Trà Vigia: Chăm học chữ Chăm

Mấy hôm trước, tôi được mời dự liên hoan chào mừng ngày khai mạc khóa học căn bản chữ Chăm tại Làng Văn hóa Hữu Đức. Thật trân trọng những ai đề xuất ý tưởng này, càng cảm động hơn cho những người hiện thực ý tưởng đó bất chấp những khó khăn thử thách. Thế là dzô 100%  thể hiện quyết tâm cao: học đều đi đủ để đạt thành quả tốt nhất. Không quên khẩn cầu ơn trên phù hộ độ trì cho kẻ lười thành siêng, người tối dạ bỗng thông minh xuất chúng!

Đối tượng học đủ thành phần lớn bé nam nữ, học sinh sinh viên, bác sĩ kỹ sư… Động cơ học đủ lý do xa gần cao thấp… cả những người đi để tạo phong trào gương tốt việc tốt. Vài nguyên do nghe rõ trả lời để lắng nghe và thấu hiểu.

- Học để biết chữ mẹ đẻ, không thì bất hiếu với tổ tiên.

-  Học để không xấu hổ với bản thân khi mang danh là người có học. Biết chữ Việt, Anh, Pháp, Nga. Nhật… nhưng có ai hỏi biết chữ Chăm không thì không!

- Học để hiểu hơn về bản sắc văn hóa dân tộc Chăm hầu cảm thông và san sẻ, góp phần bảo tồn và phát triển một nền văn hóa ngày dần mai một lãng quên.

Dù với lý do nào, khóa học chữ Chăm ở Hữu Đức cũng chỉ là sự tiếp nối của những khóa học trước đó trong những hoàn cảnh điều kiện khác nhau và là tiền đề cho những khóa học kế tiếp tại những nơi cầu học và cần học.

Không biết nhu cầu học có từ thời nào, nhưng nếu vô học thì có lẽ thế giới loài người chẳng hơn gì thế giới động vật. Có một câu hỏi không dễ trả lời, học để làm gì và học như thế nào mới hợp lẽ và hữu dụng?! Theo UNESCO thì: Học để biết, học để làm, học để chung sống và học để tồn tại. Mới nghe thì cô đọng dễ hiểu, nhưng càng nghe thì càng mù mờ rối rắm. Học để biết, nhưng trước khi biết phải hiểu và sau khi biết phải nghĩ xem điều mình biết có ổn để làm?! Còn học mà không hiểu không nghĩ thì là học vẹt, học chay… xem ra còn tệ hại hơn không học. Chưa nói học thì phải tập, chứ lý thuyết suông thì có mà hô khẩu hiệu. Tiên học lễ hậu học văn chỉ còn là kỷ niệm đẹp trong ký ức của cha ông một thời thơ ấu yên bình! Học để làm việc, nhưng trước khi làm phải đúng người đúng việc mới phát huy được hiệu quả. Có người học ngành này lại làm nghề khác, kẻ học cao thì làm việc nhỏ, kẻ học thấp lại làm việc to. Thậm chí có người không cần học cũng bằng cấp đầy mình, đang làm đấy mà không biết mình đang làm gì. Như con rối bị người khác điều khiển, lâu ngày thành quán tính chẳng cần ai co kéo cũng tự động múa may như được lập trình sẵn. Học hành ngày nay đã biến tướng đi nhiều và không ngừng cập nhật hàng năm theo cơ chế thị trường nên cần có cách hiểu mới cho phù hợp với thị hiếu công chúng. Học để có bằng cấp, học để biết ăn biết nói biết gói biết mở. Học để làm những việc mà không cần học cũng làm được, còn những việc cần làm thì cứ để cho ai đó dại dột làm. Nói chung học để làm quan, có chức ắt có quyền, có quyền thì có lợi, có lợi rồi có danh. Tóm lại, học để biết làm giàu và mau nổi tiếng kèm miếng ăn to. Học nữa học mãi là thế!

Học để chung sống hòa bình, sống chung đại đoàn kết dân tộc… Nói nôm na là học để thương người như thể thương thân hay bầu ơi thương lấy bí cùng, nhưng rất tiếc cái sự học là để làm quan nên chẳng liên quan gì đến sống với nhau như thế nào cho phải đạo. Ông bà ta luôn nhắc nhở con cháu rằng: Con ơi nhớ lấy câu này/ Cướp đêm là giặc cướp ngày là quan. Có người hỏi: hóa ra học để đi ăn cướp à? Chẳng biết trả lời thế nào cho hợp pháp, chẳng có giáo trình nào dạy đi ăn cướp cả. Thế mà ngày ngày cứ cướp của giết người, tham nhũng trở thành lý tưởng sống của những bóng ma vô hình không ai có thể nhận diện được. Cho nên chúng ta phải học để tồn tại như một hình thức sống chung với lũ, đi ngược lại là bị trù dập thanh toán như chơi. Học để tự vệ trong tinh thần đề cao cảnh giác những ý đồ đen tối của kẻ cướp. Nhiều người thắc mắc: dân tộc ta luôn sống nhân nghĩa, nhân đạo, nhân nhượng đậm đặc tính nhân văn mà sao lại có nhiều thế lực thù địch đến thế? Lại còn diễn biến hòa bình với nhiều âm mưu xảo trá hơn cả thời chiến tranh chống đế quốc thực dân! Có lẽ phải học lại từ đầu bằng cách nhìn thẳng vào sự thật bởi ngày nay người ta yêu bóng đá hơn cả yêu tổ quốc đồng bào, yêu lương tiền hơn chuộng lương tâm. Rừng vàng biển bạc bị đào bới lung tung, ô nhiễm môi trường chẳng thấm vào đâu so với ô nhiễm đạo đức ngày càng suy đồi như căn bệnh nan y ác tính. Có hai chứng cần được quan tâm chẩn đoán:

