KATÊ 2025-03. KATÊ, SỰ THẬT & HUYỀN THOẠI

Giật cái tít đùa nghịch tí cho vui, đúng hơn là: “Katê, kế hoạch & diễn biến”. Con người đa phần chỉ thấy mình và không gian chật hẹp quanh mình, mà không nhìn toàn cảnh. Thế giới chữ nghĩa đã vậy, nơi cộng đồng Cham thì càng. Rồi từ không hiểu thành oán trách...

KATÊ 2025-02&03

02. TAM NHÂN HÀNH Tôi có 1 bạn đồng trang lứa và 2 bạn vong niên, hơi bị siêu: Thầy Nguyễn Văn Tỷ, anh Quảng Đại Tựu [nhạc sĩ Tantu], và anh Ysa. [1] Anh Tựu là người yêu tri thức và yêu Cham. Anh là dân Pháp văn, 55 tuổi anh đăng kí học hàm thụ ở Đại học Tổng hợp để...

KATÊ 2025, VUI CẤP SỐ NHÂN

“Katê nào cũng mưa”, tên một truyện ngắn Jalau đăng Panrang 1971 ám tôi mãi. Mưa – nhớ, yêu và thèm Katê sớm về. Với mưa. Với nụ cười và màu áo. Nhưng rồi mưa Katê thưa dần, có khi mất hẳn. Mấy năm qua, nó chỉ lai rai ghé. Năm nay lạ, nó đến trước và sau ‘klau...

DỄ & KHÓ, PHỔ THÔNG & CAO CẤP

[hay Tại sao tôi viết về Cham thì DỄ hiểu, làm văn chương hay bị kêu là KHÓ hiểu?] [1] Ở Cham, người hiểu biết cấp độ cao không nhiều. Như chữ Cham, người đọc-hiểu lối chuyển tự của anh em ở Malyasia chỉ có thể chiếm 0,1% [#200 người], còn cách phiên âm mới [4.650 từ...

TAGALAU, VƯỢT CẠN & SỐNG SÓT

[“Biết một là biết tất cả”] Đẻ ra cái gì đó [đứa con, tác phẩm, tạp chí…] không gì dễ hơn, nuôi sống nó mới khó; nuôi sống khó một, khó trăm lần hơn khi cưu mang nó vượt qua mưa gió nỗi đời. Tagalau: Ra đời, trưởng thành & sống sót qua mấy khổ nạn đời. Thế nào? Và...

Đỗ Tấn Thảo – Trường ca: CẢ TIN

1 Cả tin tình yêu Quạnh hiu nào thớ lợ Ngớ ngẩn nào buông xuôi Hòn cuội vo tròn ngờm ngợp Nén bóng đêm rực đỏ Thắp sáng những ngã đường mơ màng Huyền thoại lang thang Xuyên vách ngăn, lằn ranh giả tạo Xiềng xích gãy vụn Bài ca thung sâu kết dính loài người Loảng tan...

Sống triết lí Cham-13. THẾ NÀO LÀ SỐNG TRIẾT LÍ?

Sống triết lí… là sống vượt thoát khỏi mọi vướng bận. Từ trung tâm tâm thức, tất cả phát ra – tự nhiên như nhiên. Hắn nói và làm, sống và viết, không cần ai chỉ chỏ nên thế này hay không nên thế kia, mà từ hắn – tự do tự tại. Con người là một văn bản, được viết...

Sống triết lí Cham-12. TRIẾT HỌC, NỀN TẢNG CHO CẢI CÁCH

Ở tút “Giã từ vũ khí”, nhắc về 1@3 công việc chính của tôi, đoạn: “San định kinh sách Cham, đặt nền tảng cho cải cách toàn diện tôn giáo Ahiêr Awal, hôm nay và ngày mai”, xảy đến vài ý kiến cần giải minh. [1] San định là gì? Nghĩa trong Từ điển: “là sửa sang lại văn...

Đỗ Tấn Thảo: THƠ

+ CHỖ VÔ TÌNH CÁCH TRỞ Rời bãi chiến trường Chằng chịt những độc hại Lu lấp gian manh xảo trá, ém nhẹm, tước đoạt Loài ốc đá thản nhiên chậm chạp Bò rập rờn làn nước suối mát trong Định mệnh rong rêu trường tồn tự đắc Khe rừng hoang vắng Nứt nẻ mùa màng Chim cu gù hàn...

Sống triết lí Cham-11. SỐNG – VÌ MÌNH, VÌ NGƯỜI & VUI

Hôm qua tôi có cuộc nói chuyện dài [48phút] với một bạn trẻ. Tạm tóm 3 ý chính: 1. Trí tuệ là quà tặng Thượng đế dành cho con người – vài sinh linh đặc biệt. Hắn cảm nhận mình khác biệt với xung quanh. Khác biệt và cô đơn. Hắn không thể vui thú vui của bạn đồng...