INRASARA-TV & TIẾNG CHAM TRỞ LẠI

Hôm nay tôi cùng 2 cộng sự trẻ khởi động lại Kênh Inrasara-TV. Vẫn chủ đề cũ, thêm 2 cái mới, mỗi video khoảng 10phút:

Học tiếng Cham qua thơ: Đọc ca dao, thơ cổ điển Cham, và thơ Inrasara. Mỗi bài có 3 phần: Giới thiệu chung, đọc hai ngữ: Cham Việt, và giải thích từ hàm nghĩa văn hóa.

1.000 Abaoh akhar An-Cam bhian anguei: mỗi kì 40-50 từ. Đọc chứ không ghi hình, 2 cộng sự lo phần hình thức kèm phần phụ đề.

Hi vọng kênh không bị nửa chừng tắt khói.

Việc trên tiến hành cùng lúc: Cộng tác biên soạn Từ điển cho Bộ Giáo dục, viết 1.000 Từ thông dụng Anh Cham cho Cham thế hệ mới ở hải ngoại, vậy là rất tiện cho chỉnh lí và lan tỏa TIẾNG NÓI CHAM.

Về ngôn ngữ – chữ viết Cham, tôi gặp phải 2 phản đối chính: không quan tâm đến chữ nên từ chối dự “Chiến trường Akhar thrah”, và viết Latin Cham tùy hứng. Xin lưu ý:

– Tôi rành Akhar thrah phổ thông từ 4 tuổi, – 1971 tuổi khi Từ điển Moussay ra đời, tôi đã biết Akhar rik, – Sau 1975, đi qua các palei, tôi thông thạo mọi ngõ ngách kiểu viết Akhar thrah mỗi vùng mỗi thầy khác nhau, sau nữa tôi đọc Akhar Agal chữ trên lá buông, – Cuối cùng, vào Ban Biên soạn làm việc 1982, qua thùng hàng cả ngàn tờ photocopy rời do Po Dharma gửi về từ Pháp, tôi học và thông thạo Akhar [di] Hayap chữ Bi kí.

– Dẫu từ tuổi 25 tôi đã rành 6 câu vọng cổ CHỮ, nhưng tôi có khoe đâu mà ai biết. Sau đó tôi bỏ lơ Akhar thrah, bởi nhận thấy TIẾNG NÓI quan trọng hơn chữ viết. Tôi tập trung vào NÓI tiếng Cham, đơn giản vậy thôi.

[Kiến trúc & điêu khắc cũng vậy; hay Xakawi Lịch không khác, tôi học nó từ 15 tuổi qua Nội san Panrang của Thiên Sanh Cảnh, nhưng rồi tôi cũng quyết “dốt” cả hai, bởi đã có người làm rồi].

– Về Latin Cham, lâu nay tôi tùy đối tượng mà viết, chứ không phe phái này nọ. Hiện tôi nhấn vào Latin Cham “chuẩn” dành cho đại đa số Cham rành tiếng Việt hơn thứ tiếng khác. Còn viết theo Nhóm Cham Malaysia, tôi không chống, tội là chơi kiểu ấy “không ai đọc nổi”, ngoài các nhà nghiên cứu.

Cuối cùng, khi  Inrasara-TV trở lại, sinh linh Cham còn nặng nợ đời này rất mong nhận được góp ý chân tình từ bà con, anh chị em và các bạn.

Karun & thug siam!

+

INRASARA-TV & NGÀN LẺ MỘT ĐÊM CHÀM

Năm 2023, đã phát 81 videos với 7 chủ đề lớn:

1. Văn hóa Cham nhìn từ Cham

2. Nhà văn, làm gì?

3. Inrasara suy tưởng

4. Mỗi kì một chân dung

5. Đối thoại Inrasara

6. Đọc thơ Cham & Việt

7. Học tiếng Cham qua thơ: Thơ Inrasara, thơ cổ điển, thơ dân gian

Mời xem qua ở đây, tùy chọn chủ đề: https://www.youtube.com/@inrasaratv