Inrasara: Sơ kết phản ứng của đồng bào Chăm về Dự án Nhà máy Điện hạt nhân ở Ninh Thuận

(Chủ đề Dự án Nhà máy Điện hạt nhân ở Ninh Thuận)

 

* Khu Tái định cư Sơn Hải – cách Vĩnh Trường (xã Phước Dinh) 3km nơi đặt Nhà máy ĐHN Ninh Thuận1.

Nhân kỉ niệm một năm thảm họa hạt nhân Fukushima, “chủ đề” được nêu ra thảo luận không mục đích nào hơn đánh động ý thức cộng đồng Chăm [và Kinh] ở Ninh Thuận về sinh mạng mình, đời sống tinh thần và tâm linh mình trong xã hội Việt Nam hiện đại. Sau 10 trích dẫn tư liệu, bài viết hay bài trả lời phỏng vấn cùng hơn trăm phản hồi của độc giả từ các nơi gửi đến, chủ đề đã thu hút được công luận nói lên được tiếng nói của mình với đầy đủ ý thức trách nhiệm của một công dân mà không phạm vào khối đoàn kết dân tộc và tình cảm anh chị em giữa cộng đồng. Đó là các đóng góp trực tiếp, thẳng thắn và thực tế giúp bộ phận trách nhiệm tham khảo để nhìn lại vấn đề.

Chủ đề cần được sơ kết giai đoạn 1. Inrasara.com tạm dừng chủ đề ở đây.

Hẹn gặp lại quý bà con, anh chị em và bạn đọc ở phần 2 khi có thông tin mới. Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 10.0/10 (3 votes cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: +1 (from 1 vote)

Thêm một cảnh báo về Nhà máy Điện hạt nhân

(chủ đề Bất an Dự án Nhà máy Điện hạt nhân – Ninh Thuận)

Trích đoạn bài mới nhất của Đào Tiến Khoa, Viện Khoa học & Kỹ thuật hạt nhân

đăng ở tạp chí Tia Sáng, 22-3-2012

Sau sự cố Fukushima, nhiều quốc gia có ĐHN phát triển đã lập tức trì hoãn lại kế hoạch xây dựng mới các lò phản ứng ĐHN, còn CHLB Đức và Thụy Sỹ thì chính thức quyết định từ bỏ công nghệ ĐHN mặc dù ĐHN hiện vẫn đang cung cấp một sản lượng điện khá lớn ở 2 quốc gia này. Ngay tại Nhật Bản, trong số 54 lò phản ứng ĐHN với công suất ~ 47500 MW chỉ có 2 lò đang hoạt động, số còn lại đang được kiểm định an toàn khắt khe nhất và chắc chắn nhiều lò phản ứng sẽ bị đóng cửa vĩnh viễn như 6 lò phản ứng ĐHN ở Fukushima.

Ông Yanko Yanev, giám đốc chương trình tri thức hạt nhân của IAEA, đã khẳng định rằng ĐHN phải được đặt chắc chắn trên một kiềng 3 chân:

- Lòng tin của cộng đồng vào ĐHN Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 10.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: +2 (from 2 votes)

Paka Jatrang: Trí thức Chăm và sự phản biện xã hội

(chủ đề Bất an Dự án Nhà máy Điện hạt nhân – Ninh Thuận)

Dân tôc Chăm là một dân tộc bản địa lâu đời, đã từng là chủ nhân của một vương quốc Champa hùng mạnh trong lịch sử. Theo thời gian, vương quốc Champa dưới hành trình Nam Tiến của Đại Việt, để rồi hôm nay chỉ còn đọng lại trong cộng đồng dân tộc Chăm những kí ức tang thương và những mảnh vỡ của văn minh dân tộc rải rác từ Quảng Bình, Quảng Trị đến Đồng Nai đó là những thánh địa như Mỹ Sơn, Cát Tiên, Kalan Po Nagar, tháp Po Klaong Giray, Po Romé,… và hệ thống tín ngưỡng dân tộc đồ sộ đang trong tình trạng hấp hối dưới ảnh hưởng của dòng văn hóa ngoại lai. Tất cả hệ thống tâm linh tín ngưỡng, văn hóa vật thể, phi vật thể của dân tộc Chăm hôm nay đang trong đà suy thoái và có nguy cơ biến mất. Vì sao? Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: +1 (from 1 vote)

Palei Krong: 3 tiếng kêu cứu của 3 con thú bị thương

(chủ đề Bất an Dự án Nhà máy Điện hạt nhân – Ninh Thuận)

* Quang Cẩn, Jaya Hamu Tanran, Inrasara, Trà Vigia – 1994.

