Về ‘nhầm lẫn’ tôn giáo Bà-ni thành Đạo Hồi: TIN ‘VUI’

1. Stt ‘dài’: “Tôn giáo” Cham Awal ghi: BÀ-NI, HỒI GIÁO BÀ-NI hay ĐẠO HỒI? [Cảnh báo về nhầm lẫn dễ tạo nguy cơ] đăng 6:00 giờ chiều ngày 19-6-2017, sau đó tôi có chỉnh lại chút đỉnh qua ý kiến của bà con và bạn FB.
9g thiếu, tôi ngủ thì đúng 9g tôi nhận tin nhắn [đọc lúc 5g sáng hôm sau] từ người bạn trong cơ quan trách nhiệm ở tỉnh Ninh Thuận. Bạn ấy cho hay chắc chắn phải thay đổi, và thay đổi nhanh, không vấn đề gì cả. Có lẽ do ‘nhầm lẫn’ qua cụm từ [trong văn bản chính thức]: “Hội đồng Sư cả Hồi giáo Bà-ni” mà ra.
Vậy thì đã ổn chưa? – Đã và chưa!

2. Tóm tắt phản hồi
Sau 11 giờ từ khi post Stt lên, có: 75 shares, 278 likes, 72 comments [chưa kể các likes hay còm từ những trang shares]. Ý kiến chính, ngoài phản hồi nặng và mạnh, có thể tóm vào 3 ý:
– Nếu là nhầm lẫn, đây là nhầm lẫn đầy tắc trách. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

“Tôn giáo” Cham Awal ghi: BÀ-NI, HỒI GIÁO BÀ-NI hay ĐẠO HỒI?

[Cảnh báo về nhầm lẫn dễ tạo nguy cơ]

1. Trưa 17-6, vừa đưa tiễn ông sui về với ông bà qua buổi cuối cùng Đám thiêu ở Hiếu Lễ, tôi liên tục nhận cú phone giọng đầy bức xúc từ những người quen ở An Nhơn và Phước Nhơn, về sự cố Chứng minh Nhân dân.
“Sara ơi, con/ em tôi bị chuyển đổi sang ĐẠO HỒI nè!”. Bà con không hiểu. Qua giải thích sơ bộ, ngay tôi cũng không… hiểu.
Bạn Đạo Tấn Triển: Tôn giáo em họ tôi là “Bà-ni”, không dưng con nó bị đổi thành “Đạo Hồi” là sao?
Chị Thành Thị Minh Hiền: Giấy khai sinh con tôi ghi rõ “Tôn giáo: Bà-ni”, còn CMND mới làm đầu tháng 6 viết “Tôn giáo: Đạo Hồi”, làm sao cháu nó thi đây, bác ơi.
Anh Đạo Dú (Phước Nhơn): Kiểu này như muốn xóa tôn giáo mình rồi, đây là sự xúc phạm.
Anh Tài Đại Ngọc Ty: Không sửa sai, bạo loạn là cái chắc. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Khám phá lớn nhất của tôi là khám phá về Tình Yêu 12. YÊU TƯ TƯỞNG

Sara-Tutuong3Sach-Camus.Heidegger

Tôi mê triết từ khá sớm, 15 tuổi, ngay ở tuổi tìm học. Mà là loại nặng: Nietzsche, Heidegger, Suzuki, Kinh Phật… Mê, tìm, và chép. Năm 1978 tôi bỏ nguyên một năm cày thuê dành tiên mua sách. Ưu tiên cho triết học, và Kinh Phật.
Heidegger, tên tuổi ngay cả các chuyên gia triết học cũng ngán chứ đừng nói Cham cùng trang lứa, vậy mà tôi đi mê. Tôi lục tung Sài Gòn tìm sách ông: tiếng Việt, Anh, Pháp.

Chuyện cũ kể lại. Năm 1977, ông thầy cũ ghé nhà tôi tại Chakleng thấy tôi đang ôm cuốn L’Être et le Temps của Heidegger, chợt nhăn nhó: Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Khám phá lớn nhất của tôi là khám phá về Tình Yêu 11. YÊU LÀ BIẾT LAN TỎA

Trong cộng đồng Cham, không ít vị sở hữu tủ sách kha khá. Sở hữu và xem nó như thứ của cải, cho mình và cho con cháu. Là hay; nhưng sẽ hay hơn nếu các bác ấy biết sẻ chia, dù sách có chịu ít nhiều mất mát. Cho mượn, rồi bị “palam” – như Cham nói.
Xưa, văn hóa Cham chưa trải qua kĩ thuật in ấn, có được một tác phẩm là cực khó. Để cầm sử thi Akayet Dewa Mưno trong tay, chủ nhân phải chở qua nhà người chép sách cả xe trâu thóc đến tấn lúa. Thuở ấy không giữ riêng, mới dại.
Còn thời hiện đại, sách bát ngát sách, sao ta cứ giấu!
Cái biết rất cần được sẻ chia và lan tỏa, cho nhiều người xung quanh ta cùng biết.

