Bài-7. THẾ NÀO LÀ ĐA NGÀNH ĐẦY CHUYÊN NGHIỆP?

[Câu hỏi của một người dự thính ở Đại học, chủ đề: “Sứ mệnh của nhà văn thuộc bộ phận nhân loại yếu thế trong thế giới toàn cầu hóa”]

Inrasara làm nhiều việc khá tréo ngoe: Sáng tác, phê bình, nghiên cứu, báo chí, tổ chức, hoạt động xã hội và cả kinh doanh. Có trở ngại gì ở đây không? Nữa: Làm sao có thể nẩy ra một nhà văn đứng ở đường biên trong một đất nước độc đảng mà vẫn làm việc tốt lành? Tôi nói:

Tôi là con người hòa bình, đó là điều căn cốt.

Nhà văn hậu hiện đại là kẻ có thể theo dõi các trào lưu triết học mới nhất trên thế giới đồng lúc vẫn cặm cụi đi điền dã lượm nhặt từng dòng ca dao, từng câu tục ngữ, hay sẵn sàng mở cuộc điều tra nạn trộm cắp gà tại quê nhà để giúp chính quyền địa phương dẹp tệ nạn xã hội (“Đối thoại hậu hiện đại”, Tienve.org, 3-2009).

Thuộc Hội Nhà văn Việt Nam, tôi vẫn là một Outsider đích thực. Nghiên cứu văn hóa Cham, tôi cứ là kẻ ngoài cuộc. Ngoài cuộc, mà không vô trách nhiệm. Hết mình, nhưng sẵn sàng bỏ đi.

Đó là tư tưởng hóa giải & hòa giải tôi học được từ bậc trí huệ Pô Rômê.

Trước khi yêu nhân loại hãy học yêu kẻ láng giềng cùng người nhà, trước khi hô hào bảo vệ môi trường thì hãy tập trồng cây trong khuôn viên nhà mình cái đã…

Câu hỏi khác: Inrasara hoạt động đa ngành, như thế có thể chuyên sâu được không?

Tôi đa ngành, không sai. Vậy mà món nào cũng nên cơm nên cháo! Một sử gia cho tôi là “con người đa năng”, là thế. Hỏi tôi có thiếu chuyên nghiệp không? Thời hiện đại, chuyên ngành là tốt, dẫu sao nếu được, đa và liên ngành để bổ sung và hỗ trợ nhau không phải không cần thiết. Nhất là ở cộng đồng Cham, và về văn hóa Cham.

Nghiên cứu văn học, bạn cần chuyên sâu về ngôn ngữ, càng không thể không thấu đáo lịch sử, tôn giáo, và khác…

P.S.

Nghiên cứu, có bộ Văn học Cham cùng các công trình về ngôn ngữ; Sáng tác có Tháp nắng, Lễ Tẩy trần tháng Tư, Chân dung Cát…; Phê bình: Song thoại với cái mới, Nhập cuộc về hướng mở, Thơ Việt, hành trình chuyển hướng say;  

Tôi dịch thuật và tôi nhà báo với 1.300 bài đăng khắp;

Tôi người tổ chức, 18 tuổi Chủ trì Khóa tiếng-chữ Cham, rồi Hội nghị Chiếu Xe ở quê; sáng lập và chủ biên đặc san Tagalau, chủ trì Bàn tròn Văn chương của Hội Nhà văn…

Tôi nhà kinh doanh với 5 cuộc cải cách: Cty Thổ cẩm là duy nhất ở Việt Nam;

Tôi còn là kẻ hoạt động xã hội, ở đó website Inrasara.com, rồi Inrasara-TV trên Youtube là một cách…

Ngoài ra, tôi còn là một… diễn giả nữa!