Cái TÔI đáng ghét? 33. Đùa nghịch giải thưởng

Nhân [ở Việt Nam có loài phê bình “nhân”] bạn văn Nguyen Van Bon “quan điểm của tôi là không sợ bạn buồn, chỉ sợ không dám nói thật lòng. Tôi nghĩ, với xu thế thời đại và chính sách mị dân của giới cầm quyền, những giải thưởng của anh là do cái tên gốc Chăm của anh.”

Lần đầu tiên có người nói trắng phớ ra như thế trên màn hình vi tính, “thật lòng” – nghe, tôi RẤT KHOÁI. Nên xin phép đùa nghịch xíu, cạnh đó giải oan [cho ai không biết].

Trước năm 1997, không ai biết Inrasara là chàng mỗ nào cả, đùng cái Tháp Nắng – tập thơ đầu tay – giật giải Hội Nhà văn VN. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Inrasara: NHÀ VĂN BÁN SÁCH, TẠI SAO KHÔNG?

báo Tuổi trẻ, 18-9-2014

Ban Sach qua Mang01Nhà văn làm ra một tác phẩm, không khó. Mở cửa, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xin được cái giấy phép càng không khó, nếu bản thảo kia không vấn đề. Vấn đề gây cấn nhất, không phải là in, mà là bán được sách.

In sách không khó, nhất là với tác giả đã nổi tiếng. Tác phẩm luôn được công ty sách chờ đợi với khoản nhuận bút hậu hĩ: 10-12% giá bìa ở lần in đầu tiên. Sách bán hết, hai bên thương thảo về số lượng in cùng nhuận bút kì tới. Cứ thế…

Còn tác giả không hay chưa nổi tiếng, có thể tự bỏ tiền ra in. “Đứa con tinh thần” vẫn có mặt trên trần đời Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 6.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Cái TÔI đáng ghét? 28. Tôi không có nhu cầu in thơ

Làm thơ từ khá sớm, nhưng tôi hoàn toàn không có nhu cầu đăng hay in thơ.

1-Thapnang.1

Bài thơ tiếng [và chữ] Cham đầu tiên đăng báo tường lúc tôi Đệ Tứ, do thế buộc: dạy chữ mẹ đẻ cho bạn học, tôi cần cho xeh mình biết “ông thầy” non tuổi đời kia không phải không có chữ trong bụng. Mùa Hè 75, tôi viết hai trường ca để phục vụ khóa tiếng Cham ở quê. Còn bài thơ thứ ba có mặt khi tôi 20 tuổi, là do yêu cầu các bạn sinh viên làm tạp chí, đề nghị tôi viết “tựa”. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Cái TÔI đáng ghét? 23. Từ chối Festival Thơ Thế giới, tại sao?

Ba lần tôi được mời tham dự The World Poetry Festival, ba bận tôi từ chối. Trong đó có bận (năm 2012), qua lời giới thiệu của ông SG, tôi được nhà thơ Hữu Thỉnh phân công trưởng đoàn dẫn ba nhà thơ cùng đi, Hội Nhà văn Việt Nam chu cấp đủ đầy, tôi nhận nhưng rồi từ chối. Năm vừa rồi cũng vậy. Thư ông SG:

Tuesday, December 4, 2012 3:23 PM – World Poetry Festival 2013

“Our very dear Inrasara, Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Câu chuyện Cham – Cham & ĐHN 03: Ậy, kêu Sara chống đối là không nên

Gặp thầy Nguyễn Văn Tỷ Ramưwan vừa rồi, thầy kể trên có ghé thăm thầy. Chuyện bao đồng, rồi đề cập sang ĐHN, trên mới nói “Sara chống đối”. Thầy bảo: “Không phải đâu, Sara phản biện chứ không chống đối. Ảnh kể năm ngoái có vài giáo sư ngoại quốc mời đi mấy nước thuyết đề tài Người Cham và ĐHN, Sara từ chối mà. Đi, vừa được du hí, vừa có tiền, vừa nói được vấn đề nhưng anh ta từ chối. Bởi đi, là chống đối rồi. Còn ở trong nước để nói phải trái, là phản biện.” Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Thế giới tinh thần Cham 35. Huyền nghĩa của CHO