Yêu văn chương Cham, tôi lang thang vào các palei Cham tìm sách chép. Hành trình đó, chưa gia đình nào từ chối tôi cả. Chép, và tôi sẵn sàng cho, để rồi khi cần – mượn chép tiếp. Chép, rồi thuộc lòng lúc nào không hay; chép, còn giúp ta khám phá ngõ ngách ngôn ngữ và kĩ thuật văn chương ông bà. Trên bước lang bạt kì hồ ấy, có đến vài ngàn trang văn chương Cham tồn tại [hay biến mất] qua chữ viết của tôi. Hiện chúng luận lạc ở đâu, tôi không biết nữa.
Làm cuốn Văn học Cham khái luận, Văn học Cham – trường ca, rồi Văn học dân gian Cham, tôi hai, ba lần chép lại bản thảo của mình để nộp nhà xuất bản. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Khám phá lớn nhất của tôi là khám phá về Tình Yêu 10. YÊU CÁI GẦN GŨI

Tặng Sraklen Soak

Thường thì chúng ta ưa nghĩ to, ham hành động lớn, thích thể hiện lòng bác ái về những gì xa xôi miên viễn. Như đấu tranh cho môi trường thế giới, hay yêu nhân loại chẳng hạn. Đó là tư tưởng đẫm chất… hiện đại chủ nghĩa.
Hậu hiện đại thì khác. Tôi từng viết:
“Nhà văn hậu hiện đại là kẻ có thể theo dõi các trào lưu triết học mới nhất trên thế giới, đồng thời sẵn sàng đi vào thôn xóm hẻo lánh điều tra nạn mất cắp gà, để giúp chính quyền địa phương ổn định xã hội. Khi ta trồng cái cây trong nhà ta, và khuyên bà con ta chớ lên núi phá rừng, là ta đã hậu hiện đại rồi…”.

Yêu đích thực là biết yêu cái gần gũi. Khi yêu cái gần gũi được, thì ta có thể yêu cái xa xôi diệu vợi được.
Hôm nay, khẩu hiệu người ta cho treo trước mắt trẻ con: “Yêu tổ quốc, yêu đồng bào”, chứ trước kia thuở chúng tôi còn bé, châm ngôn là: “Em yêu gia đình, yêu học đường, và yêu tổ quốc Việt Nam”. Nếu trên là vĩ mô đầy mơ hồ, thì dưới: cụ thể, gần gũi, và ấm áp. Ở nhà, yêu cha mẹ, anh chị em; đến trường: yêu lớp học, bạn bè, thầy cô. Không thực tiễn sao?! Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Đỗ Tấn Thảo: 2 bài thơ

TRÊN DÒNG CHẢY THIÊN THU

Câu chuyện kể vì sao hoa màu đỏ
Vì tình yêu rỉ máu thắm nên hồng
Và hôm nao ai đó tựa dòng sông
Nghe ghềnh thác ầm ào trôi xa mãi
Mỗi ban mai nụ chồi thầm rực cháy
Hay bọt tan trên dòng chảy thiên thu Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Khám phá lớn nhất của tôi là khám phá về Tình Yêu 09. YÊU CÂY

2014-Rajam Gayen2013-5-Jalikauw01

Đời người trồng được cái cây, là sống không vô ích – ngạn ngữ Ấn nói thế.
Hơn nửa đời hư, tôi trồng non trăm cây ở các nơi tôi làm khách trú, nay chúng còn sống và cho trái/ bóng mát khoảng chục. Nghĩa là tôi sống không vô ích cả chục lần!
Tôi mê cây. Thuở nhỏ, mỗi lần mưa xuống là tôi tìm bứng đủ loại cây non về trồng khoảng sân nhỏ sau nhà. Trồng, để rồi cha nhổ bỏ. Bởi nhà chật một phần, còn do Cham sợ ma nữa. Sợ ma, thế nên dù sống đất nắng, làng quê Cham hiếm khi có bóng mát, bóng cây to trong nhà thì càng. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Trần Quốc Toàn: HỖN ĐỘN

khi những ngón chân còn trẻ
chúng. những con bọ cánh hoa nâu đậu trên mùa bí ngô
mùa những linh hồn trẻ trung già yếu bệnh tật rủ nhau về ngồi trên thềm hè
trong thớ gỗ khắc họa tên một con họa mi
trái khổ qua trỗ chín
một người vừa tìm đến cái chết và
đã trả lời được những câu hỏi lúc sống
về thế giới bên kia
bóng đèn dầu soi sáng đủ Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

Khám phá lớn nhất của tôi là khám phá về Tình Yêu 8. YÊU TAGALAU

Tagalau01
Yêu có nghĩa là ưu tư, chăm sóc.
1. Tôi yêu Tagalau là cái chắc rồi. Bởi không yêu thì không thể kham nổi nó. Thế nào là yêu? Là ưu tư về mang nặng đẻ đau, là chăm sóc dưỡng nuôi cho khôn lớn.
Khởi động làm Tagalau, tôi chuẩn bị tư thế của phụ nữ sắp sinh con so: Làm số đặc biệt về Cham trên Văn nghệ Dân tộc & Miền núi của Hội Nhà văn VN, sau đó chuyển chuyên đề về tạp chí Văn nghệ Bình Thuận, rồi tạp chí Văn hóa Dân tộc. Ba kì liên tù tì như thế Tagalau mới ra số đầu tiên để đón Katê đầu thế kỉ XXI. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Trần Quốc Toàn: KỊCH ÂM

ngồi uống những cốc nước buồn chảy ra từ gốc cây
những con chim ngủ mê và gió thổi
trong đêm trăng sáng, khói thuốc làm mờ sự hiện khởi của quá khứ hoang ảo
mỗi ngày trôi qua
đại tạng thế giới hiện dòng dòng mây trắng và hàng ngàn ngôi sao nhỏ, lớn
mỗi giấc ngủ mệt nhoài
mắt khép bình yên trong tán cây bạch lạp
chỉ có chiếc lá ma nằm chờ những giọt mưa sớm. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)