3 đoạn chữ nghĩa hay nhứt mà tôi được đọc trong đời. Nó gây xúc động mãnh liệt nhứt, bằng 3 cách thức hoàn toàn khác nhau, được viết bởi ba đứa con Chăm trong ba vị thế khác nhau. Tôi xin ghi ra đây cảm nhận thô thiển của mình như một lời chia sẻ.

1.

Đó là tiếng kêu bằng thơ. Bài thơ “phản hồi” không đăng của một người vô danh được nhà thơ Inrasara đưa vào bài “đối thoại” với độc giả Inrasara.com. Có lẽ anh sợ. Anh sợ cho độc giả ấy thì ít, sợ cho anh nhiều hơn, và có lẽ anh sợ hơn cả là tiếng kêu cứu kia lan truyền như loài dịch không thể khống chế. Bởi đó là tiếng kêu bi thương nhứt mà một sinh linh có thể thốt ra. Nó quá não nề. Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 10.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: +1 (from 1 vote)

Trà Vigia: Chăm trong lò hạt nhân

(chủ đề Bất an Dự án Nhà máy Điện hạt nhân – Ninh Thuận)

Người xưa có câu: “Biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà nghe” cho nên tôi luôn thận trọng khi phải nói điều gì. Lời nói mây bay gió thoảng chỉ nên cao hứng khi trà dư tửu hậu, còn bút sa thì gà chết nên khi viết lại càng cân nhắc hơn! Khổ là: nghe người xưa chưa đủ mà còn phải biết nghe người nay mà hậu sinh thì luôn khả úy, và chưa chắc tôi đã thông minh hơn học sinh lớp Năm! Tất cả vì tương lai con em của chúng ta không chỉ là khẩu hiệu mà phải là hành động trong định hướng và dẫn đường. Sai một ly đi một dặm, những gì có thể nói và đáng được làm trong hôm nay thì không nên để ngày mai. Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 8.2/10 (5 votes cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: +6 (from 6 votes)

Vài lưu ý chân tình của Inrasara

(chủ đề Bất an Dự án Nhà máy Điện hạt nhân – Ninh Thuận)

Bà con, anh chị em và bạn đọc thân mến!

Sự quan tâm của bà con đến vấn đề liên quan đến đời sống cộng đồng là rất đáng trân trọng. Thái độ này thể hiện rõ nhất qua các phản hồi, email, tin nhắn, điện thoại,… gửi cho tôi và web Inrasara.com, mấy ngày qua. Chỉ xin chân tình lưu ý vài điểm:

- Xin đừng quan trọng hóa cá nhân Inrasara. Ví như dùng các từ “trí thức Chăm đầu tiên”, “công dân Ninh Thuận đầu tiên”, “nhà văn hóa Chăm duy nhất”, hay đặt tôi bên cạnh nhà văn Nguyên Ngọc… đều không cần thiết.  Cá nhân tôi không là gì hết, tôi cũng đã trả lời rồi: tôi không “dũng cảm” gì cả, mà chỉ cố gắng nói lên lời chân thật nhất mà mình nhận biết, và ít nhiều được người thân gởi gắm. (Vừa qua BBT tạm chấp nhận đăng vài phản hồi như vậy, để lưu ý). Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 0 (from 0 votes)

Tư liệu và ý kiến chuyên gia – tham khảo

(chủ đề Bất an Dự án Nhà máy Điện hạt nhân – Ninh Thuận)

Chernobyl – 26-4-1986

Sáng ngày 26-4-1986 giờ địa phương, lò phản ứng số 4 của nhà máy điện Chernobyl đặt tại Pripyat, Ukraina (khi ấy còn là một phần của Liên Xô) phát nổ. Tiếp đó một loạt các vụ nổ liên tiếp xảy ra, dẫn đến hiện tượng tan chảy lõi lò phản ứng hạn nhân.

Do không có tường chắn, đám mây bụi phóng xạ tung lên từ nhà máy lan rộng ra nhiều vùng phía tây Liên Xô, Đông và Tây Âu, Scandinav, Anh quốc, và đông Hoa Kỳ, giết chết 30 người ngay sau đó. Ước tính, thảm hoạ này phát ra lượng phóng xạ lớn gấp 400 lần so với quả bom nguyên tử được ném xuống Hiroshima. Nhiều vùng rộng lớn thuộc Ukraina, Belarus và Nga bị ô nhiễm nghiêm trọng khiến hàng trăm nghìn người phải sơ tán khỏi nơi ở. Hiện tại, vẫn còn khu vực cấm rộng đến 30 km xung quanh khu vực nhà máy điện hạt nhân Chernobyl.

