Chay Mala: Câu chuyện về thầy trò Ngài giáo sư Khả Kính

(ngụ ngôn hiện đại)

Danh tiếng của Ngài giáo sư Khả Kính thế nào thì cả làng Chăm đều biết rồi. Người ta cũng không lạ về kinh nhật tụng của Ngài giáo sư Khả Kính là: học sinh Chăm học chữ Chăm của Ban Biên soạn sách chữ Chăm mất 5 năm mà không đọc được chữ Chăm truyền thống. Đi bất kì đâu ngài cũng tụng câu kinh đó. Trước khi ăn, trong cuộc họp hành, và nhất là sau mỗi buổi học, ngài đều bắt đám seh tội nghiệp tụng hết câu kinh đó 7 lần mới được về.

Năm kia, Ngài giáo sư Khả Kính vừa xong lớp “Tiếng Chăm vỡ lòng” 3 tháng, năm ngoái lại mở tiếp cua 4 tháng “Trung cấp tiếng Chăm”. Năm nay ngài tuyển từ đám seh tinh tuyển của lớp kia được 8 đứa để mở khóa “Tiếng Chăm cao cấp” Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Chay Mala: Câu chuyện nghe lén được ở góc Chợ Cầu Muối

(Ngụ ngôn hiện đại)

 

– Tất tần tật chúng nó không phải là Chăm, không còn là Chăm…

– Ông anh ám chỉ người Chăm trong sách của Hồ Trung Tú?

– Vứt, vứt hết. Tao nói mấy thằng đang sống nhăn đây nè, chớ kể gì Chăm mười bảy đời hai mươi ba kiếp cứ cố gân cổ nhận mình là Chăm.

– Chăm mà không là Chăm, kì vậy cà. Nhưng là những ai chớ, ông anh nói nghe cói!

– Tay ca sĩ Tà-ma-lén kia lấy vợ Kinh đẻ con Kinh cả đời đi hót nhạc Kinh, tao nói có bàn đèn chứng giám: nhân dân Chăm không còn coi nó là Chăm từ khuya rồi Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 7.3/10 (3 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Chay Mala: Câu chuyện Đát-mơ và Ít-na-xa ở Văn phòng Trụ sở Liên Hiệp quốc

(Ngụ ngôn hiện đại ủng hộ chuyên mục “Nghĩ gì 10? Tiếng Chăm về đâu?“)

 

Chuyện xảy ra vào mùa thu năm 2052.

Lúc đó Ít-na-xa 95 tuổi, còn Đát-mơ 106 tuổi chẵn (quý ông làm chi mà sống dai thế chứ!).

 

Lúc đó bà con Chăm khắp mặt địa cầu, từ trong ra ngoài nước hình cong chữ S, từ châu Âu đến châu Phi châu Á lo chạy vạy làm ăn buôn bán nói tiếng Chăm độn tiếng Việt tiếng Pháp tiếng Anh tiếng Ma-rốc, Ca-mơ-run mà quên béng hết tiếng Chăm.

Còn mấy nhà nghiên cứu Chăm mãi cãi nhau mấy vụ poh găk với lại chroh ao có hay không có dăr tha, ăn thua đủ đến mức lôi nhau lên tận Bộ Giáo dục rồi quay về lúi húi ngày đêm nghiên cứu tiếp văn bản Chăm 300 năm 400 năm cho chí bia kí để chứng minh với trên phe ta đúng, đến quên hết trơn trọi tiếng cha đẻ mẹ sinh Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

Chay Mala: 20 năm sau


(Ngụ ngôn ủng hộ chuyên đề Người Chăm có thông minh không?)

 

Người đồ đệ từng theo hầu vị sư-vương 20 năm phục vụ đất nước. Thời gian ấy, người đồ đệ luôn bên cạnh sư-vương, thẳng thắn đưa ra nhận xét vừa tinh tế vừa uẩn khúc về nếp ăn nết ở, tài năng và cả tham vọng của các quan đại thần trong triều, giúp sư-vương rất nhiều trong việc triều chính.

20 năm, vị sư-vương mong rời bỏ chính trường, nhường ngôi cho con, lên núi tu hành thỏa chí bình sinh. Lần cuối, có mặt vị hoàng tử Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 8.5/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

Amư Jaklu: Chăm rất thông minh!

(Truyện cổ Chăm ủng hộ chuyên đề: Người Chăm có thông minh không?)


* Những ánh mắt ngây thơ và rất sáng, Photo Inrasara.

