Palei có gì lạ không em? PhầnII, ch3: Hôm nay đám thiêu Cả sư, anh ạ

CHÚC MỪNG NĂM MỚI

(Sau bài này, Inrasara.com nghỉ Tết 7 ngày)

Inrajaya-45

- Nằm đây với anh đi, em. – Tôi nói. Em đến nằm cạnh tôi. Trời Phan Rang về chiều, nắng đã dịu đi nhiều. Khách Thang Halam Kamay kéo tới lúc càng đông. Khách quen và lạ. Sắp Tết, và thêm sự kiện hiếm nữa, có lẽ.

- Đám thiêu mà làm nên sự kiện, cũng lạ em nhỉ.

- Do mươi năm nay mình đồng loạt làm đám thiêu khô, chỉ chức sắc mới được hưởng tập tục này. Em cũng thấy lạ nữa là.

 

Phía dưới.

Mưk hlău văn minh vậy, sao mọi người kêu man rợ nhỉ

Phải rồi. Chứ trên video nhìn bắt ớn

Mỗi nơi mỗi khác, mỗi thời mỗi khác mà

Để đến ba tuần thế thấy cũng ghê

Mi phải học biết tôn trọng chức sắc mới được

Em nói chuyện vệ sinh ấy mà

Vệ sinh quái gì mậy

Đám trẻ đi qua bàn xa hơn nên không còn nghe tiếng.

 

- Em không nghe mùi gì cả. – Em nói.

- Tùy mùa em à. Đây là mùa lạnh, gió thổi mạnh một chiều. Chứ xưa gặp mùa mưa thì hơi mệt. Mà bà con ta thì thích đám tươi, chứ không muốn chôn.

- Là sao?

- Chôn ăn đất thì thành ma. Ma đói hiện về gây phiền họ hàng. Đau bụng hay trúng gió cũng kêu ma nhập. Hơn nữa, ngày xưa điều kiện kinh tế khó khăn, đã chôn xuống thì tình cảm mọi người nguội đi, ít có cơ hội giở lên làm đám. Con cháu thêm lo.

Năm ngoái chú họ lúc hấp hối, đã kêu tôi tới nhờ tôi năn nỉ họ hàng cho ông được hưởng đám thiêu. Dẫu sao ông chú cũng là một thầy Mưdôn cao đạo. Biết chú sắp đi, tôi hứa đại. Nhưng tôi không thể giữ lời hứa. Chỉ chức sắc Bà-la-môn mới nhận được đặc ân này, còn lại tất cả đều chung số phận chịu làm ma thời hạn nhất định.

- Em thấy bạn trẻ kia đề cập đến vệ sinh không phải là sai.

- Chăm mình sợ thành ma còn hơn sợ bệnh, em à.

- Do mình tin có ma đấy thôi.

- Tin thì hẳn rồi. Không tin, bà con có chừa đâu. Tên cúng cơm cha mẹ mình cũng bị Gru Kalơng réo lên đầy đủ bảy lần để đuổi hồn ma khỏi bệnh nhân ấy. Hỏi con cháu nghe có đau không!

 

Phía ngoài, góc bàn hướng Bắc.

Các bà kể bác leo máy bay ra Hà Nội cúng vái tháp Chàm vừa dựng lên ngoài ấy

Các bà tin và nói ra miệng thế

Không thấy Cả sư xưa bệnh lên bệnh xuống do mở cửa tháp Pô Klong cho du khách xem là gì

Chăm nói lek di pabah di dalah. Miệng thế gian mà, linh khỏi nói

Mi bậy nào, nói trù

Trù gì mà trù. Chuyện rành rành ra đó. Các bác ấy nói chớ gì tui

Mi con nít không biết tôn trọng chức sắc

 