 

Fukushima – 11-3-2011 Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: +1 (from 1 vote)

Inrasara đối thoại với độc giả xung quanh dự án Nhà máy ĐHN ở Ninh Thuận

(chủ đề Bất an Dự án Nhà máy Điện hạt nhân – Ninh Thuận)

Sau khi trích đăng ý kiến của 4 trí thức và chuyên gia Việt hàng đầu về vấn đề Nhà máy Điện hạt nhân ở Ninh Thuận (Inrasara.com, 10-3-2012), rồi sau khi bài trả lời phỏng vấn của tôi được phát trên BBC (10-3-2012) và đăng lại ở Inrasara.com (12-3-2012), tính đến 3 giờ chiều ngày 14-3, tôi nhận được khoảng 50 thư điện tử cũng như “phản hồi” [không đăng] liên quan đến dự án quốc gia này. Như đã hứa với bạn đọc, nay tôi hệ thống lại các câu hỏi thành 6 đề mục và tuần tự giải đáp như sau.

* Tháp Po Klaung Girai sẽ trở thành hoang bhaw nếu có sự cố hạt nhân – Photo Inrajaya.

1. Vấn đề đất văn vật và tâm linh Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 10.0/10 (6 votes cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: +5 (from 5 votes)

Inrasara trả lời phỏng vấn BBC về điện hạt nhân

(chủ đề Bất an Dự án Nhà máy Điện hạt nhân – Ninh Thuận)

* Xin lưu ý: Như đã giao ước ở bài trước, bà con anh chị em và bạn đọc có thể gửi thư đến địa chỉ Inrasara@yahoo.com, mà không “phản hồi” trực tiếp vào bài. 15-3-20112, tôi sẽ trả lời đầy đủ các câu hỏi (đã có 21 câu hỏi) trong một bài đặc biệt xung quanh vấn đề này. Mong bà con và bạn đọc thông cảm và mời đón đọc ở kì tới.

Inrasara 

*

BBCVietnamese.com, thứ Bảy, 10-3-2012

Một nhà nghiên cứu văn hóa Chăm cho BBC hay người dân Ninh Thuận, đặc biệt là cộng đồng người Chăm đang quan ngại và cảm thấy “bất an” về dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam đặt tại tỉnh này, một năm sau sự cố Fukushima ở Nhật Bản.

* Dự kiến Nhà máy Điện hạt nhân đầu tiên ở Ninh Thuận nằm tại khu vực núi Chà Bang – Photo Inrajaya.

Nhà thơ và nhà nghiên cứu gốc Chăm, ông Inrasara nói với BBC nhân đánh dấu một năm sự cố thảm họa ở Nhà máy Điện hạt nhân Fukushima (11-3-2011) rằng 90% người dân Ninh Thuận đang sống trong các làng mạc chỉ nằm cách nơi định xây Nhà máy Điện hạt nhân chừng 20-30 km.

Nhà nghiên cứu khẳng định nếu sự cố xảy ra, chắc chắn người dân địa phương, đồng bào Kinh, cũng như cộng đồng Chăm ở Ninh Thuận sẽ bị “tác động” và ảnh hưởng nghiêm trọng. Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 10.0/10 (4 votes cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: +4 (from 4 votes)

Chay Mala: Phỏng vấn hôn nhân dị chủng 5: Tiếng bố đẻ (phỏng vấn cô gái Chăm thời @)

(chuyên đề Hôn nhân ngoại tộc)

 

- Thưa chị, hôm nay chúng tôi đại diện cho Đài NDTBC xin phép gặp chị mươi phút để phỏng vấn được không ạ…

- Thôi đi chú ơi, bài đó xưa rồi Diễm. Chú đánh lừa ngài hàn lâm đại học sĩ thì được, với cháu thì còn khuya…

- Ớ… à,… hiểu, tôi hiểu… thưa chị.

- Lại chị với mợ ở đây nữa…

- Vì là đại diện nên lịch sự văn minh xíu…

- Chí lý, chí lý, rất trúng ý với phép lịch sự văn minh của cháu. Vậy mới đáng mặt quý ông Chăm chứ. Thưa thật với chú… cái thô tục của mấy ông Chăm làm cháu ngán tận cổ nên cháu phải tìm lấy chồng Việt, chú biết đấy.

- Vâng, chú biết… chú hiểu… Chẳng những hiểu thôi, chú thông cảm sâu sắc… Continue reading

VN:F [1.9.17_1161]
Rating: 5.5/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.17_1161]
Rating: +1 (from 1 vote)