Rija Nưgar vừa qua, vài bạn văn Cham đề cập đến tính ích kỉ Cham. Không là ích kỷ sao, khi bí quyết xây tháp đã tiệt mất kĩ thuật cao cường? Không phải ích kỉ sao, khi lớp học ngày xưa chỉ có mỗi thầy với một hay vài trò, như thể bí truyền? Hay lối viết giấu chữ ppadơp akhar, sách không cho ai mượn, v.v… không gọi là tâm ích kỉ thì còn kêu là gì? Anh bạn viện dẫn tục ngữ:

Sunuw đơ bauh habei – Gru si brei đa ka abih. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Cái TÔI đáng ghét? 22. Thi sĩ & Tiền

Henri Miller: Tôi nghĩ con người thực sự cần rất ít: ăn ít, ngủ ít, sở hữu ít hoặc không có gì cả.

Tôi biết làm tiền từ rất sớm. Gần như đồng thời với tập ráp vần.

Làm tiền bằng sức hẳn hoi, chứ không bằng trí. Từ năm lớp Ba, tôi không còn phải nhờ vả mẹ chuyện giấy bút, mà tự mình vừa chăn trâu vừa mót lúa mang ra quán bà Hai đong lấy tiền mua. Năm cuối Tiểu học, khi tôi đạp xe qua nhiều palei Cham bán cà-rem dành tiền thì khoản mua sắm càng thừa, trong lúc cuối năm ấy tôi đứng nhứt lớp, giấy bút phần thưởng đầy ra. Gói phần thưởng cao quá cổ, tôi không thể quên – cao đến nỗi tôi không thể cúi chào người phát giải, chịu về để mẹ la Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Câu chuyện văn học Việt Nam 20. Văn chương kích động… chánh trị

Trên tc. Hồn Việt do MQL làm Tổng biên tập, tác giả Vũ Hồng Ngự (?) sau khi mang một bài thơ của Nguyễn Hữu Hồng Minh ra phân tích, vô cớ đã tố cáo tôi:

“Tuyên bố như ông Inrasara, người luôn cổ vũ, tuyên truyền cho các dòng thơ phá phách “hậu hiện đại” này… thì là phi lịch sử và nhất là ẩn đằng sau những lời lẽ cổ vũ ấy là những hàm ý sâu xa hơn, thách thức hơn, kích động hơn, không khó nhận thấy.”

Tôi đã trả lời như sau (trích): Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Cái TÔI đáng ghét? 21. Tôi dạy chữ Cham

2010-Lophoc-Cham.NA

* Photo Nguyễn Á: Sara nói chuyện về tiếng và văn chương Cham tại Sài Gòn, 2012.

Từ năm 15 tuổi, đang lớp Đệ Tứ Trường Pô-Klong, tôi bắt đầu dạy chữ Cham cho vài bạn học. Đã là thầy thì phải có chữ trong bụng, tôi thể hiện “vốn chữ” này bằng bài hơ sáng tác đăng báo tường.

Mùa hè năm 75, sau “giải phóng”, và sau khi anh em bạn bè tôi đi Ikan Krwak (“Cá Rô”) – theo cách nói của bà con – về Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Thế giới tinh thần Cham 34. Tinh thần ẩn cư Cham

(tặng Ha Hong Le)

SONY DSC* Mơ về thế giới bên kia – Photo Inrajaya. 

Chính ngài giáo sư Trần Hùng nhận định Cham mang tinh thần ẩn cư, gần như khuynh hướng tự hủy. Tự hủy khả năng mình, sự nghiệp và chính con người mình. Đào ngũ không chỉ Văn Khâm, Dhan Than; đào ngũ còn là những kẻ chúi nhủi vào “nghiên cứu”. Ngài giáo sư đã nói qua một lần rồi, người Việt ẩn cư là để chờ thời, hoặc ẩn cư sau khi cống hiến sức lực tài trí cho cộng đồng để nợ tang bồng trang trắng vỗ tay reo, còn Cham thì ẩn cư từ tổ kén Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)