… ông biết ông đổ bệnh vì chuyện kiêng kị cho linh hồn thần yang tổ tiên cửa tháp mở toang hoác thế ai mà chịu nổi ông tin ông mất ăn mất ngủ rồi nằm liệt giường chiếu mấy năm trời bảo ông bỏ đức tin kia thì không thể rồi người ta khuyên ông sao không viết đơn thư lên trên rằng đừng mở cửa tháp kiểu đó nữa cửa tháp năm có hai lần mở phải cúng tế phải có thầy Kadhar kéo đàn Kanhi hát lễ với cả sư đọc kinh mới mở thế mà hôm nay người trực tháp tùy tiện mở không bệnh hoạn thì cũng tai nạn ai không biết chính bản thân cả sư hay người nhà chịu gánh haruk haram trước tiên sợ gì mà không đơn thư lên trung ương kêu…

 

- Riêng gì Việt Nam, cả thế giới ấy chứ. – Tôi nói.

- Bà con tin mới có chuyện.

- Dân Tàu còn dựng lên cả làng khổng lồ gom cả ngàn di tích lịch sử lại.

- Các bác cho rằng Cả sư chỉ nên mưliêng kanư tháp sống thôi.

- Làm sao cho trúng đây anh? – Em hỏi, tôi nói: – Chịu!

 

Phía dưới, gốc xoài.

Tao đoán thế nào cũng xảy ra tranh giành

Chế độ này còn khối thứ khác lớn hơn để lo

Vụ Cả sư êm đẹp chóng vánh thôi

Không giống chế độ cũ đâu, mi miễn lo

Tao không nói chính quyền, tao nói Chàm mình

Úi, trên khỏ cái là răm rắp vâng dạ, ở đó mà tranh với chấp

 

- Vụ đó thế nào, anh?

- Ừ, kể ra buồn lắm, – tôi nói, quay sang hôn nhẹ lên đôi mắt em.

Tôi đứng lặng trên đồi cao tháp Pô Rômê nhìn xuống đám đông hỗn loạn dưới kia. Lúc đó khoảng 8 giờ sáng tháng Mười. Mùa Katê. Trời nắng đẹp. Mưa mấy ngày trước làm cây cỏ xanh tươi dịu mắt. Hoa tagalau nở tím lối lên tháp. Tệ quá, lúc này đang xảy ra vụ tranh chấp Cả sư. Vài chiếc xe trâu xen với chục chiếc xe bò. Đám đông nhốn nháo giăng hàng ngang. Tiếng la hét loạn xà ngầu. Một người đàn ông bị thương ôm đầu đầy máu. Xe nhà binh chạy xộc tới.

- Thằng này sao đứng trơ trơ thế kia? – Chú Đ thúc mạnh vào sườn tôi.

- Làm gì nào? – Tôi hỏi.

- Phải ném đi chớ.

Một cách vô thức, tôi cầm lên hai cục gạch. Cục gạch của tháp. Tôi nhìn thấy non chục thanh niên phía bên kia đang xông lên lối chính lên tháp. Họ bị đẩy lùi, rồi lại tiếp tục ào lên. Ba lần bốn lượt như thế. Hai người sắp đến bậc thứ ba trên cùng, thì bị đánh văng xuống.

- Thằng ngu quá, mầy ném đại vào lùm cây kia đi, còn đứng trơ đó…

Ông ném tới tấp. Tôi cũng ném bừa đi hai cục gạch. Tôi không biết mấy trăm cục gạch tháp được ném đi oan uổng như thế. Tôi quay vào khu tháp chính để xem lễ thì bà con cho biết lễ xong sớm. Cả sư cùng đoàn tùy tùng đã thoát ra ngõ sau phía nam tháp về Pabhan từ lâu rồi. Lúc đó chưa tới 10 giờ.

Nghe đồn các làng Chăm, bên theo phe Quận trưởng người đồng tộc, bên thì theo phe Tỉnh trưởng. Hai phe thao túng và đầu độc không khí tôn giáo Bà-la-môn đang kì tàn lụi. Tôi tí tuổi đầu, không hiểu đâu là đâu. Chỉ thấy quá lạ, và nghe đau.

Đau đến tận hôm nay…

 

- Người yêu em không dưng im thế? – Em lay mạnh vai tôi.

- Hồi đó anh bé tí mà. Anh có đọc hồi kí ông anh họ xa, – tôi nói. – Rất ngán, em à.

