Sống triết lí-33. MÊ TÍN HAY TẠ ƠN?

Chuyện xung quanh tục Êw Patau Ging [tương tự Cúng Ông Táo của người Việt], hôm xưa anh bạn tôi kêu “thứ mê tín, vứt đi”. Tôi nói, bạn người theo đạo, trước bữa ăn, bạn đọc bài tạ ơn Chúa, bà con Cham có bảo mê tín đâu nhỉ! Tục Êw Patau Ging không khác. Cham “cúng” để...

Hani-33. ĐỂ TRẮNG NỢ ĐỜI

[& Tôi đã giúp giải nợ 3 lần cho sinh linh như thế nào?] Đúng 2 tháng nữa, Hani hưởng ĐÁM THIÊU, sớm được VÀO KUT [lễ suốt 7 ngày liên tục]. Vậy là nàng sẽ về với ông bà vĩnh viễn. Thông tin này không phải ĐÒI NỢ, mà là nhắc GIÚP các bạn GIẢI NỢ, cho “trắng nợ...

Hani-34. SAO GỌI LÀ TRIỀU ĐẠI?

Có 2 dụng ngữ bạn văn tặng tôi. Thấy nó hay và trúng quá, tôi vài lần mượn xài lại. “Inrasara tự nghiên cứu mình” là của Phó GS-TS Phạm Quang Trung. Chuẩn luôn, chẳng những nghiên cứu, tôi còn mổ xẻ mình, ngày qua ngày. Còn “triều đại” là của bạn thơ trẻ Kiều Dung:...

Ngụ ngôn Hậu hiện đại. CÒ… CÒ… SAO MI ỐM [GẦY]?

[Tôi đã 3 lần tầy trần thể thân như thế nào?] Cò, cò sao mi ốm? – Tại tôm không nổi… Trẻ con Cham hát thế, nó đổ lỗi cho mọi  mọi, kể cả ông Trời. Còn hỏi sao mi gầy? Tôi khác, hãy là đàn ông, và đổ lỗi lên đầu mình. Nói vui chớ… Tôi yêu Minh Thuệ. Tuy nhiên khác...

NIỀM VUI NHÂN ĐÔI

Hôm qua 20-12-2025 cháu gái ruột [con gái đầu của con gái đầu em gái tôi: nai Những] vừa xuôi chèo mát mái ‘Đam Pôic’ Đám hỏi. Mừng vô cùng tận cho cháu! Và cũng hôm qua ấy, cháu Nhiễu mở to mắt nhìn tôi, hỏi: Sao Waxit gầy thế?, tôi nói: Có lẽ do cơm gạo lứt… Ừa, mà...

Tiếng Cham của bạn. HARƠK KAH Ở ĐÂU?

Đây là một địa danh quan trọng, thường xuất hiện khi nói đến lịch sử Champa cổ. Tên gọi hay dùng là: Harơk Kah, Harơk Kah Harơk Dhei hay Harơk Kah Dhei. Harơk Kah ở đâu? Theo nhìn nhận chung của hầu hết trí thức Cham thế kỉ XX, từ Thiên Sanh Cảnh cho đến Lâm Nài,...

Hani-31. VỚI CHAM, TÔI ĐÃ THẤT BẠI NHƯ THẾ NÀO?

[trích tự truyện: Giữa lòng cuộc đời] Đời tôi, “may mắn luôn có mặt kịp thời” thì hẳn rồi. Với gia đình, tôi là đứa con được ưu ái. Với Chakleng, thế hệ chúng tôi biết giúp làng xóm ngay từ Trung học; còn Gaup Gađak cần, tôi luôn có mặt góp vào một tay. Ngoài cộng...

Sống triết lí Cham-32. TRÍ THỨC CHAM, 5 BÀI HỌC CĂN BẢN

Cham đa phần thật thà, dễ tin người. Thế nên một khi bạn phạm phải thì khó mà lấy lại niềm tin nơi cộng đồng ấy. Một lần bất tín, vạn lần bất tin. Nhập cuộc Cham, muốn đi đường trường, bạn cần thuộc 5 bài học sau. [1] Không lừa dối Một chức sắc trẻ kể sự cố ở Sang...

Sống triết lí Cham-31. KHI CHỨC SẮC “BUỘC” PHẢI CÓ VỢ

Đa số tôn giáo trên thế giới, tu sĩ hướng độc thân. Cham ngược lại, ông BUỘC phải có vợ. Có vợ, ông mới có ‘danok’ “nơi trụ” để lên chức, để hành lễ… Hơn nữa, ông là sinh linh ưu tú, có bổn phận truyền giống để hạt giống đó tiếp bước ông hành đạo. Truyền thống...