Sự xuất hiện ba trung tâm văn minh Đông Sơn, Sa Huỳnh và Óc Eo ở Việt Nam – sau này,  hình thành nên ba quốc gia độc lập Đại Việt, Champa và Phù Nam thời cổ đại – đã được phát hiện qua những ghi chép sử liệu thành văn, bia kí, và các hiện vật khai quật khảo cổ học. Trong đó, vương quốc Champa ra đời vào cuối thế kỉ thứ II, có lịch sử phát triển liên tục nằm trong vùng phi Hoa hoá. Nhưng tiếp biến văn hoá Ấn Độ sâu sắc, từ hệ tư tưởng đến các thiết chế văn hoá, xã hội. Continue reading →

Lịch sử luôn được nhận thức lại theo những quan niệm mới về sử học, khi có sự khám phá mới, qua những di chỉ khảo cổ học và các trầm tích của văn hoá được lộ thiên.Việc hoài nghi về giá trị nhận thức lịch sử là đề tài được các nhà nghiên cứu lịch sử và văn hoá thường đặt ra. Công trình Có 500 năm như thế bản sắc Quảng Nam từ gốc nhìn phân kỳ lịch sử của Hồ Trung Tú không nằm ngoài tư duy đó. Nhưng quan trọng là Hồ Trung Tú đứng ở góc độ nào ? Phương pháp luận sử học nào để đưa ra kiến giải mới ? Bởi vì, những tri thức lịch sử ghi nhận sự biến mất của người Champa ở xứ Quảng đã được xác lập từ hàng bao thế kỷ qua. Bằng thao tác khoa học nghiêm túc, khảo cứu thực địa, Hồ Trung Tú đã chọn một góc nhìn để tiếp cận vấn đề Continue reading →

Thời đại khoa học kĩ thuật phát triển không ngừng, vai trò của truyền thông càng quan trọng trong cuộc sống, hàng ngày các phương tiện truyền thông đại chúng cung cấp cho cộng đồng một lượng thông tin đa dạng có tác động đến lối suy nghĩ và hành vi của mọi người. Phương tiện truyền thông mang lại những kinh nghiệm xã hội, giá trị văn hoá chuẩn mực. Mỗi cá nhân chịu sự ảnh hưởng của truyền thông không giống nhau có khi coi trọng, xem nhẹ, đánh giá tích cực hay tiêu cực Continue reading →

1. Vài nét về tác giả Sakaya.
Sakaya là một học giả không còn xa lạ trong giới nghiên cứu dân tộc học ở Việt Nam, anh được biết đến qua các công trình khảo cứu về văn hoá, lễ hội, tôn giáo của người Chăm. Các tác phẩm tiêu biểu như Nghề gốm cổ truyền của người Chăm (2001), Lễ hội người Chăm (2003), Nghề dệt cổ truyền của người Chăm (2003), Luật tục người Chăm và Raglai (Phan Đăng Nhật chủ biên, 2003), và nhiều bài viết khoa học khác đã được đăng trên các tạp chí khoa học. Sau một thời gian làm nghiên cứu viên tại Trung tâm Nghiên cứu Văn hoá Chăm ở Ninh Thuận Continue reading →

Chợ thông tin là những tin tức điện tử hình thành và phát triển cùng với sự xuất hiện của hệ thống mạng Internet, chỉ cần lập ra một trang Website rồi đăng bài lên, liền sau đó, các tin tức đưa ra được phổ biến rộng rãi trên toàn cầu chỉ bằng một cái enter. Hoạt động của loại hình chợ này mang lại sự tiện ích rất lớn vì có thể viếng thăm ở mọi lúc mọi nơi.
Người Chăm sinh sống theo từng cụm cộng đồng cùng chung niềm tin và tín ngưỡng phân bố khắp tỉnh thành Việt Nam Continue reading →

Khi nói đến chợ người ta sẽ liên tưởng ngay đến tụ điểm mà ở đó có thể tìm mua được những vật phẩm cần thiết cho sinh hoạt hằng ngày và công việc đi chợ thường gắn liền với người phụ nữ. Ngày nay một cảnh tượng thường bắt gặp trong làng quê Chăm là có sự mọc lên vài cái chợ nhỏ ở trung tâm làng. Ban đầu, chợ được nhóm họp do nhu cầu trao đổi sản phẩm giữa những người dân trong làng và liên làng khác Continue reading →

Ngày nay việc sinh hoạt trên diễn đàn báo chí không còn xa lạ với đông đảo bạn đọc người Chăm, trong bài viết này thử điểm qua một số tạp chí, trang web điện tử do người Chăm sáng lập và điều hành để giới thiệu văn hoá Chăm với thế giới bên ngoài hầu thấy được bức tranh sống động về hoạt động của người Chăm trên toàn cầu. Ở đây, chỉ dừng lại tìm hiểu quan điểm của các diễn đàn chứ không đi sâu vào nội dung đang được đăng tải và bàn luận.

1. Trước năm 1975.
Mọi sinh hoạt văn hoá của người Chăm vẫn còn khép kín ở làng quê, sự giao lưu văn hoá bên ngoài rất hạn chế chỉ một số ít sinh viên, công chức có điều kiện đi ra đô thành Sài Gòn sinh sống và làm việc mới có cơ hội tiếp cận được với báo chí Continue reading →

* Nhạc sĩ Đàng Năng Quạ (phải – cuối) trong đợt chuẩn bị cho phim Văn nghệ Dân gian Chăm do Inrasara tổ chức hè 1998.

Nhà giáo Đàng Năng Quạ ( sinh ngày 23-09-1932 mất ngày 28-10-2007), lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo ở làng Hamu Crauk (Bầu Trúc-Phan Rang), một làng quê Chăm nổi tiếng về nghề thủ công làm từ gốm đất. Sau khi tốt nghiệp Trường Quốc gia sư phạm Sài Gòn (khoá 1957-1960), ông được bổ nhiệm dạy học ở tỉnh Quảng Nam. Đến năm 1966, ông chuyển công tác về Phan Rang để cùng với đồng nghiệp là thầy Thành Phú Bá xây dựng sự nghiệp “trồng người” chăm lo việc học tập và sinh hoạt của học sinh Trường Trung học An Phước tiền thân của Trường Trung học Pô-Klong Continue reading →