- Gì anh?

- Lịch sử lặp lại. Chúng ta không còn biết mình về đâu nữa.

- Em thấy nhiều người có vẻ sợ điều gì khác.

- Vậy à?

- Nếu Chăm Bà-ni hay Chăm Bà-la-môn không cải tổ, không chịu ngồi lại với nhau để làm cái gì đó cứu vãn tình hình, thì không biết điều gì xảy đến ngày mai.

- Có lẽ thế. Vài người Bà-ni do chán tập tục cũ đã vào đạo Chúa. Rồi mấy gia đình Chăm Bà-la-môn vào thánh đường Islam xamyang.

- Người mình mãi chịu bị lôi kéo và thao túng.

- Anh cũng không biết ngày mai thế nào nữa.

 

 

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +4 (from 4 votes)
Palei có gì lạ không em? PhầnII, ch3: Hôm nay đám thiêu Cả sư, anh ạ, 10.0 out of 10 based on 2 ratings

8 bình luận về “Palei có gì lạ không em? PhầnII, ch3: Hôm nay đám thiêu Cả sư, anh ạ

  1. Ngán, buồn, sợ
    Cuối cùng là:
    - Người mình mãi chịu bị lôi kéo và thao túng.
    - Anh cũng không biết ngày mai thế nào nữa
    .

    Sao buồn thế, bác Inra ơi!?

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  2. Bác inrasara ơi, Cái tháp minh họa ở đâu vậy ?

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  3. Người.Chăm mình không có quyền hành trong tay để tổ chức cải tổ hủ tục tôn giáo, cho nên chính tín đồ lại có vẻ khinh chê chức sắc tôn giáo mình. Nói một cách nghiêm túc thì chức sắc tôn giáo ta chưa được đào tạo đúng mức, nên nhận thức còn nhiều điều bất cập lắm.
    Rất tiếc trí thức Chăm ít dấn thân vào công tác cải tổ này.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  4. Đó là tháp Pô Nưgar ở Nha Trang.
    Jaya chụp ở một góc nhìn lạ, nên khó nhận ra.
    Thuk siam

    VN:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VN:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  5. Bác đang nói đúng hoàn cảnh gia đình cháu. Có một người đã bỏ học chỉ để theo Islam. Trốn nhà và để lại bức thư trên facebook những lời lăng mạ!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  6. Chay Sara không phải nói chuyện riêng cho hoàn cảnh ai đâu mà nói cho chung xã hội, bạn TH ơi. Bạn nói là đúng tôi cũng cho là đúng, nhưng là riêng thôi.
    Một số người Chăm theo Islam hay Công giáo và Tin Lành mấy năm nay rồi. Riêng Islam trước đây người Chăm ở Ninh Thuận cũng đã có mấy ngàn người theo.
    Theo mình hiểu thì Chay Sara nêu lên hoàn cảnh người Chăm hiện nay, và ý nói là nếu người Chăm Bà la môn và người Chăm Bà ni không cải tổ thì hai đạo có truyền thống lâu năm này sẽ không có tương lai.
    Không biết hiểu như vậy có đúng không, Chay Sara?

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  7. Anh Inrasara viết tiểu thuyết rất bám sát hiện thực. Đó là yêu cầu cấp bách của xã hội Chăm hiện nay. Anh bỏ đi trí tưởng tượng của mình, vì anh thấy nêu ai thích trí tưởng tượng đó thì đọc thơ anh. Thơ anh Inrasara tưởng tượng rất siêu, nhưng tiểu thuyết này thì anh hi sinh nó, tôi thấy rất là cần thiết. Hiểu điều này là hiểu anh.
    Chúc anh Inrasara ăn tết vui vẻ.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  8. Cam on chay Inrasara da mang tieng noi van hoc gan lien voi hon voi thuc tien cuoc song. Cam on chay da chung minh rang chinh cuoc song tao nen gia tri nghe thuat.
    Ps: Con la hoc sinh cap 3, va rat dam me doc sach van hoc.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)

Gửi phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>