GANAP MONG 03.

My paternal grandfather told me about the terrible events of Emperor Minh Mang’s invasions of the final Cham villages.
At that time, Cham people did not know who was in charge of (in control of) the country. In 1833, Jathak Wa decided to raise against the Nguyen Dynasty. However, the uprising was defeated shortly afterwards. Many died and others took refuge in the highlands.
According to historians, tens of thousands of Cham residents migrated to Cambodia to avoid being murdered.
Despite Minh Mang’s soldiers said that they had tried to separate the violent rebels from the peaceful people, thousands of innocent Cham people were killed everyday all over country and across their ways out of a deadlock.
They said that people call war its name, but it is more like genocide.
In the name of humanity, we refuse to accept that genocidal regime.
Untill 1842, when the Vietnamese King Thieu Tri called them to return, can you imagine? The Cham population of Ninh Thuan province was only 5,000 people! Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Inrasara: THÔNG ĐIỆP NHƯ LÀ ẨN NGỮ

[một góc nhìn Chậm hơn sự dừng lại, tập thơ Trần Tuấn, NXB Hội Nhà văn, 2017]
TranTuan 4-2008
Hành hương về phía rừng già, rừng già như là giấc mơ nguyên thủy của loài người; hành hương đi tìm giọng nói, giọng nói như là tiếng bập bẹ nguyên sơ của buổi bình minh nhân loại – khi con người hãy còn chưa bị văn minh thao túng, tàn phá, làm suy đồi, tha hóa, và vong thân.
dậy đi thôi
không phải mơ mà chúng ta đang chết

Còn hơn chết, chúng ta chỉ còn là những cái xác biết di động. Đây và kia. Chúng ta đang “lang thang trong thân thể kẻ khác”. Je est un autre: Tôi là kẻ khác, tất cả “tôi”, không ngoại trừ ai. Là chúng ta. Lang thang và lang thang…
Đi, chạy là lang thang. Nói, làm hay không làm gì cả (vô vi) là thang thang. Suy tư hay hành động là lang thang. Không lang thang cũng là thứ lang thang. Lang thang như kẻ mù tìm đường giữa đêm tối với cây nến đang tắt trong tay. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 5.5/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)

Đỗ Tấn Thảo: TẶNG NGÀY LỄ TÌNH YÊU/ THÀNH PHỐ HOA SƯA

Hôm qua đi nhậu
Cá diếc chấm mù tạt
Sặc mũi hay hắc xì hơi chi đó
Chợt nhớ
Đôi trai gái ôm nhau trên cầu tình yêu
Họ đã khóc
Có lẽ là yêu nhau

Sáng nay trên đường đi làm
Sớm mờ sương
Thấy bông hồng nhung nằm rơi bên vệ đường
Có lẽ người chở hoa đi bán đã vô tình
Chứ ai nỡ vất đi đóa hồng xinh đẹp Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

GANAP MONG – 02

For a long time, researchers considered “lục bát” forms to be a pure Vietnamese one. Besides, Cham people had a poetic form which look very similar it called “ariya”. Since early 17th century, Cham authors used this form of poetry to write their poems.
Tapa dôm rituh thun talah, ra-mưgru Biêtnām xanưng laic thek lục bát yōm dôm Yôn min hu. Karei di nan, bôl Cam jāng hu thek mưdrơh yau nan, pa-angan ariya. Mưng di akok uthumān XVII, ra-panưh Cam angui “ariya” cwak akayet jāng yau dôm ariya pakan pajơ.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

GANAP MONG – 01

At my age of 15, I read two long poems: Ariya Glang Anak and Pauh Catwai – that would influence me later in life. These two poems used to be popular with almost all Cham people, but today I don’t know if any youngsters read and love them.
Kāl tapa 15 thun jiơng, dahlak hu pôic 2 bbôn ariya: Ariya Glang Anak thong Poh Catôi – nhu paxalih mat xanưng dahlak, tôk thit tal rai dahlak mưng nan xani. Dwa bbôn bhāp bini Cam thei jang mưhit jang thau, min urak ni hu thei urāng dalam kōr rineh dōk mong tal thong ranam ariya nan hai thoh!

