NÉ, XẠO & CHỬI [hay Bảo Vệ Môi Trường Ngôn Ngữ]

1. Vụ Cá Chết, cơ quan trách nhiệm né tránh, không nói ai cũng biết rồi.

2. Chuyện Bầu Cử,
“Trao đổi với báo giới sáng 22.5, Nguyễn Hạnh Phúc – Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nói… cho đến nay, báo cáo chung chưa phát hiện tình trạng bầu hộ, bầu thay”.
XẠO này, rất nhiều người quyết thử để trưng ra bằng chứng xác thực không thể cãi.
Riêng tôi, không cần phải đi đâu, không bị định kiến thao túng, cũng biết là XẠO.
Ở một làng quê Cham, hơn phân nửa người ở tuổi lao động đi làm ăn xa, ngày bầu cử họ không về. Trong đó có gia đình 4-5 cử tri không ai ở nhà; có gia đình còn mỗi mẹ già. Vậy tỉ lệ 99% có số lẻ cử tri đi bầu, đào đâu ra, nếu không phải là XẠO? Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Chuyện văn nghệ Việt Nam 8. NỖI NIỀM THUYẾT TRÌNH

Trong các buổi thuyết trình, tôi đoán trúng 95% câu hỏi từ khách thính. 5% còn lại thì trật, thường thì do người nghe hỏi… lạc đề.

Năm 2006, Hội VHNT một tỉnh lẻ về Sài Gòn đón ba chúng tôi đi nói chuyện, mỗi vị một buổi. Khoảng 40 người nghe: Trình độ khác nhau, lứa tuổi khác nhau, cả lĩnh vực hoạt động văn học nghệ thuật cũng khác nhau nốt.
Lê Ngọc Trà giảng bài, có nghỉ giải lao giữa giờ, rồi vào giảng tiếp. Xong, lên xe về thành phố ngay trưa hôm đó. Nhật Chiêu nói chuyện có duyên, có lí có tình và, mọi người vui vẻ. Đến phiên tôi, tôi thuyết ý tôi, kiểu tôi, tự gây hứng thú cho chính mình.
Ở buổi lai rai chiều hôm ấy, Chủ tịch Hội và vài vị tin cho hay: Nhiều người bảo không thích ông Sara, ở đó không ít người bị sốc. Tôi nói:
– Tôi về đây đâu phải nhiệm vụ làm vui lòng mọi người. Nói là nói khác với quán tính của họ, ngược với quan điểm thâm căn của họ, buộc họ suy nghĩ và, đối thoại. Còn chuyện ai thích hay không, tùy. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Chuyện văn nghệ Việt Nam [& Cham] 7. NỔ, BỪA & HỐ

1. Ra Hà Nội, tôi được một bạn văn dẫn đến gặp một nhà thơ nữ trẻ thời danh.
– X đây, – anh bạn kêu, rồi sải bước ra ngoài nghe phone.
Tôi vừa ngồi thì liền bị tràng la-phanh công phá: Thơ hiện đại cần có quãng tám, tiết nhịp,; nhà thơ phải biết đâu là dấu lặng, là cao trào…
– Ờ, thơ cũng ghê nhỉ… – tôi nói.
– Thi sĩ hiện đại phải dám thể hiện mình, phải là chính mình…
Anh bạn bước vào: – Í quên, giới thiệu với em là ông anh Inrasara của anh đây…
Nhà thơ nữ trẻ chợt tắt ngúm, như thể bị té trâu.
[Bạn thơ nếu đọc phải bài này, xinchớ kêu tôi làm văn chương ám chỉ nhé. Đây chỉ kể chuyện văn chương VN]. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Chuyện văn nghệ Việt Nam 6. NỖI NIỀM CHẤM GIẢI

Năm 2007, tôi được một tỉnh lớn nọ mời chấm giải thưởng 5 năm của Tỉnh. Nếu tôi nhớ không lầm, nhà văn Lê Văn Thảo phụ trách bên văn xuôi; tôi: thơ.
Mỗi tác giả nộp tập thơ sáng giá nhất xuất bản trong vòng 5 năm dự giải. Ở đó có vài bạn thơ quen biết, khá vai vế trong Tỉnh nữa. Tôi chấm: Một bạn giải C, một bạn giải B, giải cao nhất tôi dành cho tập thơ của một cây bút vô danh. Vô danh và trẻ.
Bút sa gà chết. UB Tỉnh phát giải theo đúng ý Ban Giám khảo.
Sau đó tôi bị méc: Ông Inrasara đâu còn uy tín ở Hội Nhà văn Việt Nam [tên tui trên bìa tập thơ rành rành kia, sao mi dám!]. Từ đó tôi hết là khách mời của Tỉnh đó. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Chuyện văn nghệ Việt Nam 5. YÊU NÊN TỐT, GHÉT NÊN… TỆ

Sáng hôm qua tôi đưa một bài thơ mới toanh kí tên một nhà thơ cách tân nổi tiếng Th. cho ông anh là nhà phê bình cấp tiến, ông nhìn liếc qua tờ giấy A4, vỗ đùi cái bốp:
– Thơ thế mới là thơ chứ… thiên tài… thiên tài…
– À, quên. Không phải của Th. mà là sáng tác mới của anh Ch. vừa đưa…
– Thằng này lâu lâu cũng làm bài đọc được chứ hỉ… nhưng đến câu kết thì hỏng rồi… mi xem nè…
Chuyện Cham. Cháu tôi đưa cho bạn nó bản dịch Ariya Glơng Anak, có câu:
“Ra caik ulik daok pakhik phun darang
Di grep tapien ra pawang, pa-mbuk pajaih nan ka drei” Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Chuyện văn nghệ Việt Nam 3. TỰ DO ĐẾN THẾ LÀ CÙNG

Anh nhà phê bình trẻ một thời gây xôn xao dư luận văn đàn tuyên bố: nhà văn Việt Nam tự do muốn viết gì thì viết.
Chị nhà thơ thuộc thế hệ trẻ tiếng nổi không kém cũng cả quyết: nhà văn Việt Nam sống và viết hoàn toàn tự do.
Tự do đến thế là cùng.

