Thư gửi anh Ysa Cosiem & các bạn

Sang Tong Jaka – Chakleng, 22-11-2014

Anh chị em thân mến!

Tôi với anh Ysa là thân thiết, dù thân thiết nhưng bởi khoảng cách không gian, có hiểu lầm chút đỉnh là bình thường. Thư trước là thư riêng cho anh Ysa, khi biết anh có tâm sự buồn. Viết để tâm sự, và giúp nhau giải tỏa nỗi niềm. Thư riêng, lẽ ra chỉ gửi riêng, nhưng tôi nghĩ biết đâu qua kinh nghiệm riêng tư đó, nó có lợi cho cộng đồng. Thư riêng, khi đăng lên web thì đã thành chung, và mọi người đều có quyền bàn luận. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Inrasara: Harak ka xa-ai Ysa Cosiem – Thư gửi anh Ysa Cosiem

Sang Tong Jaka – Chakleng, 20-11-2014

Xa-ai Ysa Cosiem ranam!

Tôi nghe tin anh chán xã hội Cham, khi đang trên đất chòi Jaka. Gió bấc mạnh thổi bạt những hạt mưa đầu đông, mạnh như muốn làm tốc mái tranh mới lợp. Chiều trời bên ngoài se lanh, nghe tin rầu từ anh, lòng càng lạnh hơn.

Tôi mới nghe bạn kể anh viết trên FB, chứ chưa đọc, bởi ở đây không có mạng. Nghe thôi, nhưng tôi đã viết vội, bởi có thể nói, tôi hiểu anh, rất hiểu nỗi niềm anh. Tôi nhiều lần trải nghiệm nó, đã suy nghiệm nhiều về ý hướng và thái độ bỏ cuộc, rút êm này.

1984-BanBiensoan* Một buổi họp đầu tuần tại Ban Biên soạn sách chữ Chăm, tại Phan Rang –  Thuận Hải, 1984.

1. Ba câu chuyện. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Câu chuyện Tagalau 7 & 8. Sự cố

Tagalau07

Nếu “Mĩ Sơn đường về” của Trà Vigia ở Tagalau 2 làm cho Tagalau điêu đứng, thì “Thực trạng xã hội Chăm, một số giải pháp chính” của Nguyễn Văn Tỷ đăng trên Tagalau 4 làm cho chính bản thân chủ biên khốn đốn.

Đây là hai cây bút hỗ trợ tôi nhiều nhất. Thầy Tỷ: về kinh nghiệm xã hội, Trà về thông tin ngoài lề. Nhưng chính họ lại là người khiến tôi gồng mình tháo gỡ rắc rối để cứu Tagalau. Website Chamyouth – trang mạng tôi góp bài nhiều nhất và là nơi tôi trách nhiệm điều tiết bài vở trong một thời gian – liên tục nhận phản hồi gay gắt với tác giả. Có bạn còn kêu chủ biên phải chịu trách nhiệm về vụ ông Tỷ đăt điều “nói xấu” Cham.  Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Câu chuyện Tagalau 6. Làm Tagalau, nhưng tôi rất ngán… họp

Tagalau06

Khởi động làm Tagalau, tôi đến gặp và tham khảo từng người một – khoảng 20 người, chứ không “họp”. Họp thế nào cũng hỏng. Chín người mười một ý, ở đó có cả khối ý kiến lãng hết chịu nổi. Song thoại là hay nhất. Khi có đủ 7 người HAIY, tôi quyết. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Câu chuyện Tagalau 5. Buồn vui chuyện tiền nong Tagalau

Dù tôi coi đây chỉ là “tuyển tập”, và không muốn Tagalau thành một tổ chức (sống trong chế độ này, tôi quá hiểu điều đó), dù gì thì gì, Tagalau vẫn mặc nhiên được/ bị xem là đặc san chung của Cham. Nó tồn tại được đến hôm nay là một… phép lạ, bà con kêu thế. Không cơ quan Nhà nước tài trợ, Mạnh Thường Quân đỡ đầu toàn phần: không, quảng cáo: không, bán: èo uột, vậy mà nó sống nhăn!