Đã có 5 bạn trẻ thế hệ sau tôi viết ủng hộ đề tài rất hay và hấp dẫn này. Tôi không có gì đóng góp, nay xin mạn phép Inrasara.com và nhà thơ Inrasara cho đăng lại để ủng hộ chuyên đề. Jaya Bahasa có kể truyện cổ Con Thỏ ý chứng to người Chăm thông minh. Theo tôi đó chỉ là khôn vặt. Tôi có đọc truyện cổ khác của Chăm do nhà thơ Inrasara sưu tầm và bàn. Đây mới thật là thông minh siêu đẳng tuyệt vời. Tôi không nghĩ là người Chăm lại có truyện cổ độc đáo như vậy. Lời bàn của nhà thơ Inrasara càng độc đáo hơn nữa. Anh muốn chứng tỏ người Chăm rất… thông minh! Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Bữa cơm của Khổng Tử

Inrasara.com đăng lại từ email của cư sĩ Trần Trúc, truct2003@yahoo.com
(Ngụ ngôn ủng hộ chuyên đề: Người Chăm có thông minh không?)
Ngụ ngôn và lời bàn.
*
Một lần Khổng Tử dẫn học trò đi du thuyết từ Lỗ sang Tề. Trong đám học trò đi với Khổng Tử có Nhan Hồi và Tử Lộ là 2 học trò yêu của Khổng Tử.

Trong thời Đông Chu , chiến tranh liên miên, các nước chư hầu loạn lạc, dân chúng phiêu bạt điêu linh, lầm than đói khổ. Thầy trò Khổng Tử cũng lâm vào cảnh rau cháo cầm hơi và cũng có nhiều ngày phải nhịn đói, nhịn khát. Tuy vậy, không một ai kêu than, thoái chí; tất cả đều quyết tâm theo thầy đến cùng.

May mắn thay, ngày đầu tiên đến đất Tề, có một nhà hào phú từ lâu đã nghe danh Khổng Tử Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Chay Mala: Ngọc Hoàng giải quyết rắc rối các dân tộc

Ngụ ngôn viết để ủng hộ chuyên đề: Người Chăm có thông minh không?

*
Tết Tân Mão vừa rồi, Ngọc Hoàng vi hành xuống trần gian giải quyết chuyện rắc rối trên mặt quả địa cầu. Ưu tiên các điểm nóng nhất. Ngài kêu đại biểu năm dân tộc tới:
– Các ngươi muốn chi nói lẹ, ta chỉ có dăm phút dành cho loài người, để còn sang hành tinh khác. Mỗi đại biểu đưa ra một kiến nghị thôi, ta giải quyết ngay. Rồi thì chớ có lên gõ cửa nhà trời kêu ca bất kì tiếng nào nữa. Gắng mà nhớ lấy.
Thấy các đại biểu ra mòi chen lấn, Ngài trấn an họ:
– Từ từ, từ từ thôi… Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

Chay Mala: Chúa tể đảo Chòm

Ở đảo Chòm kia có con báo ra dáng oai phong đường đường lắm. Kẹt nỗi mấy đàn hươu, nai chả lấy mống nào sợ Báo cả. Bực quá, Báo ta quyết bằng mọi cách tỏ rõ oai danh chúa tể, cho lũ ăn cỏ kia biết mặt. Thế là Báo tập hợp lũ chó sói, khỉ vượn lại vỗ béo và phân nhiệm vụ.
– Mi là chó ta bảo sủa thì sủa, còn khỉ thì… vỗ tay.
Thế là chương trình sủa và vỗ tay bắt đầu…
Suốt mất tháng ròng, chúng “sủa và vỗ tay” hươu, nai với ý đồ làm cho bọn này biết kính phục Báo. Nhưng lạ quá, loài ăn cỏ vốn hiền lành kia chẳng những hết nể phục Báo mà còn học đòi kêu í ới đáp lại. Tức chết đi được Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 7.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Ngôn ngữ, từ lời dạy của Khổng Tử

Thư cho bạn trẻ

Bạn thân mến
I. Chuyện vui
1. Từ năm 1985-1992, thời gian ở quê tôi có khoảng 20 cuộc hội thảo mini tại gia đình. 8-12 người/ cuộc. Gồm các chú bác trí thức và chức sắc Chăm (đôi khi cả Kinh) tham gia, từ các làng, tỉnh khác nhau, thành phần khác nhau. Tôi đãi cơm, rượu, trà nước và gợi mở cho chú bác nói chuyện. Bổn phận tôi là… nghe. Có bác dự vài cuộc khá ngạc nhiên hỏi Sara sao không thấy cậu phát biểu gì cả. Tôi nói: cháu nghe là đủ rồi. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)