- Hội chứng vong thân: biểu hiện qua triệu chứng sính ngoại, sùng ngoại, vọng ngoại. Cái gì có yếu tố nước ngoài là ưu việt, ngay cả từ cảm thán xuất phát từ trái tim: thay vì nói ồ ủa hỉ hả mang tính dân tộc thì ta cùng nhau đồng ca Whow cho hoành tráng văn minh. Hàng nội chất lượng ngoại luôn lép vế so với hàng ngoại chất lượng nội cho dù giá cả chẳng hợp lý tí nào. Sách ngoại, phim ngoại, nhạc ngoại… luôn ở mặt tiền ngoại trừ rác rưởi là đặc sản nội. Xu hướng : Ăn cơm Tàu, ở nhà Tây, lấy vợ (hoặc chồng) Nhật, xài tiền Mỹ là kỹ năng sống. Thừa thầy thiếu thợ, thiếu bà nội trợ nhưng thừa hoa hậu người mẫu. Nhìn trước ngó sau, gia tài của mẹ để lại cho con là 1000 lễ hội!

- Hội chứng hạt nhân: để tiến nhanh tiến mạnh thôi thì ta Điện khí hóa hạt nhân theo kiểu được ăn cả ngã về không. Chúng ta là kẻ yếu nên luôn ở kèo dưới và cơ may thắng độ rất bấp bênh. Giống như đi buôn không có vốn, vay tiền nóng đắp đổi qua ngày chờ phá sản hoặc quịt nợ. Ta với nhau thì quen hòa cả làng nhưng với nước ngoài thì không dễ, có nhà thì xiết nhà có đất thì thế chấp đất. Nguy cơ lớn là xì nổ kỹ thuật hoặc tranh chấp hợp đồng và sự thật chỉ được phơi bày khi sự cố xảy ra. Thế là hoang mang, bất an, mất niềm tin vào con người để phó thác cho số phận. Còn tâm trí đâu mà học để làm người!

Trở lại Chăm học chữ Chăm để làm gì?! Có câu trả lời rất đáng ghi nhận: học chữ Chăm để đối phó với hạt nhân. Whow! Một câu nói trong cổ thư Chăm: ai học được cách mang chữ Chăm vào trái tim mình thì người đó bất tử. Có mang anh hay chị ta vào trong lò hạt nhân đang kích hoạt cũng không hề hấn gì nói chi vài lò hay bom hạt nhân nổ thì quá lắm chỉ rụng vài sợi lông. Có người hô hào đào hầm trốn hạt nhân nhưng xem ra không khả thi, sống chui sống lủi như thế chẳng thà chết còn hơn. Sống dưới ánh mặt trời mà như đang sống trong đêm mờ lại còn xúi nhau chui xuống đất thì hỏng bét! Mặc kệ cho UNESCO hô hào học chung sống, Chăm học chữ Chăm để tồn tại theo cách riêng mình.

 

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 6.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 2 votes)
Trà Vigia: Chăm học chữ Chăm, 6.0 out of 10 based on 1 rating

8 bình luận về “Trà Vigia: Chăm học chữ Chăm

  1. LIKE bài viết của bác Trà, những người tổ chức lớp và tất cả học viên đang học cũng như những yut đang có ý định học. Hy vọng có nhiều lớp học hơn nữa. cả những mạnh thường quân tài trợ cho lớp học.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  2. Xalam cei
    Xalam abih.
    Vâng, học thì để làm người, và Chăm học để ta là Chăm.
    Cei viết rất thấu, tôi đồng tình với Quốc Hiệp. Nhưng xin nói với QH rằng chẳng phải Travigia viết để được thưởng rượu mặc dầu Chăm có chơi trong sự đau khổ. Nhưng QH có thưởng cũng đừng nói suông và hãy làm thiệt, Chăm tôi là thế.
    Con chó săn trung thành nhà tôi cũng vừa chết do kể trộm bỏ thuốc, thịt phơi khô và thơm lắm, món mồi ngon đấy.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  3. gửi ja , nhất trí sẽ tặng mà. mấy ngày nữa bác Trà nhận được thôi.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  4. Salam Cei
    Bai viet cua cei that sau sac.
    “Biết chữ Việt, Anh, Pháp, Nga. Nhật… nhưng có ai hỏi biết chữ Chăm không thì không!”
    ” Học để làm những việc mà không cần học cũng làm được, còn những việc cần làm thì cứ để cho ai đó dại dột làm”
    “Học để chung sống hòa bình, sống chung đại đoàn kết dân tộc…”

    Hy vong nhieu tri thuc, ban tre Cham doc duoc bai nay.

    Cam on

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  5. phải nói chú Trà VIgia có một giọng điệu rất hay, cái nhìn sâu thẳm về chứng bệnh ung thư của xã hội hiên nay. cảm ơn chú!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  6. mình định học nữa để biết thêm chữ Chăm nhưng đọc bài bác Trà xong ngại quá!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)
  7. Salam ai Tra Vigia! Vì sao tập thơ của anh Travigia bị cấm phát hành do Sở GD-ĐT có công văn cấm phát hành tại các trường trong tỉnh.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)

Gửi phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>