CHAM – “DIGAN ĐÔNG NAM Á”?

1. “Cham Digan” ĐNÁ là chữ tôi mượn lại từ nhà báo Nguyễn Hoàng Sông Hậu đăng Tiền Phong, tháng 6-2001: “Người Chăm An Giang và những cuộc ra đi”: “Chăm… sống đời Digan”.
Tôi trích đoạn dài bài báo và bình trong tiểu thuyết Chân Dung Cát: “Lướt qua cái tít nhỏ in đậm “Sống đời Digan”, tôi nghĩ đấy chẳng gì hơn mánh khóe gợi tò mò của kẻ rỗi việc, không định đọc bài báo. Nhưng rồi bởi rỗi việc và tò mò, tôi đã đọc nó. Tôi nghĩ anh nhà báo có khám phá nhỏ về Chăm.” Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Đường cao tốc ‘đụng’ di tích Chăm

Tấn Tài, báo Pháp Luật, Thứ Năm, 30-4-2015

http://phapluattp.vn/thoi-su/duong-cao-toc-dung-di-tich-cham-550671.html

(PL)- Một đoạn đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi đang tạm ngưng thi công do phải chờ kết quả khảo cổ di tích Triền Tranh.
Viện Khảo cổ học Việt Nam phối hợp với tỉnh Quảng Nam đang khẩn trương hoàn thành việc khai quật di tích Triền Tranh để báo cáo Hội đồng di sản (Bộ VH-TT&DL). Do vướng di tích này, tiến độ thi công đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi đang chậm lại.

Di tích “có một không hai”. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Quan hệ Cham Việt: Các va chạm

Quan hệ Cham Việt 01: VA CHẠM ĐỜI SỐNG, đâu là thái độ?

Một vấn đề nảy sinh không thể quyết toán bằng chối bỏ nó hay cho nó chìm xuồng, mà bằng phơi bày nó ra, đối mặt với nó, và tìm cách giải quyết nó. Cham Kinh sống cộng cư, va chạm là chuyện thường tình. Cham nói: Răng lưỡi sao tránh phải cắn nhau (Tagei dalah habơr klah di kaik gơp). Va chạm này gây chú ý, bởi nó dễ bị thổi phồng từ va chạm cá thể thành xung đột tập thể.
Vấn đề là, chính quyền địa phương có KỊP THỜI, CÔNG BẰNG & MINH BẠCH không? Đề tài này tôi đã đề cập nhiều lần mươi năm trước, nay xin trở lại. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 7.0/10 (3 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 3 votes)

Inra Jaya – chàng trai lưu giữ vẻ đẹp Chăm qua ảnh

Thegioivanhoa.com.vn, 29-3-2015
Tình yêu mãnh liệt dành cho văn hóa Chăm và sở thích nhiếp ảnh đã thôi thúc Inra Jaya (Phú Tuệ Tri) thực hiện những hành trình khám phá và ghi lại những nét đẹp văn hóa Chăm qua hình ảnh

Tự vẽ lối đi riêng cho mình

Inra Jaya là một nhiếp ảnh gia người Chăm. Anh sinh năm 1988 tại làng Mỹ Nghiệp thuộc thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận. Năm Jaya lên 3 tuổi, cả gia đình anh chuyển vào TP. HCM sinh sống.
[xem hết bài ở đây http://thegioivanhoa.com.vn/phong-cach-song/song-dep/50686501/inra-jaya-chang-trai-luu-giu-ve-dep-cham-qua-anh/?fb_action_ids=10155367073430581&fb_action_types=og.shares]

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Bimong Cham pak Hue

Tháp Chàm ít người biết đến ở Huế

http://vietbao.vn/The-gioi/Tan-muc-tan-tich-thap-Cham-it-nguoi-biet-o-Hue/150465645/162/

http://vietbao.vn/The-gioi/Tan-muc-tan-tich-thap-Cham-it-nguoi-biet-o-Hue/150465645/162/

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Inrasara trả lời chung về Akhar thrah

scan0001
+ Trang đầu Ariya Xah Pakei của Cham – Campuchia.
Về “Inrasara và Akhar thrah”, tôi đã nhiều lần giải thích, và giải thích từ nhiều năm trước – 7-8 năm trước trên website Inrasara.com rồi. Có lẽ các bạn trẻ chưa đọc nên còn có thắc mắc. Nay xin nói lại lời cuối cho em.

