Inrasara: Hứa hẹn gì về quảng bá văn học Việt Nam?

đã đăng Tiền Phong Chủ nhật, 8-3-2015, với tít: “Không đương đại, không người trẻ”
2015-HoangKimĐang03
Ngày thơ Việt Nam năm nay có đổi mới đáng kể. Đáng kể, bởi nó kết hợp được cả ba: Liên hoan Thơ châu Á – Thái Bình Dương với Hội nghị Quốc tế quảng bá Văn học Việt Nam. Công cuộc kéo dài đến cả tuần lễ, khởi từ ngày đầu tháng 3-2015 tại nhiều địa bàn khác nhau thuộc Hà Nội, Quảng Ninh và Bắc Ninh. Quy tụ 151 đại biểu quốc tế đến từ 43 quốc gia và các vùng lãnh thổ; các nhà văn, nhà thơ, dịch giả tiêu biểu đến từ khắp các vùng miền trên cả nước đến với Festival, không là chuyện nhỏ. Nhưng ta đã làm được gì? Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Đêm thơ LỬA TÌM KIẾM lần II: 1 cảm ơn & 3 nhắc nhở

Nhà văn Nguyễn Đình Chính tạo ra LỬA TÌM KIẾM là cần thiết. Nhất là trong môi trường văn học Việt Nam còn đơn điệu và ảm đạm, đây là nỗ lực rất đáng trân trọng. Cần hỗ trợ và khích lệ, cho nên xin được nói lời CẢM ƠN anh.
Khởi đầu, xảy ra bất cập hay lầm lạc, là chuyện thường tình. Chỉ xin góp với bạn văn vong niên ý kiến nhỏ.
Bổn phận của MC không làm gì khác ngoài 3 chữ: GỢI HỨNG, nêu hội trường chán nản; GỢI Ý, nếu người thuyết trình/ người nghe túng ý, và CẮT, nếu ai đó lạc đề hay ngoài lề. Nhà văn Nguyễn Đình Chính do chưa kinh nghiệm điều tiết chương trình văn học, nên anh đã không biết [quyết, dám] cắt ý kiến lạc đề thành ngoài lề, cái đêm hôm đó. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 1.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Inrasara: Đêm thơ LỬA TÌM KIẾM lần II đã thất bại như thế nào?

[sự khác biệt về thái độ văn chương ở hai đầu đất nước: Hà Nội & Sài Gòn]
Demtho-Tanhinhthuc01
LỬA TÌM KIẾM lần II thất bại, qua câu kết luận đầy buồn bã của diễn viên chính – Trần Trung Hiếu: “Tôi nghĩ Tân hình thức sẽ không bao giờ phát triển [ở đất này] được; bởi các bạn không muốn nghe [cái khác lạ] và không biết hỏi”.

Lửa Tìm Kiếm II do nhà văn Nguyễn Đình Chính chủ trì, diễn ra tại LACA café, 24 Lý Quốc Sư – Hà Nội. Chương trình gồm 4 mục:
1. Phong trào Thơ Mới: 19h30-20h, nhà thơ Trần Ninh Hồ phụ trách.
2. Thơ Tân hình thức: 19h30-20h, bạn thơ Trần Trung Hiếu
3. Đối thoại Thơ Tân hình thức: 20h-21h
4. Trình diễn thơ: 21h-22h, dành cho các bạn yêu thơ và các nhà thơ.

A. Chương trình là vậy, nhưng diễn biến rất khác. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 6.0/10 (3 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Ở ẨN TẠI NGÀY THƠ VIỆT NAM

2015-3-Festival03
[có tấm ảnh rất độc chụp Sara phát biểu, Sara nhắn nhà nhiếp ảnh gửi qua email, anh nín thinh, mình cũng nín luôn – xài ảnh này tạm vậy]
Ngày thơ Việt Nam năm nay kết hợp với Liên hoan Thơ châu Á – Thái Bình Dương & Hội nghị Quốc tế quảng bá Văn học Việt Nam, kéo dài suốt cả tuần ở 3 tỉnh: Hà Nội, Bắc Ninh và Quảng Ninh. Mình ẩn là chính. Hạn chế tối đa chụp ảnh, không facebook. Đi loanh quanh, nhìn lan man.
Ở Hội thảo, mình phát biểu ngắn nhất: 4 phút. Với vài gạch đầu dòng:
Việt Nam có 54 dân tộc, đó là điều quý. Bởi vn sở hữu đến non 50 ngôn ngữ và nền văn hóa khác nhau. Riêng Cham có mấy món vô cùng độc đáo. Hải sử Champa làm cho lịch sử Việt Nam toàn diện. Văn hóa biển Cham làm đầy văn hóa Việt Nam. Và văn học Cham có không ít đặc trưng làm cho văn học Việt Nam đa dân tộc thêm phong phú và đa dạng.
Với Cham đã vậy, còn dân tộc khác nữa thì thế nào? Các vị khách quốc tế có ngoảnh đủ đầy đến nền văn học dân tộc thiểu số bị xem là ngoại vi kia không? Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.5/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +3 (from 3 votes)

Tuyên ngôn muộn có muộn không? 16. Hiểu thì càng yêu hơn

BeCham.2013-Jakha.2
“Thế giới trở thành một làng – làng toàn cầu. Hiểu thế giới xung quanh, là điều cần thiết; cần thiết không kém, là hiểu chính ta. Hiểu thì càng yêu hơn”.
“Hiểu thì càng yêu hơn”, tôi đã viết thế trong “Thư cho bạn trẻ”, tháng 11-2005. Xin trích đoạn:

Có một anh bạn người Kinh vào palei Hamu Crauk làm gốm mĩ thuật. Anh giúp bà con sản xuất gốm, cũng hiệu quả chán. Thế nhưng chỉ hai năm sau, anh nghe vỡ mộng: Không thể làm việc nghiêm túc với người dân tộc được, bà con đã gây đủ thứ phiền cho mình.
Tôi hiểu ý anh bạn, bởi tôi cũng có “làm ăn” với người dân quê một thời gian. Tạm nêu vài cái phiền để tham khảo:
– Hiếm khi đúng giờ (thói quen nông thôn)
– Lần lữa, có khi nợ rất nhỏ nhưng cứ khất (chưa hẳn vì nguyên do khó khăn)
– Giao hàng sai quy cách hay sai hẹn (lại là thói quen tùy tiện của người quê), vân vân… Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Tuyên ngôn muộn có muộn không? 15: Làm thế nào để hiểu Cham?

