Chuyện văn nghệ VN. Định kiến 2. TỘI NGHIỆP NHÀ VĂN HỘI VIÊN… ĐÀNG HOÀNG

Đặt cái tít như vậy dễ dẫn tới suy diễn, rằng: có nhà văn Hội viên không đàng hoàng.
Ừ, thì vậy. Nguyên do cũng từ câu “Hội Nhà văn Việt Nam là một hội chính trị nghề nghiệp” được ghi trong Điều lệ Hội mà ra. Thế giới chính trị thì ai cũng biết rồi, nhất là chính trị Việt Nam. Mà nhà văn lại đâm đầu xin tình nguyện sống và viết qua cây gây chỉ đạo đó, dưới bóng râm trắng đen lập lờ đó, trong cái khối nhùng nhằng đó, thì làm sao mà có thể… đàng hoàng cho được.

Cái lí là thế, chạy đằng trời cũng không khỏi nắng. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: -1 (from 1 vote)

Chuyện văn nghệ VN. Định kiến 1. TỘI NGHIỆP NHÀ THƠ

[tặng bạn thơ Minh N Vuong]

Phàm lệ [1]. Henri Miller (ghi theo trí nhớ): Đến một lúc nào đó, tôi quyết định chỉ viết về tôi. Tôi và bạn bè tôi, những người thân quen với tôi, những điều tôi biết, tôi kinh nghiệm, tôi cảm nhận… Tất cả những điều còn lại theo tôi chỉ là văn chương. Và tôi không quan tâm đến văn chương.
Phàm lệ [2]. Năm 2014-15, tôi làm Stt phim bộ “Cái tôi đáng ghét” và “Câu chuyện Cham”, sang năm 2016 là “Câu chuyện văn nghệ Việt Nam” kéo dài qua năm 2017. Câu chuyện về những cái tôi biết, tôi trải nghiệm, tôi và bạn văn, tôi với Hội Nhà văn, tôi cùng bát ngát sự cố văn nghệ, vân vân.
Từ [1] và [2] ta có: Luôn có mặt TÔI ở trỏng. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Chuyện văn nghệ VN. CHẤM PHÁ 12 NHÀ PHÊ BÌNH VĂN HỌC HÔM NAY

[chủ yếu bạn văn thế hệ, trong phạm vi những người tôi đọc, và… nổi tiếng]

Nguyễn Đăng Điệp đích thị là nhà phê bình mô phạm cấp 4 thập thành: chuẩn, đĩnh đạc và không mới.
Phê bình tài hoa ở bậc Đại học, ta có Chu Văn Sơn.
Riêng Văn Giá làm được vài thứ rất khá.
Nguyễn Trọng Tạo không hiểu, nhưng luôn cổ súy “cách tân”, là điều đáng vỗ tay ủng hộ.
Nguyễn Hòa có tài bắt bẻ “giáo sư tiến sĩ” bằng giọng văn đanh đá, khiến vài vị tái mặt. Thêm món “một năm ngoảnh lại” nhờ chịu theo dõi báo chí, qua đó “tổng hợp”. Kẹt là, mỗi bận anh chêm ý riêng là mỗi bận trật. Trật to.
Đặng Thân ý ít mà chữ nhiều, nên quậy cũng được. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Chuyện văn nghệ VN. BỤT CHÙA NHÀ…

[chuyện ở Tây Ninh, ở Ban Mê, ở Ninh Thuận & với Hữu Thỉnh]

1. Đêm thơ Nguyên tiêu 2009, tôi đón xe đò lên Tây Ninh. Ở đó có các bạn thơ Khaly Chàm, Quốc Việt, Trần Nhã My. Tôi nói với Khaly Chàm:
– Anh em mình với nhau thôi, cứ cho Sara ngồi dưới để tiện quan sát, lập biên bản.
Rồi hiểu lầm nhau sao ấy, ngay vào cuộc, có màn giới thiệu nhà thơ nổi tiếng Inrasara, Ủy viên… lên ngồi và được kèm kẹp giữa quan đầu Tỉnh và quan văn đầu Hội.

2. Hai năm sau, bỏ thành lên Tây Nguyên. Với Lê Vĩnh Tài và Đinh Thị Như Thúy. Dĩ nhiên Sara lên dãy đầu, ghế giữa, rất oách. MC giới thiệu: Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Chuyện văn nghệ VN. BÀN TRÒN VĂN CHƯƠNG NHẬN TÀI TRỢ

Tôi biết rất nhiều nhà nghiên cứu VN chờ/ xin được tài trợ mới chịu… nghiên cứu. Còn không, họ án binh bất động. Do không tự nguyện, nên thiếu đam mê. Thái độ nghiên cứu như thế, còn lâu mới mong có được công trình lớn, thứ công trình mang hơi thở của một ưu tư và suy nghiệm lâu dài.
Sự vụ lây lan sang tận chốn văn chương.

