Sống triết lí-29. GIÒNG TRẦM & DANH DỰ

Dec 9, 2025 | Suy tưởng - Cham

Vụ kiện rềnh rang ca sĩ ĐVH và tỉ phú Mỹ đang xảy ra, bên này: 20triệu usd, bên kia: 1usd kèm lời xin lỗi công khai. Nêu vụ này – xin không bình luận – để đặt lại vấn đề đồng tiền với danh dự. Ông bà Cham nói: ‘Dak lihik kabao yau, ô dak di mưlau bbok’:...

Sống triết lí-28. PHONG CÁCH CHẾ BỒNG NGA

Dec 7, 2025 | Suy tưởng - Cham

Viết về Chế Bồng Nga, đa phần tụng ca ngài “anh hùng”, qua những chiến tích – là cách của nhà báo và sử gia. Nhà văn thì khác, nhìn ngài ở và từ góc độ khác, đời thường và nhân văn hơn. 5 điểm rút ra từ cuộc đời và sự nghiệp của vị anh hùng này. [1] Tu luyện Sách Cham...

Sống triết lí Cham-26. BÀ TỔ LÀNG CHAM, SỰ HỌC & TIỀN

Dec 3, 2025 | Suy tưởng - Cham

Nếu đàn ông Cham học là học về vũ trụ, về siêu hình, về con người [trong gia huấn ca dành cho nam Ariya Patauw Adat Likei], hay học về những gì “không bỏ vào nồi cơm” được [truyện cổ “Đi tìm học bán vợ”], thì người nữ Cham được đào tạo theo hướng khác – rất ư là...

Sống triết lí Cham-25. BÀ TỔ LÀNG DẠY NỮ CHAM ĐIỀU GÌ?

Dec 1, 2025 | Suy tưởng

Xây dựng Bà Tổ Quê hương là 1 trong những ước mơ của tôi. Mươi năm trước tôi có bài dài, nêu vài nhân vật thực mang khả tính trở thành, nay trở lại với thi phẩm Kabbôn Muk Thruh Palei – gia huấn ca nổi tiếng này. Bà đã dạy người nữ Cham điều trọng yếu gì? [1] Về...

Sống triết lí Cham-23. 9 CHIẾN LƯỢC SỐNG ARIYA GLƠNG ANAK

Nov 26, 2025 | Suy tưởng - Cham

Thi phẩm nổi tiếng và khó hiểu nhất trong kho tàng văn học cổ Cham. Trường ca cực ngắn, chỉ 116 câu ‘ariya’ lục bát Cham mà chứa đựng cả một bầu trời. Nếu Pauh Catwai là “ẩn ngữ”, thì Ariya Glơng Anak chính là hiển ngôn. Hiển ngôn mà vô cùng khó, nếu kẻ tiếp nhận...