Suy tưởng - Cham - Inrasara

Sống triết lí Cham-24. ĐÃ CÓ VÀI NGƯỜI NHẬN RA, RỒI SAO NỮA…

Nov 28, 2025 | Suy tưởng - Cham

[11 gợi ý quan trọng] [1] Khi Viện sĩ Phạm Xuân Thông viết: “Người Cham và văn hóa Champa là gạch nối nối liền nước ta với Đông Nam Á hải đảo” Tôi biết ông đã nhìn ra vấn đề cốt tủy của Việt Nam. [2] Khi tôi viết: Dân tộc Cham khó bị đồng hóa, do đứng vững trên 3 cột...

Sống triết lí Cham-23. 9 CHIẾN LƯỢC SỐNG ARIYA GLƠNG ANAK

Nov 26, 2025 | Suy tưởng - Cham

Thi phẩm nổi tiếng và khó hiểu nhất trong kho tàng văn học cổ Cham. Trường ca cực ngắn, chỉ 116 câu ‘ariya’ lục bát Cham mà chứa đựng cả một bầu trời. Nếu Pauh Catwai là “ẩn ngữ”, thì Ariya Glơng Anak chính là hiển ngôn. Hiển ngôn mà vô cùng khó, nếu kẻ tiếp nhận...

Sống triết lí Cham-22. NỮ CHAM & NỮ DO THÁI

Nov 23, 2025 | Suy tưởng - Cham

[Hay tôi đã sống sai?] Thuở Trung học, ấn phẩm về Do Thái tràn ngập thị trường, tôi mua hay mượn về, đọc mê mẩn. Thích nhất là mấy mục nó hơi giống Cham. 4 thứ giống: Hai dân tộc cùng luân lạc, Tôn giáo không cho ai vào đạo của mình, chỉ có con của mẹ mới là đứa con...

Sống Triết lí Cham-21. TỪ TƯ DUY BIỂN LỚN ĐẾN NHẬP CUỘC VỀ HƯỚNG MỞ

Nov 20, 2025 | Suy tưởng - Cham

[1] “Tư duy biển lớn” là chữ Tạ Chí Đại Trường dành cho Cham (Damau-2009). Từ tư duy ấy, Cham mang tinh thần phiêu lưu. Cham đóng tàu 37 sải viễn dương sớm và xa, Cham biết làm kinh tế thị trường từ rất sớm: “Cư dân Chăm cổ thường xuyên có mặt ngoài khơi, ngoài đảo...

Sống Triết lí Cham-20. TỪ TƯ DUY BIỂN LỚN ĐẾN NHẬP CUỘC VỀ HƯỚNG MỞ

Nov 14, 2025 | Suy tưởng - Cham

[1] “Tư duy biển lớn” là chữ Tạ Chí Đại Trường dành cho Cham (Damau-2009). Từ tư duy ấy, Cham mang tinh thần phiêu lưu. Cham đóng tàu 37 sải viễn dương sớm và xa, Cham biết làm kinh tế thị trường từ rất sớm: “Cư dân Chăm cổ thường xuyên có mặt ngoài khơi, ngoài đảo...

Sống triết lí Cham-19. CHAM CÓ TRIẾT LÍ ÂM DƯƠNG!?

Nov 12, 2025 | Suy tưởng - Cham

Văn minh Champa chủ yếu vay mượn Ấn Độ. Vay mượn kết hợp với yếu tố bản địa, Cham làm nên một nền văn hóa-văn minh vô cùng độc đáo. Ở đó biểu tượng cặp đôi Linga-Yoni biến thành Đực-Cái, Nam-Nữ là rất điển hình. Mọi hiện tượng văn hóa Cham phải được diễn ngôn từ nền...