Jaya Bahasa: Vương quốc Champa: Địa dư, dân cư và lịch sử

Điểm luận – Bản dịch tiếng Việt do IOC ấn hành tại Hoa Kỳ, 2011

 

Champa là một quốc gia cổ đại bước vào thời kì xây dựng nhà nước độc lập tự chủ sớm ở Đông Nam Á từ thế kỉ thứ II công nguyên. Quá trình phát triển của nhà nước Champa đã để lại nhiều di sản văn hóa vật chất và tinh thần quý giá. Tuy nhiên, lịch sử của Champa chỉ được phản ánh trong các bộ quốc sử các nước láng giềng như Trung Quốc và Việt Nam, Cambodia khi có phái đoàn triều cống sang thăm viếng, dịp ban hành sắc phong vương hay có xung đột về chính trị và quân sự. Hoặc được tìm thấy trong các ghi chép của các nhà du hành, phái đoàn truyền bá tôn giáo, lời kể của các thương nhân Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 9.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: +1 (from 1 vote)

Bá Minh Truyền: Tổng luận về nghiên cứu lịch sử, văn hóa, xã hội và giáo dục người Chăm ở Việt Nam

Bút danh khác: Jaya Bahasa, hiện sống ở thành phố Phan Rang – Tháp Chàm.

Đã đăng Tagalau 12

Tóm tắt

 

Trong suốt thời kỳ Pháp thuộc, lịch sử vương quốc Champa đã thu hút nhiều nhà khoa học trên thế giới nghiên cứu, công bố thành sách, tạp chí. Sau năm 1975, xuất hiện các tác giả Việt Nam, không dừng lại ở việc tìm tòi, bổ sung thêm tư liệu mà còn khám phá ra cái mới như lắp vào khoảng thiếu sót của các nhà nghiên cứu tiên phong chưa làm được. Những công trình về sau đã đi vào từng mảng, lĩnh vực thuộc đời sống, văn hóa, xã hội, lễ hội đến sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo. Đặc biệt, số lượng tác giả là người Chăm cũng gia tăng ngày càng đông đảo trong đội ngũ các nhà khoa học, để trình bày về các vấn đề liên quan đến tộc người Chăm trên cơ sở khai thác văn bản viết - Akhar thrah - đang lưu trữ ở trong gia đình và làng quê Chăm Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 0 (from 0 votes)

Jaya Bahasa: Câu chuyện về Ja Mlen – Chế Linh ít được biết đến


 

Vào những thập niên 60, 70 của thế kỉ XX trong làng giải trí văn nghệ miền Nam xuất hiện một nam ca sĩ với chất giọng hát liêu trai gốc người Chàm. Tiếng hát ai oán cùng những tình khúc nói về lứa đôi tan vỡ và những cách trở của quê hương như chính thực trạng của đất nước đang có chiến tranh. Vì vậy, nó đã lôi cuốn làm mê muội người nghe một cách kì lạ. Người ca sĩ đó mang tên Chăm là Ja Mlen, ở palei Hamu Tanran, tỉnh Ninh Thuận. Sau này, nổi tiếng với nghệ danh Chế Linh Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 5.5/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: +1 (from 1 vote)

Jaya Bahasa: Văn hóa và giáo dục người Chăm ở Ninh Thuận trong lịch sử

TÓM TẮT

            Người Chăm sinh sống trong nhiều tỉnh thành Việt Nam và trên thế giới. Riêng ở Ninh Thuận  những nét văn hoá ảnh hưởng từ tôn giáo Ấn Độ và Islam giáo, tạo nên một bản sắc văn hoá độc đáo không thể nhầm lẫn với nơi khác trong sinh hoạt cộng đồng. Trên cơ sở nền sản xuất nông nghiệp lúa nước, chịu phụ thuộc vào điều kiện thiên nhiên, hình thành cách thức ứng xử của người Chăm thích sự hài hoà với môi trường sống. Vì vậy, không phải ngạc nhiên về mọi hoạt động văn hoá và xã hội đều bị tác động từ các yếu tố tâm linh.

Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 9.5/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 0 (from 0 votes)

Jaya Bahasa: Điểm luận Tagalau 12

* Jaya Bahasa phát biểu tại Giao lưu về Hàng mã kí ức, 5-2011 – Photo Inrajaya.