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Kiều Trang: ẤN TƯỢNG MINH TRIẾT CHAM CỦA INRASARA

Thân gửi nhà thơ, nhà văn, nhà phê bình văn học, nhà nghiên cứu ngôn ngữ, văn chương Cham Inrasara!
Cháu rất vui khi nhận được cuốn sách TRI THỨC VĂN HÓA – MINH TRIẾT CHĂM của bác tại Hội thảo khoa học “Thế hệ nhà văn sau 1975”. Là người ngưỡng mộ bác đã lâu, khi gặp lại càng ngưỡng mộ hơn nữa bởi bác luôn mang trên mình bộ quần áo truyền thống của dân tộc cùng vốn hiểu biết phong phú về văn hóa, văn học… Sau khi đọc xong Minh triết Cham cháu có một vài suy nghĩ, có thể nông nổi, hời hợt chưa sâu sắc, nhưng vẫn muốn viết gửi lại bác. Có gì khiếm khuyết mong bác bỏ quá cho.
Người được tặng sách
Kiều Trang

Kiều Trang: ẤN TƯỢNG MINH TRIẾT CHAM CỦA INRASARA

Tiếp nối mạch nguồn văn hóa Cham từ Văn học Chăm khái luận, Văn học dân gian Chăm, Trường ca Chăm, Sử thi Akayet Chăm, Văn hóa – xã hội Chăm, nghiên cứu và đối thoại, đến Minh triết Cham ngòi bút Inrasara vẫn sung sức bền bỉ trên nền văn hóa dân tộc, “dẫn dụ” người đọc đến những tri thức văn hóa Cham độc đáo. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Đỗ Tấn Thảo: GÓC PHỐ RÊU/ CÂY DUỐI

GÓC PHỐ RÊU

Ngày đã hết em có còn ở lại
Với nhành xuân hò hẹn vút trời cao
Cây mai khẽ hát trong vườn mặc niệm
Chim sơn ca luyến tiếc giải cung sầu

Ngày sẽ đến mùa xuân nào ai thấy
Có linh hồn ân ái sắc hương
Tiếng sấm động dập dềnh biển lớn
Ngày đưa dâu da diết những nẻo đường Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Inrasara: NGÔI NHÀ CỘNG ĐỒNG CHAMPA HẢI NGOẠI & TÍNH BIỂU TƯỢNG

[pôk pa-ôn ka graup anük Cham pak ia lingiu]
Ngoinha Cham01
Mỗi dân tộc luôn có một/ một vài biểu tượng.
Các yếu tố làm thành biểu tượng:
– Địa điểm, đi kèm mảnh đất là kiến trúc hay thấp hơn: cơ sở vật chất, là nơi chốn thu hút cộng đồng trở về, nhớ về, hướng về;
– Một biểu tượng đúng nghĩa không phân biệt tôn giáo, tín ngưỡng, ý thức hệ xã hội hay nơi cư trú của thành viên dân tộc;
– Biểu tượng đa phần mang tính Tinh thần và được đại bộ phận cộng đồng tin tưởng và gửi gắm niềm tin yêu vào đó. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

7 ĐỨC TÍNH CỦA CON NGƯỜI THẤT BẠI

[đọc & tóm]

Những kẻ thất bại thường sở hữu một/ một vài đức tính sau:
1. Dự án thường lớn, nhưng là dự án trong đầu, trên giấy hay dang dở. Và luôn khất lại: vội gì!
2. Thụ động và tiêu cực. Chờ cơ hội thuận tiện mới làm, lo thất bại hơn là nghĩ về thành công. Thích giao du với kẻ mang tinh thần tiêu cực.
3. Không chịu được chỉ trích, bị phê bình xíu là giật nẩy mình lên như đỉa phải vôi, mà không chịu ngồi lại tự kiểm tại sao mình ra nông nỗi thế.
4. Rất năng khiếu đổ lỗi. Thất bại là bào chữa, đổ thừa: Tại, bởi, do, vì này nọ. Cho hoàn cảnh, nhất là cho kẻ nào đó, chứ không phải tôi. Continue reading

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)