Sống Triết lí Cham-55. YÊU NỖI CÔ ĐƠN

“Cô đơn” có mặt từ rất sớm trong thơ tôi, sau đó trở đi trở lại nhiều lần. Năm 1982, ở “Bàn chân, con đường, bóng tối”: “Bao giờ? trút gánh nặng xuống – lên đường con đường băng qua buổi chiều những thời đại gặp gỡ người tình nhân: cô đơn” Năm 1984, là bài thơ “Trên...

Sống triết lí Cham-53. TIN, THÀNH & PHÓ MẶC

Là kính tín Thần linh chứ không mê tín với hình thái các loại. ‘Pô Yang pakah yawa’: Thần linh phù hộ, là câu nói cửa miệng của Cham. Bác nông dân palei Hamu Tanran tuổi bát thập lâu ngày gặp lại. – ‘Khik ruup… khik ruup… Trạm nhưưk’: Giữ thân, giữ lấy thân,...

Sống triết lí Cham-52. VỢ LÀ SỰ SỐNG

Vợ tiếng Cham: ‘hadiiup’ đồng nghĩa với “sống”. Không lạ khi chức sắc tôn giáo Cham buộc phải có vợ, nghĩa là “vợ” làm nên sự sống của ông. Ông không thể hành lễ hay thăng chức được, nếu thiếu “chất trụ” ‘danok’. ‘Hadiiup krah ngak hadah bbok pathang’: “Vợ sáng làm...

Sống triết lí Cham-50. SỰ THẬT BỊ ÁM SÁT

Ám sát – bởi chính chúng ta, ngày qua ngày. Ám sát sự thật, là ám sát chính cuộc đời chúng ta. Mời đọc trích đoạn Nguyên Việt, viết ngày 19-2-2025: [Hỏi, thời gian qua…] “chúng ta có đang bị dẫn dắt vào một mê cung mà chính mình cũng không nhận ra không? Khi...

Sống triết lí Cham-49. TÂM THẾ

[hay. Sinh ra là Cham, có phải là một thất bại?] “Con không thể chọn làm đứa con tổng thống Pháp hay cháu đích tôn quốc vương Brunei con không thể chọn ra đời ở Thái Lan hay Mỹ quốc con là Cham ngay ban đầu vỡ ra tiếng khóc [còn hơn thế: chín tháng mười ngày trước khi...