Qua 15 kì, FAN Tagalau dù có trồi sụt, nhưng hôm nay hầu hết bà con Cham chấp nhận nó, lại là phép lạ khác nữa. Riêng tôi, tôi nghĩ đơn giản: nhờ ơn trời. Hơn nữa, tôi với tư cách kẻ đầu têu luôn là người may mắn! Giờ chót là… may mắn. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Câu chuyện Cham – Đời là nhẹ 04. Giải cứu Tagalau 3

Sau sự cố “Mĩ Sơn đường về” ở Tagalau 2, khi biết nhà thơ Nông Quốc Chấn và Hội VHNT các Dân tộc Thiểu số VN không đứng bảo lãnh theo diện “châm chế sắc tộc” nữa, cánh cửa nhiều nhà xuất bản đồng loạt ngán cái bản mặt khách không mời mà đến có tên Tagalau. He hé mở để rồi…:

- Ôi anh Sara, rồng đến nhà tôm, bác làm được như vậy là quý lắm, nhưng… Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Câu chuyện Tagalau 04. Không ai có thể hát thay chúng ta

Tagalau03

[hay Gập ghềnh Tagalau 3]

Bài “Mĩ Sơn đường về” đăng Tagalau 2 đã gây cho cá nhân tôi và Tagalau bao nỗi.

Dự hội nghị Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam mở rộng cuối năm 2001 ở Hà Nội, nhà văn Đỗ Kim Cuông gặp tôi, chào:

- Ông viết gì mà thiên hạ kêu thế? Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 5.5/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Câu chuyện Tagalau 3. Chủ biên & Cộng tác viên

DT-Miennui-1996

TiaSang-2006

* Hai trong số những tạp chí về Cham/ do các tác giả Cham cộng tác do Inrasara tổ chức bài vở.

Từ thuở lỡ bước bước vào thế giới chữ nghĩa, không ít lần tôi bị gán “số 1 Cham”, nói bô bô ngoài cõi người cả chữ in giấy trắng mực đen. Dù tôi mấy bận cất công đính chính, thế mà mới đây vẫn có bạn “tái phạm”. Có Number One gì đâu mô! Ngay chủ xị Tagalau tôi còn né tránh nỗi “chủ biên” mà. Các bạn và các bác thấy đó, nhận, là do thế buộc. Rồi sau 6 kì, tôi đã đánh tiếng ới hỡi để làm cuộc chia li màu xám. Ở bài trả lời phỏng vấn: “Tagalau, 7 năm nhọc nhằn và kiêu hãnh”, tôi nói rõ ý đó: Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Câu chuyện Tagalau 2. Chuyện tên, chủ biên & Akhar thrah

Tagalau01

Xin nói ngay là, toàn bộ bài vở từ Tagalau 1 cho đến Tagalau 14 đều do tôi tổ chức, chọn, biên tập, sắp xếp; sau đó – lắng nghe dư luận bà con, anh chị em mà điều tiết, chớ hoàn toàn không ai can thiệp. Cũng có vài bài của tác giả lạ do Trà Vigia, Nguyễn Văn Tỷ biên tập và gửi đến tôi, nhưng tôi là người quyết tất cả. Do đó, nếu có trắc trở gì, tôi là người chịu trách nhiệm đầu tiên. Chỉ thời gian gần đây, nhà xuất bản có vài ý kiến, hay cắt bài này bài nọ, rất ít; còn lại 99% bài vở đều OK. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.3/10 (3 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

Tôi phê bình. Phê bình Lập biên bản 07. Tôi đã lập biên bản những gì?

Riêng về thơ, cả “3 loài” đều được tôi lập trình để “lập biên bản”, từ loài thơ câu lạc bộ, loài thơ tiếp hiện, cho đến loài thơ khai phá. Hơn trăm tác giả được ghi nhận. Tạm sơ kết: 34 nhà thơ khuynh hướng mới trong đó có 11 nhà thơ hải ngoại, 31 nhà thơ tiếp nối hơi thở truyền thống, 25 nhà thơ nữ, 20 nhà thơ dân tộc thiểu số.

Về tác giả hay tác phẩm, tôi bám sát nguyên tắc: “Diễn đạt bằng ngôn từ giản đơn nhất có thể các quan điểm sáng tác, qua đối chứng với chính sáng tác phẩm của họ đặt trong tiến trình phát triển thơ Việt”. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)