Tôi là người hạnh phúc nhất-10. HẠNH PHÚC TỪ XA & HƠI… LỚN

Có được niềm vui thường nhật nhỏ bé, ngày qua ngày, đã vui. Nhưng không phải vì thế mà niềm vui lớn, xa thôi mò tới nhà. Cho dù tôi đã về quê ẩn cư, nghĩ thôi đừng “đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt”, vậy mà thi thoảng hắn vẫn ghé. Và tôi chiều…

Xa, sau Đam Hani, tôi sẽ đi những đâu? làm gì?

1. Hai Đại học ngoại mời tôi nói chuyện online, chủ đề chính: “Vấn đề ngoại vi ở Việt Nam hôm nay”. Chủ đề lớn này có thể phân làm nhiều tiểu đề – mỗi cái cho 1 buổi thuyết:

[1] Văn hóa Cham nhìn từ Cham – mở đầu; tiếp đến:

[2] Văn học ngoại vi Việt Nam ở đâu?”

[3] Huyền thoại & giải Huyền thoại

[4] Cham đóng góp gì vào nền văn học đa dân tộc Việt Nam?

[5] Văn học Đông Nam Á trong tâm thế Hậu thuộc địa…

2. Rồi là Hội thảo quốc tế, về:

[1] Transnational Imagination on the Nuclear: Trí tưởng tượng xuyên quốc gia về thế giới hạt nhân; sau đó thuyết:

[2] The Roles of Writers from Marginalized Communities in a Globalized World: Vai trò của nhà văn thuộc cộng đồng ngoại vi trong thế giới toàn cầu hóa; và…

[3] Literary Creation in Minority Languages: Challenges and Prospects in the Modern Era:Sáng tác văn chương bằng các ngôn ngữ thiểu số: thách thức và triển vọng trong thời hiện đại.

Chủ đề [1.1]:

Đại Việt với Champa dù núi liền núi sông liền sông, nhưng lại tiếp nhận từ hai nền văn minh khác nhau, sau đó dựng nên hai nền văn hóa văn minh khác biệt. Xung đột hay giao lưu qua lại có, hỗ trợ hoặc thâu thái cái hay cái đẹp của nhau, có.

Rồi khi Champa hòa vào Đại Việt để trở thành một đất nước Việt Nam thống nhất, dù sống xen cư và cộng cư, ở hai cộng đồng này vẫn tồn tại những khác biệt nhất định. Chủ đề này có thể triển khai qua các nội dung:

– Quan niệm khác nhau về Đất, về tinh thần chiếm hữu;

– Chế độ gia đình Mẫu hệ với “3 không” làm nên Nhân cách Cham;

– Đạo Bà-ni, một sáng tạo độc nhất vô nhị của Cham;

– Tinh thần phiêu lưu Cham…

Từ khác biệt thành chưa hiểu nhau, qua đó tạo nên xung đột cả về văn hóa lẫn đời thường. Dù nhỏ, nhưng có. Vậy làm thế nào để hai bên có thể đồng cảm để cùng sống hòa thuận đầy hiểu biết trên đất nước Việt Nam xinh đẹp và hòa bình này?

Chủ đề “VĂN HÓA CHAM NHÌN TỪ CHAM” gợi mở nút tháo gỡ vấn đề nhỏ nhưng hệ trọng đó.