TT & VH

*

Thời hiện tại, với nỗ lực vươn tới để được tắm mình trong ánh sáng văn minh, tuyệt đại đa số nhân loại có xu hướng đổ xô về phía các trung tâm lớn, Mỹ hay Đức, Nga hay Nhật; các đất nước nhỏ bé, lạc hậu, vùng sâu miền xa ít được quan tâm, thậm chí bị bỏ quên, nếu chúng không là điểm nóng đầy tiêu cực; thế nhưng đã có không ít người làm ngược lại. Continue reading →

Đọc tập thơ Tìm lại mùa nhau của Duy Bằng, NXB Thanh niên, H., 2012

Giữa đô thị Sài Gòn mà nhịp sống luôn chuyển về phía trước, sôi động, cấp tập như không thể hãm lại được thì có một người “tìm lại mùa nhau”. Tìm lại mùa nhau, với những “khoảng lặng”, “vừng trăng ảo”, “bến thời gian”, với “gió núi”, “hoa sữa”, “nợ tình” chưa trả, “hương lòng” còn vương… Continue reading →

Nhân bài thơ “Mộ gió” của Trịnh Công Lộc đoạt Giải nhì cuộc thi thơ “Đây biển Việt Nam”, Inrasara đọc lại tập thơ Đọc Cánh buồm nâu của anh do NXB Hội Nhà văn in năm 2011.

Continue reading →

báo Tiền phong chủ nhật, 26-2-2012

Trong cuộc “Trò chuyện với Masatsugu Ono về tập truyện Tiếng hát người cá” vừa ra mắt bản tiếng Việt sáng ngày 23-2-2012 tại Đại học Hoa Sen – TP Hồ Chí Minh, nhà văn thuộc thế hệ mới người Nhật Bản (Masatsugu Ono sinh năm 1970) đã làm tôi khá bất ngờ.

Bất ngờ, không phải ở không khí hội trường – một hội trường chứa chưa đầy trăm người nhưng khá trầm lắng: vẫn là ý kiến chỉ định, thậm chí có khách thính còn viết câu hỏi ra giấy chứ không trực tiếp “giao lưu”,… – mà ở cách anh trả lời Continue reading →

Tham luận Hội thảo thơ Mai Văn Phấn & Đồng Đức Bốn, Hải Phòng, 15-5-2011^(*)

Mùa hè năm 2006, trong một buổi nói chuyện về Thơ Việt đương đại ở Lớp Cử nhân Tài năng tại Trường Đại học KHXH & NV THHCM, một nữ sinh viên, sau khi xin đọc hai đoạn lục bát của Đồng Đức Bốn đã cho rằng nó rất hay, rất đáng ca ngợi, tại sao nhà thơ không ca ngợi mà đi xiển dương mấy loại thơ cách tân chẳng có ai quan tâm như thơ hậu hiện đại chẳng hạn.

Khi bị tôi hỏi vặn lại: – Về khoản lục bát, bạn đã đọc lục bát của Bùi Giáng, của Phạm Thiên Thư chưa? Và cả lục bát của Du Tử Lê nữa? Bạn sinh viên đã trả lời rất ư là vô tư: – Chưa ạ! – Vậy là bạn chưa đủ thẩm quyền khen chê lục bát của Đồng Đức Bốn, rộng hơn – chưa đủ thẩm quyền bàn về thơ lục bát Việt, – tôi nói. Continue reading →