Muốn viết gì thì viết, là sex thoải mái chả ai cấm, đồng tính nam hay nữ cũng không chừa. Thơ thử nghiệm gì cứ tùy thích. Lặp lại hay vắt dòng, thơ con âm, cắt dán với giễu nhại cũng chả có ma nào kiểm duyệt. Thôi thì đủ cả.
Sống và viết hoàn toàn tự do, là/ bởi/ tại/ do/ vì…
Chị chưa được hân hạnh xếp hàng nhận thùng mì tôm bão lụt miền Trung Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Chuyện văn nghệ Việt Nam 2. KHÔNG ĐỀ

Chuyện kể, Henri Miller một hôm nổi hứng rủ Hemingway đi xem buổi trình chiếu phim đầu năm tại quê mình. Hemingway được nhường xếp hàng trước:
– Ôi, Ông già và biển cả, quý hóa quá… Mê ngài lắm, mê lắm… – Cô trực cửa reo lên. Hemingway xì vé ra, đi vào.
Đến lượt Miller.
– Ô, my God, ngài Đóng đinh màu hồng… Đúng là rồng đến nhà tôm.
Miller lục túi mà chả thấy vé đâu.
– No problem… No problem… Em thủ sẵn vé dự bị đây rồi.
Thế là Miller mất đứt 40 đô la mua vé lần hai.

Chuyện ở Việt Nam xã hội chủ nghĩa có khác. Xuân Diệu rủ Chế Lan Viên qua nhà hát lớn xem hát, tiền bán vé dành tặng cho chiến sĩ Trường Sa sau này.
– Vé, chú ơi! – Cô trực cửa la to, khi thấy Xuân Diệu đi thẳng. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Chuyện văn nghệ Việt Nam 1. “CHỦ SOÁI” VĂN ĐÀN

Không hiểu sao và vì đâu đôi người viết ưa cặp đôi tên Inrasara với mấy hình dung từ đại to cồ, như: “chủ soái”, “minh chủ” hay “là cờ đầu cách tân” gì gì đó.
Mới nhất cuối 2014, trao đổi qua lại trên FB, một bạn FB [không hiểu vô tình sao ấy] viết, nguyên văn:
“… tôi có cảm giác anh đã đi quá xa khi muốn trở thành một chủ soái văn nghệ và lái thế hệ trẻ non dại theo hướng nghĩ của anh”.
Ôi là “chủ soái”! Tôi có ý đồ đó hồi nào và ở đâu mô. Từ năm 17 tuổi, tôi mê mệt Krishnamurti, ông đạo sư đuổi tín đồ như đuổi tà, thì đủ biết. Mà chủ soái để làm gì ở thời buổi này – không hiểu.
Còn “thế hệ trẻ non dại” là những ai, không hiểu nốt. Tôi yêu thơ tiếng Việt, không biết sao khi có tuổi lại đổ đốn đi mê thơ trẻ, từ đó tôi tiến hành lập biên bản. Mà cánh trẻ có còn trẻ dại gì cho cam, toàn tay cừ không hà, tôi học ở chúng thì có, chớ gì kết Inrasara đi “lái” họ theo hướng nghĩ [có lẽ rất bậy] của mình!

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

ĐA DẠNG & ĐA NGUYÊN

Không phải người có tiền là biết làm từ thiện, lắm lúc ngược lại. Làm từ thiện – thương người có, làm oai cũng có luôn. Dẫu thế nào, cho tiền ai đó cũng là “vì mình”: nó làm mình thích.

Anh bạn tôi ngồi lai rai với nhậu sĩ, bàn chuyện quốc gia đại sự hay nói xấu kẻ vắng mặt cả ngày không thấy chán; thời gian đó tôi dong về tán chuyện với Heidegger, Phạm Công Thiện, Bùi Chát cũng không nghe chán. Cả hai cũng “vì mình”: họ khoái. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

TA SỢ CHO TA & SỢ GIÙM CHO CẢ BẠN VĂN

1. Năm 2011, tiểu luận: “Hai cảm thức thơ Việt về hai kì Sự kiện HS-Trường Sa” đăng BBC, sáng mở mắt, tôi nhận ngay cú phone của ông bạn vong niên từ Hà Nội: Có vai vế ở Hội Nhà văn mà chú em đi viết về loại thơ đó thì chẳng hay tí nào.
Một sự kiện lớn của đất nước đẻ ra một hiện tượng văn học với hàng loạt sáng tác ra đời, vậy mà tôi chưa thấy nhà phê bình nào động bút cả! Lẽ nào…
Không đợi tôi phân trần hết, ông bạn phán ngay: Chả lợi tí ti nào cho chú em cả! Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 6.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)