Jaya Bahasa: Phát hiện Giáo trình tiếng Chăm đầu tiên

Trong những năm gần đây, việc học tiếng Chăm đang được sự quan tâm của cộng đồng trong nước và nước ngoài. Và chưa bao giờ vấn đề chữ Chăm lại thu hút nhiều nhà khoa học và giới trẻ thảo luận, tranh cãi sâu rộng và kéo dài như hiện nay. Mặc dù vậy, vẫn chưa có một giải pháp tối ưu nào để định hướng cho ngôn ngữ Chăm phát triển trong bối cảnh hội nhập và giao lưu quốc tế. Vì, những luận đàm vẫn còn nóng bỏng còn nhiều quan điểm học thuật và thái độ khác nhau đối với di sản văn hoá tộc người bản địa.

Vấn đề chữ Chăm tựu trung vào hai ẩn số chính, giữa một bên là những người làm công tác dạy và học chữ Chăm bậc phổ thông mà đại diện trực tiếp là Ban Biên soạn Sách chữ Chăm trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Thuận (1978-2010) và một thiểu số những người học tập và nghiên cứu thư tịch Chăm. Để có cái nhìn khách quan và khoa học về ngôn ngữ Chăm Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +4 (from 4 votes)

Bí quyết trùng tu tháp Po Rome

Đây là bức thư của cộng tác viên, BBT đăng lên để tham khảo.

Po Rome.8-3-2011.Jaya

Sài Gòn, ngày 13-5-2013

Kính gửi chú Inrasara!

Cháu có chút thông tin về việc trùng tu tháp Po Rome muốn trao đổi cùng chú, hi vọng thông tin này sẽ giúp ích cho chú. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

HAI BỨC THƯ ĐỘC GIẢ GỬI INRASARA

2013.3-PoDam-CQM.2Cùng Qua Đình Lan & Chế Quốc Minh, tại tháp Po Dam, 4-2013

Vừa qua, trước khi đăng “Thư Inrasara gửi cho các bạn trẻ Cham” lên web, tôi có gửi bản nháp cho 5 người tham khảo trước. Để hỏi ý kiến xem có nên đăng không, nếu đăng, có cần sửa chữa câu chữ gì không. Tôi cẩn thận thế, bởi thật tình tôi rất ngại chữ nghĩa mình sẽ làm cá thể Chăm nào đó tổn thương. May, tôi nhận được 4 phản hồi. Rất thuận lợi. Sau đây là 2 bức thư tôi nhận được từ hai bạn [lớn tuổi hơn Sara] cư trú hai đất nước khác nhau.

Xin được lên web cho bà con cùng hiểu. Và, do sự khiêm tốn của cả hai, tôi xin ẩn tên ở đây.

Inrasara

1. Thư từ Hoa Kì

Sáng ngày 8-5-2013

Sara,

 

Thư Sara gởi đến các bạn trẻ Chăm lời lẽ chân tình và thuyết phục.

Theo mình nghĩ nên thay chữ “đánh” bằng “chỉ trích”. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 8.3/10 (3 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +3 (from 3 votes)

THƯ INRASARA GỬI CÁC BẠN TRẺ CHAM

Các bạn trẻ Chăm và bà con quý mến!

Câu nói đầu tiên của tôi là: Đây không phải bài đối thoại của tôi với bài viết trên website Champaka.info, mà là bức thư tôi gửi đến anh KH ở Đài RFA, giải thích xung quanh câu trả lời mà Đài phỏng vấn tôi. Nhận thấy nội dung bức thư phần nào minh giải vấn đề, nên tôi đưa lên web này, để bà con, anh chị em cùng biết. Mong các bạn hãy thật bình tĩnh tiếp nhận, đừng cho định kiến chi phối để có cái nhìn công tâm, vấn đề từ từ sẽ sáng tỏ. Sau bài viết này, ta nên dừng câu chuyện tại đây. Đời người quá ngắn, mọi người dành thời gian và sức lực cho công việc cần thiết, có lẽ hay hơn.

Thuk siam

Inrasara

 BeCham.2013-Jakha.2

Sài Gòn, 8-5-2013

Anh K.H. thân mến! Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (5 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +5 (from 5 votes)

Họa sĩ Nguyễn Công Văn: Đố vui có thưởng tập 2

Trong phim bộ nhiều tập, ở tập 1, sự vụ họa sĩ Nguyễn Công Văn đã cắm râu vào cằm Po Acar, bạn Thành Đạt Đa Lin đã có lời giải đúng và khá hay. Mời bạn đến địa chỉ Inrasara, nhận phần thưởng, như hẹn.

Và đây là mục Đố vui có thưởng tập 2.