Tuyển tập Tagalau ra đời vào đầu thế kỉ XXI (năm 2000), trải qua hơn thập niên định hình và tiến triển đã mang đến một môi trường sinh hoạt văn hoá tinh thần cho người Chăm. Qua đó, giúp bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hoá Chăm, tô điểm cho văn hoá Việt Nam thêm đa dạng. Với khoảng thời gian qua, Tagalau đã có bước chuyển như thế nào và định hướng phát triển trong tương lai ra sao? Thì Tagalau 12, phần nào giải đáp cho thắc mắc trên. Trong bài điểm luận này, không nhằm đánh giá chất lượng của các bài viết mà chỉ nhận xét về định hướng phát triển của Tagalau thông qua nội dung bài viết Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 8.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 0 (from 2 votes)

Jaya Bahasa: Giữ gìn sự trong sáng của chữ Chăm Akhar thrah

Trong lịch sử người Chăm đã sử dụng nhiều loại chữ viết khác nhau để ghi chép trên bia đá, chỉ dụ, sắc lệnh, văn kiện ngoại giao, địa bạ, những lời kinh cúng tế, văn chương v.v. Trong đó, có loại chữ Akhar thrah được khắc lên bia đá ở ngôi đền tháp Po Rome vào thế kỉ XVII. Cho đến bây giờ, chữ Akhar thrah vẫn còn thịnh hành và được lưu truyền phổ biến trong cộng đồng người Chăm ở Pangdurangga. Bài viết “Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Chăm Akhar thrah” giới thiệu qua việc dạy và học chữ Chăm diễn trình như thế nào? Qua đó, nhận xét về tác phẩm “Sap ChamContinue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 8.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: +1 (from 1 vote)

Jaya Bahasa: Lá thư từ Chang Shin

Vĩnh Cửu, ngày 24 tháng 05 năm 2011

Chị Sun A mến !

Đầu thư cho em hỏi thăm sức khoẻ của chị và gia đình. Từ khi kết thúc khoá học, chị và em chẳng được gặp nhau nữa nhỉ. Nhìn lại 3 năm trôi qua sao nhanh thế. Nhớ ngày khai giảng chị ngồi sau lưng. Em hỏi chị có phải là người Hàn Quốc không ? Chị hơi bị víu bởi câu hỏi bất ngờ của lớp trưởng phải không ! Em rất ấn tượng về khả năng diễn đạt tiếng Việt của chị. Đôi khi, chị cứ đảo lộn subject, hay khiến em nhằm lẫn giữa đồng ý và không đồng ý Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 5.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 0 (from 0 votes)

Jaya Bahasa: Góp ý về talk show ilimo Champa của Mila Hani

Những việc làm nhỏ mang tính chất vui là chính, đôi khi đem đến nhiều giá trị về tinh thần và vật chất. Trường hợp của Don Nguyễn là một ví dụ. Anh hoá trang vào các vai diễn nhí nha nhí nhảnh, hát nhép tùm lum tùm la, hoá thân làm cụ bà, cô gái xấu xí nhất và cả sò lụa nữa để khiến khán giả phải nực cười. Ban đầu, anh chỉ lộ diện trên youtube  giúp mọi người giải stress. Sau đó, anh trở nên nổi tiếng được mời đi lưu diễn chính thức. Ngoài ra, anh còn được mời làm quảng cáo sản phẩm trên truyền hình Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 0 (from 0 votes)

Hàng mã kí ức 01: Jaya Bahasa

Từ hôm nay, Chuyên đề Hàng mã kí ức sẽ đăng liên tục các Cảm nhận, Tham luận, Phê bình về tiểu thuyết này – như là cách chuẩn bị cho Buổi Ra mắt Sách vào sáng 21-5-2011.

Các độc giả tham gia có thể viết Cảm nhận ngắn hay bài Phê bình, tùy thich gửi Inrasara.com.

Kinh Inrasara

*

ĐI TÌM BẢN TRƯỜNG CA BỎ HOANG

hay Những câu chuyện kể về Chăm qua cái nhìn của Inrasara & Hồ Trung Tú

Thời gian: 8:30 – 10:40 sáng 21-5-2011

Người tham gia dự kiến: 60 người

Thuyết trình: Inrasara & Trà Vigia, Jalau Anưk: 1 giờ.

Chương trình văn nghệ xen kẽ Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 7.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: +1 (from 1 vote)