1. Tạm chia cách viết Akhar thrah làm 3 giai đoạn:
– Năm 1906: cách viết của tu sĩ, nhà văn, người chép sách… từ năm 1971 trở về trước được E. Aymonier hệ thống lại và dùng trong Từ điển của mình. Ở đây có nhiều khác biệt, 1 chữ lắm lúc có đến 2-9 kiểu viết khác nhau. Từ điển này dùng tham khảo thì cực tốt, nhưng rất khó SỬ DỤNG. Đây là thực tế.
– Năm 1971: là năm Từ điển Moussay ra đời. Sau nhiều lần bàn bạc, trí thức Cham đi đến thống nhất CHUẨN lần1 lối viết Akhar thrah. Cách viết KHÁ nhất quán, được nhiều người Cham sử dụng.
– Năm 1985: (BBS thành lập 1978) sau nhiều lần hội thảo hẹp và rộng, BBS gồm hơn 40 lượt thành viên trí thức Cham đi đến nhất trí CHUẨN lần2. Hiện nay đại đa số học sinh được đào tạo qua trường lớp BBS dùng lối viết này.
[Lưu ý: ông Lâm Gia Tịnh là thành viên Ban biên tập Từ điển Moussay, sau này phụ trách Trưởng chuyên môn BBS, ông viết theo lối BBS. Ông là chủ biên sách Ngữ văn Chăm lớp 2] Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Cúc Đường: Nửa kia của danh hiệu

Mison04 NVTPHCM- Sự hân hoan hứng khởi là điều dễ nhận thấy nhất trong giới nghiên cứu di sản những ngày này. Nó gắn liền với việc Ví dặm Nghệ tĩnh được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới trong những ngày cuối cùng của tháng 11. Nhưng nếu nói rộng ra, tâm lý ấy cũng không phải quá xa lạ, khi đều đặn trong hơn chục năm gần đây, Việt Nam mỗi năm vẫn nhận về một, hai danh hiệu ở cấp này. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Đồng Chuông Tử là con bài của an ninh VN?

[Muốn đánh chết một con chó, cứ bảo nó là chó dại]

2013-8-Pajai.05[ở nhà thi sĩ Diễm Sơn, Pajai 8-2013]

Sáng nay, 11-10-2014, một bạn trẻ Cham cho tôi đường link một website, yêu cầu [thế buộc] “Cei Sara đọc và phải trả lời”, bởi bài này có liên quan đến một bài viết của ĐCT đăng trên web cei. Tôi đọc:

“Đồng Chuông Tử “tuyên truyền thuê cho CS VN”… là người hai mặt, vừa ủng hộ cho lối tuyên truyền của CSVN vừa kích động người Chăm để gây rối cộng đồng… là con bài của an ninh Việt Nam tung ra để nã pháo vào cộng đồng Chăm hải ngoại”.

Tôi trả lời bạn trẻ: Sara không “trả lời” đâu, mà viết theo cách thế khác: tâm sự.

TẠI SAO KHÔNG TRẢ LỜI? Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

Đồng Chuông Tử: Tổ chức Chăm hải ngoại nhọc nhằn nhân hòa

Đồng Chuông Tử (nhà thơ nhà báo tự do)

2013.3.4-PoDam.2

Người xưa nói thiên thời, địa lợi, nhân hòa là ba yếu tố quan trọng và quyết định thành bại từ công việc nhỏ đến công việc lớn. Thời nay, người Chăm hải ngoại, nhất là các tổ chức dân sự đã phần nào có được thiên thời, địa lợi, nhưng đặc biệt yếu tố nhân hòa dường như vắng bóng, có khi là quá xa xỉ. Lưu vong ra bên ngoài là một con đường giải thoát số phận cá nhân và lý tưởng tranh đấu cho quyền lợi dân tộc ở cố hương là đáng hoan nghênh trân trọng. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 6.7/10 (3 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 2 votes)