1. Bạn có khi nào thấy Ong Ka-ing múa trên tháp phục vụ Katê chưa? Tại sao?

2. Bạn còn tìm thấy chi tiết nào sai lạc nữa trong bức tranh này?

Phần thưởng vẫn như tập 1, nhé!

NCV-02

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 8.0/10 (3 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Họa sĩ Nguyễn Công Văn cắm râu vào cằm Po Acar như thế nào?

Xem bài ở đây.

Đây là mục Đố vui có thưởng:

1. Bạn có bao giờ nhìn thấy Po Acar có râu chưa?

2. Tại sao? Trong khi qua sách vở, tin tức ta thấy đa phần giáo sĩ Hồi giáo đều để râu…

Bạn đọc nào trả lời sớm nhất (dĩ nhiên – đúng) sẽ được tặng 1 bản Văn học Chăm khái luận (sách tái bản) và 5 cuốn Thả diều ở xứ nắng.

* tác phẩm Tảo mộ của Nguyễn Công Văn, Ninh Thuận.

Acar-co RAU

 

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

Kết thúc Hồ sơ Hồ Trung Tú

Giáo sĩ nhìn từ phía sau - Photo Inrajaya* Photo Inrajaya.

1. Mùa Đông năm 2011, sau những sôi nổi về vấn đề Hồ Trung Tú trên web Inrasara.com, nhân về quê ghé Trà Vigia, tôi có kể vui cho bạn. Trà buồn buồn: Chăm lạ, người ta mong tìm đến với mình mà mình cứ muốn xua người ta đi. Sao yut không cho mình hay, để mình viết cái gì đó để đánh tan hiểu lầm… Đầu tháng 4-2013, anh HVT bạn học cũ thuở Pô-Klong lớn hơn tôi 4 tuổi, đang buôn bán xa xứ, phone cho tôi: Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 6.5/10 (4 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +3 (from 3 votes)

Cái thật sẽ hóa giải lịch sử và hòa giải dân tộc

Nhà văn – nhà nghiên cứu văn hóa Chăm Inrasara trả lời RFA

Caoduybang2

Kính Hòa thực hiện

RFA, 3-5-2013

(bản của Đài tại đây, Inrasara lấy lại nguyên bản đầy đủ hơn và có chỉnh sửa câu chữ)

 

1. Xin cho biết tầm quan trọng của văn hóa và ngôn ngữ Champa trong văn hóa và ngôn ngữ Việt Nam hiện tại?

- Cộng đồng Chăm là cư dân của vương quốc Champa cổ. Dân tộc có chữ viết bản địa thuộc hàng sớm nhất ĐNA, có một nền văn minh phát triển… cho nên, dù nền văn minh ấy nay chỉ còn là những mảnh vụn, vẫn có nhiều cái đáng giá. Còn người Chăm, sau khi đất nước tan rã, vẫn còn bảo lưu văn hóa truyền thống đó.   Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (5 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +3 (from 3 votes)

Kiều Maily: Giếng cổ làng Chăm Thành Tín

Giếng Chăm - Thành Tín01

+ Photo Inrajaya.

Làng Thành Tín, tiếng Chăm gọi là Palei Cwah Patih, tức làng Cát Trắng là làng có nhiều nét văn hóa đặc trưng. Đó là một trong ít làng Chăm hiện nay nằm sát bờ biển. Ở đó còn lại hai giếng cổ rất độc đáo. Độc đáo bởi đây là giếng nước được dân làng đây sử dụng phục vụ trong sinh hoạt hàng ngày. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

Hà Văn Đạo: Làng thuốc Nam của người Chăm

Báo Đại đoàn kết, 13-4-2013

(đọc để biết người ngoài nhìn Chăm thế nào?)

Làng thuốc bí truyền của người Chăm có tên gọi là làng thuốc An Nhơn, làng thuốc Cà Đú (xã Xuân Hải, huyện Ninh Hải, Ninh Thuận). Hiện nay làng thuốc này đang được tỉnh Ninh Thuận xây dựng thành một làng thuốc Nam độc đáo nhất Miền Trung. 

 Lời thề “phải bốc thuốc bằng cái tâm”

Cũng như nhiều bài thuốc bí truyền của các dân tộc khác, các bài thuốc và cách bốc thuốc của người Chăm ở làng thuốc An Nhơn cũng lắm công phu. Đến nay có hơn 20 thầy lang trong làng này thông thạo các loại thuốc nhưng họ đều có chung một nguyên tắc là không tiết lộ ra bên ngoài, kể cả người quen ở nơi xa tới, nếu ai tiết lộ điều này sẽ bị trưởng làng tước quyền bốc thuốc….

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)