Jaya Bahasa: Bước quá độ của Tagalau

Quá độ là một thời kỳ chuyển tiếp từ một giai đoạn phát triển đến một mức phát triển khác cao hơn hình thành trên cơ sở  nền tảng điều kiện vật chất mới. Bước quá độ của Tagalau có dựa trên một tiền đề nào để đáp ứng với quy luật khách quan của sự vận động này không ? Lịch sử của Tagalau “lịch sử của cái cho nó và vì nó”. Tức là cho văn hóa Chăm và vì sự tiến bộ, hòa nhập của xã hội Chăm trong cộng đồng đa tộc người ở Việt Nam. Nói như văn sĩ Inrasara là sân chơi tự nguyện, ai thích thì hân hoan hết bạn chơi thì giải tán. Tuy nhiên, hơn 13 năm qua Tagalau chưa bao giờ vắng bóng những người bạn yêu mến văn hóa Chăm. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

Jaya Bahasa: Văn hóa lễ tục Padhi của người Raglai ở Ninh Thuận

R-Kagor hình thuyền* Kagor hình thuyền – Photo tác giả. 

Người Raglai là một tộc người thiểu số đã cư trú lâu đời trên lãnh thổ Việt Nam có mối quan hệ mật thiết với người Chăm. Hiện nay, người Raglai sinh sống tập trung ở các vùng núi thuộc các tỉnh Khánh Hoà, Ninh Thuận, Bình Thuận và Lâm Đồng. Và mỗi khi nói đến người Raglai người ta thường nghĩ đến cây đàn Chapi, tiếng Mã la. Tuy đời sống của người Raglai còn nhiều khó khăn so với cư dân ở vùng đồng bằng, nhưng không phải vậy mà đời sống tinh thần và tính cộng cảm của người Raglai nhạt nhoà. Trái lại, ở họ có sự gắn kết cộng đồng rất bền chặt thể hiện rõ nhất qua 3 ngày diễn ra lễ tục Padhi – một lễ tục đánh dấu kết thúc vòng đời của một con người. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

Jaya Bahasa: Sáng tác ca khúc thiếu nhi Chăm

 Jaya02

 Âm nhạc là một phần quan trọng trong sinh hoạt tín ngưỡng-tôn giáo, lễ hội của người Chăm. Trong các lễ hội mang tính cộng đồng đều có  trình diễn âm nhạc như việc hát các bài thánh ca (Daoh da-a yang), hát về tiểu sử các vị vua và thần linh (Daoh Damnây), hát giao duyên (Daoh dam dara).v.v. Cho nên, âm nhạc là một món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống của người Chăm. Tuy nhiên, hiện nay các ca khúc sáng tác cho thiếu nhi và lực lượng sáng tác âm nhạc vừa thiếu lại vừa mỏng chưa thể đáp ứng được với nhu cầu thưởng thức nghệ thuật ngày càng đông đảo của nhân dân. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Jaya Bahasa: Điểm luận sách: Tiếp cận một số vấn đề văn hoá Champa

Trong những  thập niên đầu của thế kỉ XXI, nghiên cứu về văn hoá-xã hội Chăm của các tác giả người Chăm xuất hiện ngày càng nhiều và đã đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận. Điển hình như Ts. Bá Trung Phụ với công trình Hôn nhân và gia đình người Chăm ở Việt Nam, Ts. Phú Văn Hẳn với công trình Đời sống văn hoá-xã hội người Chăm thành phố Hồ Chí Minh (2005), Pgs.Ts. Thành Phần với công trình Danh mục thư tịch Chăm ở Việt Nam (2007) Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

Jaya Bahasa: Điểm luận một số công trình nghiên cứu về tộc người Raglai ở Việt Nam

Raglai-PhuocThang12-12.2* Người Raglai – Phước Thắng, Bác Ái – Ninh Thuận. Photo Kiều Maily.  