Cham Bini-2011-1
“Thế giới trở thành một làng – làng toàn cầu
Hiểu thế giới xung quanh, là điều cần thiết; nhưng cần thiết không kém, là hiểu chính ta”

Lão Tử: “Biết người là trí, biết mình là sáng”. Thế nào là hiểu chính ta?
Xin đăng bức thư viết chưa gửi liên quan đến Sara để trả lời câu hỏi này.

Có phải Inrasara thiếu thực tiễn xã hội Cham?
Thư cho bạn thơ TNL
Sài Gòn, 20-2-2014
Yut thân mến!
Cận Tết năm con Ngựa vừa qua, ở buổi lai rai tại nhà một người bạn, yut phát biểu nửa đùa nửa thật rằng, về kiến thức sách vở Sara nhà ta là siêu; riêng thực tiễn xã hội Cham còn rất hạn chế… Thử điểm qua vài nét, để giúp nhau hiểu vấn đề hơn xíu nhé. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.0/10 (3 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Tuyên ngôn muộn có muộn không? 14: Bao giờ Cham viết văn, làm thơ bằng tiếng Anh?

“Hiện nay Cham đang dùng tiếng Việt để sáng tác. Một tương lai không xa, Cham nói và viết bằng tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha hay ngôn ngữ nào đó trên thế giới – không vấn đề gì cả.
Pauh Catwai, Glơng Anak còn thì nguyên khí Cham còn. Damnưy còn là tinh thần huyền sử Cham còn. Là dân tộc Cham còn.”

Suốt dòng lịch sử non hai ngàn năm lưu lạc, dân Do Thái đã làm nên bao nhiêu chuyện. Dù họ đã chịu mênh mông bất công: xua đuổi, kì thị, áp bức và cả tàn sát. Không thế kỉ nào không xuất hiện người Do Thái xuất chúng, càng về sau càng dồn dập. Họ làm được cho loài người, và cho chính HỌ. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Tuyên ngôn muộn có muộn không? 13: Liên hệ với Do Thái, tại sao?

“Cham không cần đẻ cho thật nhiều, mà cần sản sinh con người như là con người
Con người Cham với: Thân thể khang kiện – Trí tuệ minh mẫn – Tinh thần mạnh mẽ – Tâm hồn hòa ái
Ta là Cham, đồng thời là công dân thế giới. Ta là sinh thể mang tên Con Người – ở đây trên mảnh đất này giữa vũ trụ.”

Ở phạm vi Đông Nam Á, định mệnh Cham không khác gì Do Thái. Có điểm chung giống nhau, đặt cạnh nhau để đối sánh, là cần thiết. Vả lại Cham cũng hơi… thông minh, chỉ thua kém Do Thái chút chút. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Tuyên ngôn muộn có muộn không? 12: Trường hợp Amư Nhân

2006-VanhoaDT
“Đừng phán xét, nếu ta không muốn bị phán xét
Nhận định, mà không phải phán xét; nhận định thì có phân tích, có giải minh, gợi mở.”

Câu chuyện.
Vừa rồi, tôi hỏi một bạn trẻ thuộc dạng xuất sắc của Cham, bạn nghĩ thế nào về Amư Nhân? Bạn trả lời, không biết nhiều về bác ấy nên không có ý kiến. Tôi nói, không. Amư Nhân là một nhân vật đương thời, có thể nói nổi tiếng nhất [trong cộng đồng] Cham và là một nhân vật có vài lối nhìn đối nghịch từ cộng đồng.
Ở đây là nhận định, chứ không phán xét. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Tuyên ngôn muộn có muộn không? 3.2. Bạn hành xử thế nào khi bị phân biệt đối xử?

2012-T&Th-SG.9
Đây là câu hỏi thường xuyên gặp phải trong suốt cuộc đời của một sinh linh ngoại vi?
Là Cham, bạn hành xử thế nào khi bị phân biệt đối xử?
– “… ta dũng cảm phản kháng, nhưng phải thật thông minh và trí tuệ. Chớ tin vào bạo lực dưới bất kì hình thức nào”.
Mục này, tôi xin kể kinh nghiệm của chính tôi, biết đâu các bạn có thể rút ra được điều gì gì đó cho mình.

Đánh nhau luôn là giải pháp cho mọi xung đột, nhất là khi bị giễu “Hời Nhome”. Đó là nói thời thằng Klu trước 13 tuổi. Sau đó tôi nghĩ nhiều, nhưng vẫn cứ muốn động tay chân. Mãi năm 30 tuổi, lần cuối cùng đánh người, để chừa tật bạo động, tôi toan đưa ngón út ra chặt. Nhưng khi ngó ngón út quá xinh và quá tội nghiệp, tôi kịp nghĩ lại. Rồi chừa luôn. Cũng bỏ luôn khóa dạy võ từ ấy. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 7.5/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)