Vừa qua một bạn văn Hà Nội vào Sài Gòn méc tôi, có quan lớn ở Hội Nhà văn Việt Nam nghi tôi làm Bàn tròn Văn chương kì 3 tháng 11-2006 ở Vũng Tàu thu hút đến 60 người tham dự, là tôi nhận tiền tài trợ từ… nước ngoài.
(Vì chưa có chứng cứ rõ rệt, nên tôi không nêu tên cụ thể ở đây).
Tôi không bất ngờ về lối nghĩ này, bất ngờ chăng là sao anh không hỏi thẳng tôi, ngay sau sự việc diễn ra, bởi dẫu sao anh vẫn là “sếp” của tôi, mà phải gánh nghi ngờ đến tận hôm nay, cho… mệt thân. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

PHÊ BÌNH THÌ KHÓ

Thế giới nhiều khác biệt, thì hẳn rồi, phải học biết chấp nhận nó. Thế giới con người nhiều ý đồ và âm mưu, lắm định kiến cứng đầu, bộn thiên kiến khó trị. Thế giới chính trị, xã hội, văn học, chữ nghĩa, vân vân một giuộc.
Chúng cần đến sự phản biện, phê bình, phản bác, đánh đổ.
Thế nên tinh thần phản biện critical thinking là cần thiết, rất đáng khuyến khích. Và phải có. Phải, cần nhưng khó. Khó nên cần phải học. Học và hỏi. Hỏi để học thêm. Kẻ chân ướt chân ráo vào cuộc chữ nghĩa mà nhập cuộc phê bình thường phạm lỗi nói càn, hớ và hố là cái chắc.

Trong thế giới văn chương chữ nghĩa, phê bình là khó. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

SARA NGHỈ HỘI THẢO

[sau Stt này “quan trọng” này, tôi tạm nghỉ FB một thời gian]
1998-giainhavan
2016-10-30-cpvh-00
“Tư duy biển lớn làm nên Văn hóa biển Cham trong toàn cảnh văn hóa Việt Nam” là tham luận gửi Hội thảo Việt Nam học tại Hà Nội trong 2 ngày: 15&16-12-2016. Ở đây Ban tổ chức không nhắc gì đến chi phí đi lại lẫn khách sạn. Đi, là MẤT TIỀN.
“Sứ mệnh văn nghệ – sứ mệnh công dân” là tham luận khác ở Hội thảo bên Dân tộc Thiểu số, cũng tại thủ đô ngày 21-12-2016. Tại đây khách mời phải đi tàu lửa, chứ không còn leo máy bay như xưa. Phải 2 ngày đêm ngồi tàu: MẤT GIỜ.
Ôi, bao giờ cho tới… ngày xưa?
Tôi dân tự do, làm lính đánh thuê dự hội thảo các loại chả đòi hỏi chi cao sang, huề vốn là được; chứ chịu lỗ thì lấy đâu mà bù? – Tội không? Dân biên chế thì khác, họ linh động quang quảng, có khi còn được nhiều thứ nữa.
15 năm qua, dù cư trú ngoại biên, và dù hội thảo thuộc chính thống, phi chính thống hay nước ngoài, tôi chưa từng đụng phải tình thế này. Hôm nay ẹ thế – đành nghỉ chơi thôi. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 4.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

INRASARA DẤU VẾT CHỮ NGHĨA 2016

jaka-2014

suphi-10-2016
Hôm nay, 12-12-2016 sinh nhật Inrajaka.
Gia đình tôi mỗi năm một tổng sinh nhật, chính là ngày này. Năm nay không gom được, tạm miễn. Thế nên, hôm qua tôi về quê mang quà cho Jaka. Trao quà, đồng thời trao cây gậy tiếp sức: những gì về văn hóa Cham mà tôi làm còn dang dở.
Tôi được rảnh [đầu mình và tứ chi] lo chuyện của tôi. Tôi sở hữu bạt ngàn câu chuyên Cham mà chưa kể, tạm gọi đó đó là narrative của tôi. Từ nay trở đi, tôi chỉ làm mỗi việc đó. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Inrasara: NHỮNG NGƯỜI THẦY CỦA TÔI 01

1-trunghoc-po-klong3-trunghoc-po-klong-3luuquangsang-2015-4
[1. Trường Trung học Pô-Klong 1974, 2. Năm 2004, “học sinh” sắm vài Sara về thăm trường xưa là Tuệ Ngôn, 3. Cùng thầy Sang và thầy Tỷ về trường “xưa”, 2015]

Vừa đi xa về, sau hứng thú là mệt.
Thêm Hội thảo Việt Nam học ở Hà Nội, tham luận với giấy mời thì có, thiếu mỗi tiền tàu xe, nên tôi quyết nghỉ chơi.
May, loạt Video clip của anh Ysa Cosiem trò chuyện với nhân sĩ Cham hải ngoại, đã đến đúng lúc lấp khoảng trống tâm hồn. Karun anh!
Và karun các đối tượng được “phỏng vấn”, trong đó có những người thầy của tôi.
Về các vị, tôi từng viết về họ trong tiểu thuyết Hàng mã kí ức (2011), và ở website Inrasara.com: “Những người đàn ông của tôi” (2014). Nay xin được đậm, và kĩ hơn. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

NHÀ VĂN LÀM HỒ SƠ, TẠI SAO KHÔNG?

Trên website Inrasara.com, mỗi cuối năm tôi đều có “Inrasara: Dấu vết chữ nghĩa năm…”, thống kê chuyện chữ nghĩa với tôi xảy ra trong năm. Gồm:
1. Tác phẩm đã in & Bản thảo hoàn thành,
2. Nghiên cứu & Bài báo,
3. Phỏng vấn & Dư luận,
4. Tham luận & Thuyết trình,
5. Khác… với đầy đủ địa chỉ, ngày tháng đăng hay in.
Vài bạn văn kêu chi mà khổ thế; có người còn mỉa “Sara đang dọn chỗ Văn học sử ấy mà”. Đó là chưa kể đến “Nhật kí” cùng những “Ghi chép” tùy hứng và ngẫu hứng [nhưng đều đặn], tháng 2-3 lần có; hay tuần 3-4 bài; rồi từ khi chơi FB, mỗi ngày 1-2 Status, là thường.

Mình thì vậy, chớ nước ngoài đó lại là điều bắt buộc. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)