Tộc người Raglai đã sinh sống lâu đời trên lãnh thổ Việt Nam. Địa bàn cư trú của người Raglai tập trung chủ yếu ở các tỉnh Khánh Hoà, Ninh Thuận, Bình Thuận và Lâm Đồng. Về mặt ngôn ngữ, các nhà khoa học đã xếp tộc người Raglai vào trong nhóm gia đình ngôn ngữ Malayo-Polynesian cùng với tộc người Chăm, Churu, Kaho, Randaiy và Jarai. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.5/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Jaya Bahasa: Phát hiện Giáo trình tiếng Chăm đầu tiên

Trong những năm gần đây, việc học tiếng Chăm đang được sự quan tâm của cộng đồng trong nước và nước ngoài. Và chưa bao giờ vấn đề chữ Chăm lại thu hút nhiều nhà khoa học và giới trẻ thảo luận, tranh cãi sâu rộng và kéo dài như hiện nay. Mặc dù vậy, vẫn chưa có một giải pháp tối ưu nào để định hướng cho ngôn ngữ Chăm phát triển trong bối cảnh hội nhập và giao lưu quốc tế. Vì, những luận đàm vẫn còn nóng bỏng còn nhiều quan điểm học thuật và thái độ khác nhau đối với di sản văn hoá tộc người bản địa.

Vấn đề chữ Chăm tựu trung vào hai ẩn số chính, giữa một bên là những người làm công tác dạy và học chữ Chăm bậc phổ thông mà đại diện trực tiếp là Ban Biên soạn Sách chữ Chăm trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Thuận (1978-2010) và một thiểu số những người học tập và nghiên cứu thư tịch Chăm. Để có cái nhìn khách quan và khoa học về ngôn ngữ Chăm Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 8.3/10 (4 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +5 (from 5 votes)

Bá Minh Truyền: Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa Chăm 20 năm nhìn lại

Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa Chăm được thành lập ở tỉnh Ninh Thuận ngày 19-01-1993, bằng quyết định số 126QĐ/UB-NT với tên gọi ban đầu là Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Văn hóa Chăm (TTNC&ĐTVHC), trực thuộc Sở Văn hóa Thông tin &Thể thao. TTNC&ĐTVHC có nhiệm vụ nghiên cứu sưu tầm, bảo tồn, khai thác và phát triển nền văn hóa của dân tộc Chăm trong phạm vi tỉnh Ninh Thuận và cả nước.

Anh Truyen

Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Jaya Bahasa: Điểm luận Tagalau13

 * Bá Minh Truyền tại buổi ra mắt Hàng mã kí ức, 2011 – Photo Inrajaya.

Cách đây 12 mùa Katê (năm 2000), những văn sĩ người Chăm đã mang Tagalau (Tuyển tập Sáng tác-Sưu tầm- Nghiên cứu văn hóa Chăm) đến với cộng đồng số đầu tiên. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Bá Minh Truyền: Trường Trung học Pô Klong xưa và nay

 * Trường Trung học Pô Klong – 1973, Photo tư liệu

Tóm  tắt

Để phát triển giáo dục ở vùng xa vùng sâu, vùng tộc người bản địa sinh sống, Nhà nước cho nhân rộng loại hình giáo dục Trường Dân tộc Nội trú khắp các tỉnh, thành phố trong phạm vi cả nước. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 6.3/10 (3 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Jaya Bahasa: Ngược dòng lịch sử nhìn về tương lai xã hội Chăm

* Trường Trung học Pô Klong, photo Inrasara.

Bài viết “Ngược dòng lịch sử nhìn về tương lai xã hội Chăm” chỉ là những khảo lược ban đầu về các hoạt động của người Chăm thời kì hiện đại. Đây là vấn đề vô cùng khó khăn khi tiếp cận, bởi vì chưa có nguồn tài liệu và bài viết đề cập nhiều. Mặt khác, nhìn nhận về xã hội Chăm theo quan niệm phi chính thống, nghĩa là không mang tính giai cấp là điều còn mới mẽ không dễ dàng nhận được sự đồng tình của đông đảo độc giả. Việc trình bày các vấn đề xã hội người Chăm mang chút hơi thở của sử học nhằm định hướng cho những nghiên cứu mới  trong tương lai. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)